Автор: Самал Жолжаксын

Бішкектегі ең даулы сот процесінде тосын жағдай орын алды. Билік Ұлттық қауіпсіздік комитетінің экс-төрағасы Қамшыбек Тәшиевке тікелей қатысы бар «75 адамның хатынан» құпия белгісін алып тастады, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұдан былай сот ашық өтеді. Алайда істің барлық тұсы жария алаңға шықпайды. Тәшиев туралы масқара, құпия мәліметпен бөліскісі келетін куәгерлер мемлекет тарапынан қорғалады. Олардың жеке басын анықтауға мүмкіндік беретін дерек жария етілмейді, куәгерден жауап алу бөлігі жабық режимде өтеді. «75-тің хаты» Қырғызстандағы саяси сахнаны шайқалтқан шағымнан басталған. Тәшиевке бағынышты бір топ саясаткер мен қоғам қайраткерлері (барлығы 75 адам) Жапаровқа үндеу жолдап, президент сайлауын мерзімінен бұрын өткізуді талап еткен-тұғын. Тергеу нұсқасы бойынша, үндеуде…

Қазақстанда терроризм мен экстремизмге қатысы бар қылмыстары үшін сәуір мен мамыр айларында 13 адам сотталды. Бұл туралы Ұлттық қауіпсіздік комитеті хабарлады, деп жазады Ertenmedia.kz. Комитеттің мәліметінше, Астананың қауіпті уағызға тойып алған бір тұрғыны әлемжеліде террористік идеологияны белсенді насихаттап, жақын айналасын шетелдегі террористік іс-қимыл аймақтарына баруға үгітттеген. Сот оған 8 жылға бас бостандығынан айыру жазасын тағайындады. «Теріс ағымның жетегіне кеткен тағы бір азамат, Шымкент қаласының тумасы Қазақстанда теократиялық мемлекет құруға үндеп, терроризмді насихаттағаны үшін 7 жылға сотталды», – деп хабарлады ҰҚК. Осы екі айда Астана, Алматы, Шымкент қаласы мен Атырау, Ақтөбе, Жамбыл, Қарағанды, Түркістан және Абай облысында осындай қылмысқа қатысы бар…

Қазақстанда ғалымдардың құқықтары мен академиялық еркіндігі алғаш рет заң жүзінде кепілдікке ие болды. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Асхат Аймағамбетов мәлімдеді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Депутаттың айтуынша, енді ғалымдар зерттеу бағыттарын өздері еркін таңдай алады, ғылыми көзқарастарын еш қысымсыз білдіре алады және халықаралық ғылыми қауымдастықтармен еркін байланыс орната алады. «Бұған дейін академиялық еркіндік деген ұғым нақты заңмен бекітілмеген еді. Енді ғалымдар сыртқы ықпал мен қысымнан қорықпай, ғылыми зерттеулерін өз қалауларымен жүргізеді», – деді Аймағамбетов. Сонымен қатар, елімізде ғалымдардың құқығын қорғау үшін жаңа институт Омбудсмен құрылды. Омбудсмен Ұлттық ғылым академиясының жанынан жұмыс істеп, ғалымдардың мүдделерін қорғаумен айналысады. Омбудсменнің негізгі міндеттері: Ғалымдардың құқықтарына қатысты…

Көктемгі айларда теңге бағамының күшеюі экономикаға тұрақтылық әкелгендей көрінген еді. Мамырда доллардың бағамы 469,2 теңгеге түсіп, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 17 пайызға төмендеткенде жұртшылық мұны оң белгі ретінде қабылдаған. Алайда Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының жаңартылған болжамы жағдайдың күрделі екенін көрсетіп отыр деп жазады Ertenmedia.kz. Оптимистік сценарий бойынша, жаз маусымында америкалық валюта 471–499 теңге аралығында сақталып, отандық тұтынушы үшін қолайлы қалыпта қалмақ. Дегенмен негізгі базалық болжам мүлдем бөлек траекторияны көрсетіп отыр. Ұлттық валюта құны маусымда 488,5 теңгеге, шілдеде 508,2 теңгеге, ал тамызда 516,5 теңгеге дейін әлсіреуі мүмкін. Жыл соңына қарай доллар бағасы тіпті 527,6 теңгеге дейін көтеріледі деген қауіп бар. Болжамның…

Астана мен Мәскеудің серіктестігі сырттай мінсіз көрінгенімен, ішкі иірімдері өте күрделі. Экономист Мағбат Спанов қос ел басшысының келіссөзіндегі басты түйткілдерге тоқталып, өзара тиімділік формуласының оңайлықпен табылмайтынын алға тартты деп жазады Ertenmedia.kz. «Тоқаев пен Путиннің жүздесуінде дипломатиялық этикеттен бөлек, үлкен экономикалық текетірес жатыр. Қазіргі геосаяси жағдайда Астана мен Мәскеудің мүдделері барлық жерде бірдей тоғыса бермейді», — дейді ол. Сарапшының пайымдауынша, қос мемлекет арасындағы сыйластық, бауырластық туралы ұрандар нақты іске келгенде суық есепке ұласады. Халықаралық санкциялардың қысымы күшейген замана ағымында Ақорда өзінің экономикалық қауіпсіздігін ойлауға мәжбүр. «Біз Ресейдің стратегиялық серіктесіміз, бірақ екінші деңгейлі санкциялардың астында қалу еліміздің ұлттық мүддесіне мүлдем сай келмейді», —…

