Teniz Capital сарапшылары Иранда соғыс жүріп жатқан уақытта мұнай нарығының қайта құрылу мәселесін зерттеуді жалғастыруда. Бұл жолы есепке Financial Times басылымының: «Иранмен соғыс әлемдік мұнай державаларының теңгерімін Америка жағына қарай ығыстыруда» атты мақаласы негіз болды. Атап айтқанда, басылым Таяу Шығыстағы жеті айға созылған әскери қақтығыс әлемдік мұнай жеткізілімінің 2 млрд баррельден астам қысқаруына әкелгенін жазады. Танкерлер мен Ормуз бұғазының инфрақұрылымына жасалған шабуылдар импорттаушыларды шикізаттың баламалы көздерін іздеуге мәжбүр етуде. Бұл жағдайдағы басты бенефициарлардың бірі – Солтүстік және Оңтүстік Америка елдері, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Rystad Energy бағалауынша, 2026 жылдың желтоқсанына қарай қос Америкада мұнай өндіру екі жыл ішінде 10%-ға артады. Канада мен Бразилия рекордтық деңгейге жетті, АҚШ-тан мұнай мен мұнай өнімдерінің экспорты 15%-ға өсті. Қақтығыс кезеңінде Америкадан Азияға жеткізілім тәулігіне шамамен 4 миллионнан 5-6 млн баррельге дейін артты.
Жаңа өсім орталықтары
Аргентина Vaca Muerta тақтатас кен орнына ірі инвестициялар тартуда: TotalEnergies 10 млрд доллар, Chevron 10 жыл ішінде 13,8 млрд доллар салуды жоспарлап отыр. Венесуэлада өндіріс 10%-ға өсіп, тәулігіне 1,2 млн баррельге жетті. АҚШ өндірісті тарихи деңгейдегі тәулігіне 3 млн баррельге дейін қалпына келтіру үшін 100 млрд долларға дейін тартуды көздеп отыр. Wood Mackenzie болжамы бойынша, Құрама Штаттардағы тақтатас өндірісі 2027 жылдың желтоқсанына қарай тәулігіне 11,8 млн баррельге жетуі мүмкін – бұл соғысқа дейінгі деңгейден 1 млн баррельге артық. Гайана 10 жыл ішінде өндірісті нөлден тәулігіне 1 млн баррельден астам деңгейге дейін арттырды, ал Суринам 2027 жылдан бастап өндірісті көбейтуге дайындалуда. Канада 20 млрд доллардан астам инвестициямен LNG Canada қуатын кеңейту мәселесін қарастыруда.
Бұл нарық үшін нені білдіреді?
Батыс жарты шарда өндірістің өсуі Парсы шығанағы елдерінің мұнай бағасын айқындау мүмкіндігін шектеп тастады. Америка бүгінде бағаны теңгеріп тұр және болашақта ОПЕК-тің тетіктерін шектейтін болады, – деп атап өтті Rystad сарапшысы Financial Times басылымына берген түсініктемесінде.
Инвесторлар үшін Америкада ресурстары бар компаниялардың – Chevron, ExxonMobil, канадалық мұнай өндірушілердің, СПГ-жобалар операторларының және мұнай сервистік кәсіпорындарының акцияларында тың мүмкіндіктер ашылуда.
Қазақстан үшін әсері қандай?
Қазақстан үшін бұл үдерістің салдары бірмәнді емес, деп санайды Teniz Capital мамандары. Қазіргі уақытта қымбат мұнай бюджетті, Ұлттық қорды, теңгені және «ҚазМұнайГаздың» қаржылық нәтижелерін демеп тұр. КҚК (КТК) және Қытай арқылы экспорттау шикізатты Ормуз бұғазы арқылы өтетін қауіпті бағытты айналып өтіп жеткізуге жағдай жасайды. Бірақ келешекте Америкада өндірістің кеңеюі Қазақстанның бағалық артықшылықтарын шектеуі мүмкін. Бұл әсіресе Теңіздегі өндірістің артуы және мемлекеттік кірістердің мұнай саласына жоғары тәуелділігі тұрғысынан аса маңызды.
Ирандағы соғыс жеткізу бағыттарын ғана емес, сонымен бірге болашақтағы өндіріс өсімінің географиясын да өзгертпек. Америка елдері өндірісті неғұрлым жедел ұлғайтқан сайын, Таяу Шығыс экспорты қалпына келгеннен кейін мұнай бағасын жоғары деңгейде сақтап тұру соғұрлым қиынға соғады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
