Қазақстандық мессенджерлер мен әлеуметтік желілерде «17 қарашадан бастап жаһандық кибершабуыл болып, үш ай бойы интернет, жарық және банктік жүйелер түгел тоқтайды» деген мазмұндағы аудиожазбалар мен хабарламалар жаппай тарап, тұрғындар арасында үрей туғызды. Түрлі чаттардағы орынсыз дүрбелеңге байланысты Цифрлық даму министрлігі мен Ұлттық банк шұғыл мәлімдеме жасап, тараған ақпараттың ойдан шығарылған жалған екенін мәлімдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Желіні кезген үрей: Адамдар неден қорықты?
Қараша айының ортасында WhatsApp және Telegram арналарында белгісіз біреулердің үрейге толы үндеулері желдей есті. Қауесет таратушылар халықты дүкендерден ұн, май, консервіленген тағамдар, майшам, сіріңке мен ауызсуды көптеп сатып алуға үгіттеген. Сондай-ақ банк шоттарындағы қаржы күйіп кетеді деп, банкоматтардан қолма-қол ақшаны тезірек шешіп алуға шақырған.
Мұндай ақпараттық шабуыл цифрлық сервистерге еті үйреніп, күнделікті тіршілігін смартфонмен байланыстырған қатардағы тұрғындардың арасында шын мәнінде алаңдаушылық туғызды. Әсіресе кейбір қалаларда банкоматтар алдында кезек пайда болып, сауда орындарында бірінші кезектегі тауарларды артығымен жинау байқалды.
Ресми органдардың жауабы: Жүйе штаттық режимде істеп тұр
Цифрлық даму министрлігі елдің телекоммуникациялық желісі тұрақты жұмыс істеп тұрғанын және ешқандай жаппай сөндіру жоспарланбағанын нақтылады. Ведомство мамандары байланыс операторларының желілері үздіксіз қызмет көрсетіп жатқанын, ал Мемлекеттік техникалық қызмет кез келген киберқауіпке тәулік бойы тосқауыл қоя алатын жағдайда екенін мәлімдеді.
Ұлттық банк те тараған хабарды толық жоққа шығарды. Қаржы реттеушісінің мәліметінше, ел аумағындағы барлық екінші деңгейлі банктердің төлем жүйелері, аударымдары мен карталық сервистері қалыпты жағдайда іркіліссіз қызмет көрсетуде.
Мемлекеттің қаржылық инфрақұрылымы сырттан жасалатын ықтимал хакерлік шабуылдардан көпдеңгейлі қауіпсіздік тетіктерімен сенімді қорғалған.
Жалған ақпарат таратқандарға қатаң жаза бар
Құқық қорғау органдары осындай негізсіз аудио және мәтіндік хабарламаларды ойлап тауып, ел ішінде әдейі үрей шашқандарды анықтау шараларын бастап кетті.
Қылмыстық кодексте қоғамдық тәртіпті бұзатын немесе азаматтардың құқықтарына нұқсан келтіретін жалған деректер таратқан тұлғаларға ірі көлемде айыппұл салу, қоғамдық жұмыстарға жегу, тіпті жеті жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы нақты белгіленген.
Полиция көрінеу жалған ақпарат таратқаны үшін заң алдында жауапкершілік өте ауыр екенін қатаң ескертеді.
Кибер-дүрбелеңнің астарында не жатыр?
Қоғамда сандық күйзеліс тудыратын мұндай психологиялық шабуылдар белгілі бір мақсатпен жасалады. Арандатушылар көбіне халықтың цифрлық сауаттылығының әлсіздігін және соңғы жылдардағы геосаяси тұрақсыздық пен инфляциядан туындаған ішкі мазасыздығын шебер пайдаланады.
Мұндай дүрбелеңнің негізгі себептері:
Қаржылық манипуляция: халықты депозиттерден ақшасын жаппай шешуге мәжбүрлеп, банк секторына соққы беру;
Алыпсатарлық: азық-түлік пен бірінші қажеттіліктегі тауарларға жасанды сұраныс туғызып, бағаны шарықтату;
Алаяқтық айлалар: шошып қалған адамдарды «ақшаңызды қауіпсіз шотқа сақтап береміз» деген желеумен алдап, қаражатын қолды ету.
Сарапшылар азаматтарды мессенджерлердегі белгісіз дауыстық хабарламаларға соқыр сенбей, ақпаратты тек мемлекеттік органдардың ресми ресурстарынан тексеруге шақырады. Ақпараттық қауіпсіздік — елдің ішкі тыныштығы мен тұрақтылығының басты кепілі.
📌 Подписывайтесь на Telegram-канал Ertenmedia: коротко о главном, самая актуальная информация здесь!
