Қытай астероидтарды бақылау және қажет болған жағдайда олардың бағытын өзгертуге арналған ғарыштық қорғаныс жүйесін дамытуға кірісті, деп жазады Ertenmedia.kz.
Мұндай технологияның мүмкін екенін NASA 2022 жылы дәлелдеген еді. Сол кезде DART ғарыш аппараты Dimorphos астероидына әдейі соғылып, оның орбитасын өзгерткен. NASA дерегінше, соққыдан кейін Dimorphos-тың Didymos айналасындағы қозғалыс уақыты 32 минутқа қысқарған.
Астероид қаупі кейінгі жылдары ғарыш саласындағы маңызды тақырыпқа айналды. Апофис сияқты ірі аспан денелерінің Жерге жақын өтуі қоғам назарын аударғанымен, ғалымдар оның Жермен соқтығыспайтынын растаған.
Соған қарамастан, Жер маңындағы астероид саны көп. Сондықтан АҚШ, Қытай және басқа елдер планеталық қорғаныс бағдарламаларын күшейтіп жатыр.
Соңғы мәліметтерге қарағанда, Қытай астероид бағытын өзгерту үшін бірнеше технологиялық тәсілді қарастырып отыр. Ең ықтимал әдіс – кинетикалық соққы. Яғни ғарыш аппараты астероидқа соғылып, оның траекториясын өзгертуге тырысады. Бұл NASA қолданған DART тәсіліне ұқсайды.
Астероид пен ғарыш саясаты
Қытай мұндай жүйені 2027 жылы сынауды жоспарлап отыр. Миссия 2016 WP8 астероидына бағытталуы мүмкін. Қазіргі сипаттама бойынша жоба екі аппараттан тұрады. Бірі астероидты бақылауға арналған, екіншісі оған соғылуы тиіс.
Жоспар бойынша соққы аппараты 2016 WP8 астероидына 2029 жылы жетіп, онымен түйіседі. Ал бақылаушы аппарат соққыдан кейінгі өзгерісті, астероидтың қозғалысын және жалпы орбиталық салдарын зерттейді.
Қытай бұл бағыттағы жоспарды кемінде 2022 жылдан бері пысықтап келеді. Бұған дейін миссия 2025–2027 жылдар аралығында ұшырылуы мүмкін деп айтылған. Ал бастапқы нысана ретінде басқа астероид қарастырылған. Кейін жоспар нақтыланып, 2027 жылдың желтоқсаны және 2016 WP8 астероиды негізгі нұсқаға айналған.
Мамандар Қытай тек кинетикалық соққымен шектелмеуі мүмкін екенін айтады. Басқа ықтимал тәсілдердің қатарында гравитациялық тартқыш, лазерлік абляция және үздіксіз итеру әдістері бар. Гравитациялық тартқыш астероидты тікелей соқпай, ғарыш аппаратының тартылыс күші арқылы баяу басқа бағытқа бұруды көздейді.
Лазерлік абляция әдісінде астероид бетінің бір бөлігі қыздырылып, булану арқылы әлсіз реактивті әсер пайда болуы мүмкін. Ал үздіксіз итеру тәсілі астероидқа ұзақ уақыт бойы тұрақты күш түсіруді қарастырады. Дегенмен бұл әдістің нақты техникалық тетігі әзірге толық ашылған жоқ.
Қытайдың астероидтармен байланысты басқа да миссиялары бар. Соның бірі – Tianwen-2. Бұл аппарат Жердің квазисерігі саналатын Kamoʻoalewa астероидынан үлгі алып, оны Жерге жеткізуді мақсат етеді. Ғалымдар бұл нысанның шығу тегі мен құрамын зерттеу арқылы Жер маңындағы шағын астероидтар туралы жаңа мәлімет алуға үміттенеді.
Планеталық қорғаныс жүйелері алдағы онжылдықтарда ерекше маңызға ие болуы мүмкін. Себебі Жерге жақын ұшатын ірі астероидтар тұрақты бақылауды қажет етеді. Қытайдың жаңа миссиясы осы бағыттағы жаһандық бәсекенің күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Ғарыштағы мұндай жобалар ғылыми зерттеу ғана емес, қауіпсіздік архитектурасының да бір бөлігіне айналып барады. Егер астероид бағытын алдын ала өзгерту технологиясы бірнеше елде қатар дамыса, адамзат болашақтағы ықтимал ғарыштық қатерге дайын бола түседі.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