Тараздың № 2 соты аса ірі мөлшерде бюджет қаражатын жымқырды деген бес азаматқа қатысты істі қарауға кірісті. ҰҚК тергеп-текшерген ауқымды істің басты фигуранты Шымкент қаласының бұрынғы бас сәулетшісі Арман Әбдешов, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. ҰҚК Әбдешовті 2025 жылдың тамыз айында жұмыс орнында ұстаған. Берденов? Желіде қызу талқыланған ұстау шарасы сол тұста Шымкент әкімі орынбасарына жасалған қастандық ісімен тұспа-тұс келген-тін. Сол кезеңде әкімдікке қарасты «Тұрғын үй Шымкент» компаниясының директоры Ернар Жиембай да айыпталушы ретінде танылған болатын. Айыпталушы орындығында Әбдешовтен бөлек, Шымкент тұрғын үй басқармасының экс-басшысы Нұрбол Жүнісбеков те отыр. Сондай-ақ олармен бірге Тараз қалалық сәулет және қала құрылысы бөлімінің бастығы Алмасбек Бөбеев…

Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов мәнерлеп сырғанаудан Олимпиада чемпионы Михаил Шайдоровтың келісімшарты төңірегіндегі даулы мәселенің ақ-қарасын ажыратып берді деп жазады Ertenmedia.kz. Ведомство басшысы спортшымен арадағы құжатқа ресми түрде қол қойылғанын жеткізіп, қоғамда үлкен талқылау тудырған мәселенің негізгі себептерін ашып көрсетті. Министрдің айтуынша, қос тараптан да менеджерлер мен жауапты орындаушылар өз міндетін тиісті деңгейде атқармаған. «Михаил, Мишаның келісімшарты бойынша мәселе толық шешілді, шарттың барлық талаптары спортшыға жеке түсіндіріліп, құжатқа қол қойылды», — деді Мырзабосынов. Министр келісімнің халықаралық стандарт мен Дүниежүзілік антидопингі агенттігінің (WADA) ұсыныcына сай әзірленгенін, құжатты Әлихан Смайылов басқаратын Жоғары аудиторлық палата сүзгіден өткізгенін алға тартып отыр. «Ашығын айтқанда,…

Соңғы күндері «Отбасы банк» айналасында жүйелі өзгерістер орын алуда. Қаржылық институт салымшылар үшін несиелеу шартын жаңартып жатыр деп жазады Ertenmedia.kz. Ең басты жаңалық аралық қарыздар бойынша пайыздық мөлшерлемелердің біріздендірілуі. Нарыққа енген ережеге сәйкес, бұған дейін таңдалған бағдарлама мен салымшының бағалау көрсеткішіне (ОП, ред.) байланысты 6 пайыздан 8,5 пайызға дейін құбылып келген мөлшерлемелер енді жойылды. Оның орнына барлық аралық несиелер үшін бірыңғай 8,5 пайыздық (жылдық тиімді мөлшерлемесі 9-дан 9,6 пайызға дейін) мөлшерлеме бекітілді. Өзгеріс банктегі ең танымал өнімдерді, соның ішінде алғашқы және екінші нарықтан үй сатып алу, үй салу, жөндеу жұмыстары, сондай-ақ «Әскери баспана» мен «Өз үйім» бағдарламаларын қамтиды. «Бұл бұған…

Туу көрсеткіші мәселесі XXI ғасырдың маңызды саяси және стратегиялық тақырыптарының біріне айналып отыр. Жаңа электоралдық кезең жағдайында елдің адами әлеуетін қалпына келтіру мәселесі жаңа саяси күштер мен қоғамдық қозғалыстардың басты күн тәртібіне шығуы мүмкін. Ertenmedia.kz осы орайда Ғылым және жоғары білім министрінің кеңесшісі, Қазақстан эндаумент-қорларының ұлттық қауымдастығының төрағасы Фархад Қуанғановтың талдауын оқырман назарына ұсынады. Сонымен… XXI ғасырда халық саны мен адами капиталдың сапасы жаһандық бәсекелестіктің негізгі факторына айналуда. Халқы өсіп, білім деңгейі жоғары мемлекеттер стратегиялық артықшылықтарға ие болады – экономикалық, технологиялық немесе геосаяси болса да. Біздің көз алдымызда демография әлемдік тәртіптің архитектурасын айқындайтын жаңа шындық қалыптасып келеді. Индустриалды дамыған елдердің…

Қазақстан қор биржасындағы (KASE) соңғы сауда-саттық қорытындысы бойынша АҚШ долларының бағамы 487,44 теңгені құрады деп жазады Ertenmedia.kz. Ұлттық банк белгілеген ресми бағам да дәл осы 487,44 теңге деңгейінде бекітілді. Елдегі айырбастау пункттеріндегі ағымдағы жағдай мынадай: Алматы: сатып алу – 484–490 теңге, сату – 490–494 теңге аралығында; Астана: сатып алу – 484–485 теңге, сату – 491–492 теңге аралығында; Шымкент: сатып алу – 489–489,5 теңге, сату – 491–492,5 теңге шамасында. Екінші деңгейлі банктердегі (Kaspi, Halyk, ЦКБ, Jusan) долларды сатудың ең жоғары шегі 489–496,12 теңге аралығында құбылып тұр. Айта кетелік, күні кеше бас банкир Тимур Сүлейменов пайыздық мөлшерлемені бір сатыға төмендетіп, артынша маңызды…