Украина мен Ресей арасындағы соғыста адам сенгісіз технологиялық трансформация жүріп жатыр. Тек шабуыл ғана емес, ойлау жүйесі өзгеріп, тактикалар жаңарып, соғыс философиясы жаңа деңгейге көтерілуде. Бұл соғыста Украина әскері от шашатын дрондармен танылды. Оны әскери мамандар кибер-партизан соғысының символына айналған «ұшатын өрт құстары» деп ат қойып айдар тақты.
Америкалық Business Insider басылымы жариялаған видеоларда украин дрондарының баяу, бірақ өлімге апаратын сәттері түсірілген. Шағын дрон ресейлік танкке жақындап, оның беренді сауытты үстіне қонады. Кенеттен түтін бұрқ етіп, артынша от лап етіп, танк бірнеше секунд ішінде қызыл жалынға оранғанын байқаймыз Бұл – соғыстың үшінші мыңжылдықтағы келбеті.
Бұл тактика – майдан даласындағы техниканы тек жаралап қоймай, оны қайта қолдануға жол бермеудің амалы. Украинадағы бір өндірістік компанияның өкілі Владимир мұны былай деп түсіндіреді:
– Бұл – зақымданған техниканы жау қайтадан жөндей алмайтындай етіп өртеу үшін керек, – дейді. Яғни, соғыстың логистикасы мен ресурстық мүмкіндігін нөлге теңестіру.
Аталған компания термит негізінде жасалған арнайы жанғыш оқ-дәрілерді өндіреді. Темір мен алюминийдің арнайы қоспасы болып табылатын бұл заттың жану температурасы – 1700°C-тан жоғары, яғни, кез келген сауытты тесіп өтеді. Мұндай термиттік зарядтар дрондарға бекітіліп, жау техникасына дөп түсіріледі немесе тура сол техника үстінде бытырап, бәрін күлге айналдырады.
Ресейлік бронетехника әдетте жарықшақтардан қорғану жүйесімен жабдықталған. Бірақ бұл – термитке еш кедергі емес. Бүгінде мұндай термиттік оқ-дәрілердің салмағы 500 грамнан 2,5 келіге дейін жетіп, бағасы 20-30 еуро аралығында. Компания айына 20 000 данаға дейін өндіріп, дереу майдан шебіне жеткізіп жатыр екен. Бұл дегеніңіз – әрбір жауынгерге арзан, бірақ өте тиімді жою құралы.
Бұл дрондар тек танктерді емес, орман алқаптарын, жау бекіністерін, жасырын позицияларды да отқа орай салады. Бірі көздеп түседі, бірі өзін өзі жарып, техникамен бірге жоқ болады, ал енді бірі аналық кемедей басқа дрондарды тастап, жауға шабуылдайды. Бұл – тек әскери өнер емес, бұл – ақыл мен технологияның симбиозынан туған стратегиялық әрекет.
Осылайша Украина бқд соғыста жоғары технологиялы партизан соғысының моделін жасап шықты.