АҚШ-тың Орегон штатындағы үңгірлерден адамзат тарихындағы ең көне тігіліп тігілген киім бөлшектері табылды. Бұл жәдігерлер ежелгі адамдардың өмір сүру дағдысы туралы түсініктерді түбірімен өзгертуі мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz.
Америкалық ғалымдар Орегонның Үлкен бассейн аймағындағы Кугар-Маунтин үңгірінен жануарлар терісінен тігіліп жасалған киімдердің фрагменттерін тапқан. Бұл жәдігерлер шамамен 12 мың жыл бұрын, яғни соңғы мұз дәуірінің аяқталу кезеңіне тиесілі екені анықталды. Демек, Солтүстік Америкада адамдар жануарлар терісінен киім тігіп, өсімдіктер мен ағаштан бұйымдар жасауда едәуір дамыған технологияларды меңгерген болып шықты. Бұл Мысырдағы Ұлы пирамидалар салынған кезеңнен мыңдаған жыл бұрын болған оқиға.
Осыған дейінгі зерттеулер бойынша, қазіргі АҚШ аумағында өмір сүрген ежелгі адамдар қарапайым аңшы-жинаушылар ретінде қарастырылып келген еді. Ал жаңа табылған артефактілер олардың күрделі технологияларды игергенін көрсетеді. Табылған заттардың арасында жіппен тігіліп жасалған киім, өрілген себеттер және ағаштан жасалған аңшылық тұзақтар бар. Бұл жәдігерлер өте жақсы сақталған, себебі олар Орегон штатындағы бірнеше құрғақ үңгірлерге жасырылған.
Невада университетінің археологы Ричард Розенкранс бастаған зерттеушілер тобы бұл үңгірлерден жалпы саны 55 қолөнер бұйымын тапқан. Бұйымдар 15 түрлі өсімдік пен жануар терілерінен жасалған. Олардың арасында киім мен аяқ киімнің бөлшектері болуы мүмкін заттар да бар.
– Табылған олжалар Солтүстік Америкадағы ежелгі адамдардың өте бейімделгіш, шығармашыл болғанын дәлелдейді. Олар күнделікті қолда бар материалдарды ақылды әрі тиімді пайдалана білген, – дейді Ричард Розенкранс.
Ең құнды жәдігерлердің бірі Орегон штатының оңтүстігіндегі Кугар-Маунтин үңгірінде табылған жануар терілерінен тігілген ең көне бұйымдар. Сондай-ақ, бұл жерде көптеген арқан, жіп, ағаш тұзақтар мен себеттер де сақталған.
Орегонның орталығындағы Пейсли үңгірлерінен бұралған өсімдік жіптері, ерте дәуірге тиесілі сүйек инелер табылған. Осыған ұқсас инелер Коннли үңгірі мен Туле-Лейк тас үңгірінен де шыққан. Бұл бұйымдар мұз дәуіріндегі адамдардың тігін технологиясын өте жоғары деңгейде меңгергенін көрсетеді.
Аталған үңгірлер шамамен 12 мың жыл бұрын азық іздеген ежелгі аңшылардың тұрақты мекендері болған. Айта кетерлігі, Кугар-Маунтин үңгіріндегі жәдігерлер алғаш рет 1958 жылы әуесқой археолог Джон Коулз тарапынан табылған. Коулз қайтыс болғаннан кейін оның жинақтаған заттары Орегон штатындағы Кламат-Фолс қаласындағы Фавелл музейіне тапсырылған.
Ал Пейсли, Коннли секілді басқа үңгірлердің жәдігерлері кәсіби археологтармен жүргізілген қазба жұмыстары барысында табылып, бүгінде штаттағы университет музейлерінде сақтаулы.
Жақында Science Advances журналында жарияланған зерттеуде Розенкранс осы ескі коллекцияларды радиокөміртекті әдістермен қайта зерттеп шыққан. Бұл жәдігерлердің көне әрі күрделі технологияларға жататыны ғылыми тұрғыда дәлелденді.
Контекст
Табылған киімдердің арасында шөп талшығы мен жануар жүнінен жасалған жіппен тігілген бұғы терісінің бір бөлшегі бар. Бұл ең көне тігіліп тігілген киім бөлшегі ретінде мойындалды. Сондай-ақ, бизон терісінен жасалған жолақтар табылып, олардың жіп немесе бау ретінде қолданылғаны анықталды.
Сонымен қатар, жусан, құрақ және басқа өсімдіктерден жасалған жіп пен арқан да табылды. Олар тігу мен бұйымдарды біріктіру үшін пайдаланылған. Кейбірі себеттер мен кілемдер түрінде өрілген, бұл – ежелгі Америка қолөнерінің ең көне үлгілері.
Ғалымдардың айтуынша, бұл жаңалықтар Солтүстік Америкада ежелгі заманда күрделі қоғамдардың өмір сүргеніне тағы бір дәлел болды. Мәселен, қаңтар айында басқа зерттеушілер тобы Висконсин штатындағы көл түбінен Египет пирамидаларынан бірнеше жүз жыл бұрын қолданылған ағаш каноэ қайықтарын тапқан еді.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
