Қазақстандағы ауыр әрі қайғылы оқиғалардың басым бөлігі күз бен қысқа дөп келіп отырған. «Әсіресе қараша мен желтоқсанның суық күндерінде жанымызды жаралаған оқиғалар жиі қайталанады», дейді Болат Әбілов.
2005 жылдың қараша айында белгілі саясаткер Заманбек Нұрқаділов өз үйінде белгісіз жағдайда өлтірілді. Оның қазасына себеп болған қылмыскерлер мен тапсырыс берушілер әлі күнге дейін табылмады. Желтоқсан айы да еліміз үшін ауыр кезең. 1986 жылғы Алматыдағы жастар көтерілісі, 2011 жылғы 16–17 желтоқсандағы Жаңаөзендегі қайғылы оқиға осының дәлелі, деп жазады Ertenmedia.kz.
Қаңтар мен ақпан да жүректі сыздатар қасіретті айлар. 2022 жылдың қаңтарында болған қантөгіс, ал 2006 жылдың ақпанында көрнекті саясаткер, «Ақ жол» партиясының тең төрағасы Алтынбек Сәрсенбайұлы, көмекшісі Бауыржан Бекбосынов және жүргізушісі Василий Журавлевпен бірге қастандық құрбаны болды.
– Алтынбектің қазасынан бері жиырма жыл өтті. Бірақ әлі күнге дейін оқиға кеше ғана болған сияқты. Қалай ойласаң да, сол бір сұраққа жауап табылмайды: Алтынбекті не үшін өлтірді? – деп жазады Болат Әбілов.
Алтынбек Сәрсенбайұлы «Қазақстанның Демократиялық Таңдауы» қозғалысын құруға атсалысқан саясаткердің бірі. 1990-жылдары министрлік қызметті атқарған ол Қазақстанның саяси жүйесі қандай бағытқа бет алғанын ерте түсінді. Авторитарлық жүйенің елді жақсылыққа апармайтынын жақсы білді. Мемлекеттің барлық саяси-экономикалық ресурстарын бір отбасы иемденіп, ақпарат құралдарын уысында ұстап отырғанын анық сезінді.
Ауыр диалог
Болат Әбіловтың айтуынша, сол тұста президент Назарбаевтың күйеу баласы Рахат Әлиев күштік құрылымдарды және бұқаралық ақпарат құралдарын бақылауға алып, билігін күшейтіп жатқан еді. Осыны аңғарған Алтынбек бір күні маңызды құжаттарды жинап, Марат Тәжинмен бірге президент Назарбаевқа барады.
– Нұрсұлтан Әбішұлы, жағдай өте күрделі. Рахат сізге қарсы үлкен жоспар құрып жатыр, дәлелдеріміз бар, – деді Алтынбек.
– Қандай жоспар, не айтып тұрсыңдар?! – Назарбаевтың даусы дірілдеп кетті.
– Билікті сіздің қолыңыздан тартып алғысы келеді. Сізге шұғыл әрекет ету керек, – деп қостады Тәжин.
Президент осы сөздерді естігенде қатты абдырап, орнынан тұрамын дегенде, қайтадан креслоға құлап түсті. Екі саясаткер президентті қолтықтап орындығына отырғызды.
– Енді не істеу керек? – деді Назарбаев қобалжып.
– Рахатты және оның төңірегіндегілерді дереу қамауға алу керек, – деп нақты ұсыныс жасады Алтынбек.
Мүмкін, дәл осы диалог Алтынбектің тағдырын шешкен болар. Өйткені ол сол сәтте ел басшысының бойындағы қорқынышты, үрейді өз көзімен көрді. Әрине, басқа да себептер болуы ықтимал. Бірақ бізге беймәлім.
Алтынбектің бейнесі
Болат Әбіловтің айтуынша, Алтынбек ешқашан радикалдық көзқараста болмаған. Ол зорлық-зомбылықты, революциялық әрекеттерді жақтамады. Сондықтан да қоғам үшін «не үшін өлтірілді?» деген сұрақ жауапсыз қалды.
– Жиырма жыл өтті. Алтынбектің қазасына тапсырыс бергендер әлі де жазаланған жоқ. Қазақстан тарихындағы ең ауыр саяси қылмыс. Бәріміз кімнің қолтаңбасы барын сеземіз, бұл қылмыстың кімге тиімді болғанын жақсы білеміз. Бірақ шындыққа әлі де жете алмадық, – дейді Болат Әбілов.
Жұрт көкейінде Алтынбектің бейнесі батыл да парасатты саясаткер ретінде сақталып қалды. Ол елдегі өзгерісті бейбіт жолмен іске асыруды армандады. Сол мақсат үшін күресті. Оның орны осы жиырма жыл ішінде толмай келеді. Бұл елдің үлкен өкініші.
Қазіргі қоғамға Алтынбектің айқын әрі терең көзқарасы жетпейді. Оның қазасы бүкіл халықтың қасіреті, орны толмас жоғалту. Әрине, Алтынбек аңсаған әділетті Қазақстанның жолы жалғасып жатыр, бірақ әзірге сол жолда оның орнын басар тұлға жоқ. Сондықтан Алтынбектің арманын орындау, оның ісін жалғастыру – бүгінгі күннің міндеті. Бұл – уақыттың талабы ғана емес, біз үшін парыз да.
Айтқандай, күні кеше Ресейге кіре алмай, елге қайтып келген комик ресейлік баскесерлерге қолдау білдіргені үшін ұзақ жылға сотталуы мүмкін.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
