Қазақстандағы ірі мұнай өңдеу зауыттары Ресей нарығына автобензин жөнелтуге берілген квотаны әлі күнге дейін пайдаланған жоқ. Сала мамандары отандық кәсіпорындардың көрші елге жанармай сатуға асықпауын екінші деңгейлі халықаралық санкциялардан сақтану және қаржылық тиімсіздікпен түсіндіреді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Квота бар, бірақ тасымал жоқ
Энергетика министрлігі шілде-қыркүйек айларында Павлодар және Атырау мұнай өңдеу зауыттарына АИ-92 маркалы бензинді экспорттау үшін әрқайсысына 17,5 мың тоннадан арнайы квота бөлген болатын. Алайда қос ірі өндіріс орны да бұл мүмкіндікті жүзеге асырудан бас тартып отыр.
Мұның бірнеше негізгі себебі бар. Ең бастысы – Батыстың қайталама санкцияларына ілігу қаупі. Сонымен қатар ресейлік сатып алушылардың ұсынған төмен бағасы да отандық зауыттардың қызығушылығын тудырмаған. Оның үстіне сапа стандартында да алшақтық бар: қазақстандық жанармайдың бір бөлігі К-4 экологиялық класына жатады, ал Ресей тарапы өз нарығында қатаң түрде К-5 стандартын талап етеді.
Авиакеросинге айырбастау жоспары қалай болды?
Бұған дейін Мәскеу мен Астана арасында өзара келісім жасалуы мүмкін екені айтылған еді. Оған сәйкес, Қазақстан 50 мың тонна шамасындағы АИ-92 бензинін жөнелтіп, оның орнына Ресейден тапшы болып отырған авиакеросин алу мәселесі талқыланған.
Дегенмен Энергетика министрлігі көрші мемлекеттен осындай өзара айырбас жасау жөнінде ешқандай ресми өтініш түспегенін мәлімдеді. Осылайша, ресми деңгейдегі келіссөздер тек сөз жүзінде қалды.
Ресейге отын тасыған жалғыз зауыт
2026 жылы Қазақстаннан Ресейге бензин жөнелткен жалғыз өндіруші ретінде ресейлік «Татнефть» компаниясымен байланысы бар жеке меншік «Конденсат» зауыты ғана тіркелді. Ресейден келетін шикізатқа тәуелді бұл кәсіпорын шілде айында көрші елге «Еуро-5» баламасы саналатын К-5 класындағы 8,7 мың тонна бензин өткізген.
Тамыз айынан бастап аталған зауыт импортталатын нафтамен қатар ресейлік мұнайды да өңдеуге кірісті. Ресейдің шикізат берудегі басты шарты – өндірілген дайын жанармайдың 70 пайызын қайтадан өз нарығына экспорттау.
Сонымен бірге «Конденсат» кәсіпорны өзге бағыттарды да ұстанып, Ауғанстан, Тәжікстан мен Өзбекстанға бензин, ал Қырғызстанға дизель отынын экспорттауды жалғастырып келеді. Ал ірі мемлекеттік зауыттар болса, халықаралық шектеулерге байланысты тәуекелге бармай, өз өнімдерін негізінен ішкі нарықтың қажеттілігіне бағыттауды жөн көруде.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
