Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2010 жылдан бері қолданыста болған министрліктер мен әкімдіктердің тиімділігін жыл сайынғы бағалау жүйесінің күшін жойды. Прежние правила қарастырғандай, мемлекеттік органдардың рейтингін жасау және жұмысында төмен нәтиже көрсеткен басшылардың жауапкершілігін қарау көзделген еді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Қандай ережелердің күші жойылды
Kursiv.media хабарлағандай, 2026 жылғы 21 қазанда Президенттің 2026 жылғы 18 қыркүйектегі № 1469 жарлығы күшіне енді. Құжат мемлекеттік органдардың тиімділігін бағалауды реттейтін бұрынғы президенттік жарлықтардың 33 ережесінің күшін жойды.
Олардың ішіндегі негізгісі Нұрсұлтан Назарбаев қол қойған 2010 жылғы 19 наурыздағы № 954 жарлық болды. Ол министрліктерді, облыс әкімдіктерін және республикалық маңызы бар қалалардың әкімшіліктерін бағалаудың бірыңғай ережелерін белгілеген еді.
Шенеуніктер қалай бағаланды
Жүйе 2011 жылдан бастап тұрақты негізде жұмыс істеді. Мемлекеттік органдардың жұмысы алға қойылған мақсаттарға қол жеткізу, халықпен өзара іс-қимыл сапасы және процестердің ішкі ұйымдастырылуы бойынша бағаланды.
Қорытынды баға үш көрсеткіштен құралды:
45% — мақсаттарға қол жеткізу, жоспарларды орындау және бюджет қаражатын пайдалану тиімділігі.
30% — мемлекеттік қызметтердің сапасы, азаматтардың өтініштерін қарау және ведомстволардың ашықтығы.
25% — персоналды басқару және ақпараттық технологияларды пайдалану.
Жоғары аудиторлық палата (ЖАП) мемлекеттік органдардың тиімділік рейтингін жасады. Нәтижелер арнайы комиссияға, содан кейін Президентке беріліп отырды.
Төмен көрсеткіштер басшының жауапкершілігін қарауға негіз бола алатын. Бұл рейтингте соңғы үш орынды иеленген немесе нәтижелері қатарынан үш жыл бойы нашарлағанын көрсеткен ведомстволарға қатысты болды. Автоматты түрде жұмыстан босату ережеде қарастырылмаған еді.
Жүйені неге қайта қарау ұйғарылды
2025 жылдың қыркүйегінде ЖАП Қазақстанда бір уақытта мемлекеттік органдарды бағалаудың тоғыз форматы қолданылғанын хабарлады. Кейбір тексерулер бір-бірін қайталап, басқару тиімділігінің толық көрінісін бере алмады.
Аудиторлар тәсілдерді төрт индексі бар бірыңғай жүйеге біріктіруді ұсынды: мақсаттарға қол жеткізу, ашықтық, цифрлық даму және сервистілік.
Ведомстволарды өзара салыстырудың орнына әрбір мемлекеттік органның бұрынғы нәтижелеріне қатысты ілгерілеуін бақылау ұсынылды. Сондай-ақ AAA-дан BBB-ге дейінгі әріптік рейтингтер, жеке тиімділік көрсеткіштері (KPI) және бағалауды жылына үш рет өткізу мәселесі талқыланды.
Бөлек ұсыныс қатарынан екі жыл бойы жұмысы төмен нәтиже көрсеткен кездегі кадрлық шешімдерге қатысты болды.
Күші жойылғаннан кейін не өзгерді
2026 жылғы 21 қазаннан бастап министрліктер мен әкімдіктердің рейтингін жасаудың бұрынғы ережелері өз күшін жойды. Олармен бірге төмен бағалар негізінде басшылардың жауапкершілігін қарау туралы ережелер де жойылды.
Дегенмен мемлекеттік органдардың тиімділігін бақылау сақталды. 2026 жылғы 23 шілдедегі Заңға сәйкес, ЖАП даму жоспарларының орындалуын және бюджеттік бағдарламалар көрсеткіштеріне қол жеткізуді бағалауды жалғастыруда.
Бағалаудың жаңа ережелерін бекіту 2026 жылдың қазан айында ЖАП-қа тапсырылды. Бұл ретте жарияланған материалда бұған дейін ұсынылған өзгерістердің қайсысы түпкілікті модельге енгені нақтыланбаған.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
