Автор: Лейла Болтаева

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев Түркістан облысына жұмыс сапарымен барды. Президенттің өңірге сапары Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне зиярат етуден басталды, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл кесене  түркі әлемінің рухани әрі тарихи-мәдени мұрасының маңызды бөлігі. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген нысан ғасырлар бойы халықтың рухани тірегі болып келеді. Қасым-Жомарт Тоқаев кесене аумағында жерленген ұлы ойшыл Қожа Ахмет Ясауидің және басқа да тарихи тұлғалардың рухына тағзым етті. Бұл зиярат – ұлттық құндылықтарға құрмет пен тарихи сабақтастықтың айқын көрінісі.

Алматы облысында Ұлыстың ұлы күні жаңа форматта аталып өтті. Қонаев қаласында өткен мереке «Digital Nauryz» бағдарламасы аясында ұйымдастырылып, ұлттық дәстүр мен заманауи технология үйлесім тапты, деп жазады Ertenmedia.kz. Орталық алаңда роботтар көрмесі ұйымдастырылып, келушілердің ерекше қызығушылығын тудырды. Киіз үйлер тігіліп, қазақтың дәстүрлері – тұсаукесер, қыз айттыру, беташар, бастаңғы, сүйінші сұрау сияқты көріністер сахналанды. Іс-шараға облыс әкімі Марат Сұлтанғазиев қатысып, тұрғындарды мерекемен құттықтады. Оның айтуынша, Наурыз – тек мейрам емес, рухани жаңғыру мен жаңа мүмкіндіктердің бастауы. «Наурызнама тұжырымдамасы арқылы мерекені кеңейту – ұлттық құндылықтарды дәріптеудің маңызды қадамы», – деді өңір басшысы. Облыс әкімі өңірдің әлеуметтік-экономикалық көрсеткіштеріне де тоқталды. Соңғы үш жылда…

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақстандықтарды Ұлыстың ұлы күні – әз-Наурыз мейрамымен құттықтады. Президент өз құттықтауында бұл мерекенің терең мағынасына тоқталды, деп жазады Ertenmedia.kz. Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, Наурыз тек табиғаттың жаңаруы емес, адамның ішкі дүниесінің де тазару кезеңі. Ойдың, ниеттің, сананың тазалығы – бұл мерекенің басты мәні. Президент «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасына да ерекше назар аударды. Оның сөзінше, бұл жоба қоғамда нақты өзгерістерге жол ашып, әсіресе жастар тарапынан кең қолдау тапқан. «Тазалық – жай сөз емес, ол нақты іс арқылы көрінетін қасиетке айналып келеді», – деді Мемлекет басшысы. Сонымен қатар Президент бұл бастаманың уақытша акция емес, елдің тұрақты идеологиясына айналуы керектігін…

Таяу Шығыстағы қақтығыс жаңа деңгейге шықты. Иранның Сауд Арабиясы, БАӘ және Катардағы энергетикалық нысандарға жасаған соққылары аймақтық шиеленісті ғана емес, әлемдік энергетикалық тепе-теңдікті де бұзды, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл шабуыл Израильдің Ирандағы «Оңтүстік Парс» газ кен орнына жасаған соққысына жауап ретінде жүзеге асқан. Осылайша тараптар алғаш рет мұнай-газ инфрақұрылымын тікелей нысанаға ала бастады. Катардағы Ras Laffan индустриалды кешені айтарлықтай зақым алған. Бұл әлемдегі сұйытылған газ экспортының ең ірі орталықтарының бірі. Оның үлесіне жаһандық СПГ саудасының шамамен 20 пайызы тиесілі. Сарапшылардың бағалауынша, мұндай соққы тек аймақтық мәселе емес. Бүкіл әлемдік газ нарығына тікелей әсер ететін фактор. АҚШ президенті Дональд Трамп бұл…

Таулы аймақтарда жаңбырдан кейін немесе қар еріген кезде өзен-көлдердің ағысы күрт күшейеді. Осындай кезде су топырақты шайып, жағалауды бұзып, сел қаупін арттырады. Мұндай проблеманың тиімді шешімдерінің бірі габионнан жасалған шағын бөгеттер, деп жазады Ertenmedia.kz. Габион дегеніміз темір сымнан тоқылған арнайы тор қорап. Оның ішіне тас толтырылады. Осы қарапайым көрінетін құрылым табиғатта өте маңызды рөл атқарады. Мұндай бөгеттердің басты ерекшелігі олар толық жабық емес, яғни су олар арқылы өтеді. Сондықтан олар суды тоқтатпайды, тек ағыстың күшін бәсеңдетеді. Қарапайым тілмен айтқанда, габион бөгеті суды «жұмсартып», оның екпінін азайтатын құрал. Бұл құрылым қалай жұмыс істейді? Біріншіден, су ағыны бөгетке келгенде жылдамдығын жоғалтады. Бұл…

Қызыл қоңыз көпшілікке сүйкімді көрінетін кішкентай жәндік. Бірақ оның табиғаттағы рөлі тек әдемілікпен шектелмейді, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл жәндік ауыл шаруашылығы мен бақша үшін аса пайдалы табиғи «жыртқыш» саналады. Қызыл қоңыздардың негізгі қорегі өсімдіктерге зиян келтіретін тля (өсімдік биті). Бір ғана қызыл қоңыз күніне ондаған, ал өмір бойы мыңдаған зиянкесті жоя алады. Сондықтан ол биологиялық күрестің маңызды құралы ретінде қарастырылады. Яғни химиялық дәрілердің орнына табиғи жолмен зиянкестерді азайтуға көмектеседі. Қызыл қоңыз тек тлямен ғана қоректенбейді. Ол сондай-ақ кенелерді, ұсақ жәндіктерді және өсімдікке зиян келтіретін басқа паразиттерді де жейді. Бұл оны бақшадағы әмбебап «қорғаушыға» айналдырады. Ғалымдардың айтуынша, бір қызыл қоңыздың дернәсілі…

АҚШ Иран мұнайына қатысты санкциялардың бір бөлігін уақытша жеңілдетті. Бұл шешім Таяу Шығыстағы шиеленіс пен Ормуз бұғазының жабылуы салдарынан әлемдік энергия нарығында қысым күшейген кезде қабылданды, деп жазады Ertenmedia.kz. АҚШ Қаржы министрі Скотт Бессенттің мәлімдеуінше, Вашингтон 30 күн ішінде теңізде тұрған иран мұнайын сатып алуға рұқсат береді. Бұл арқылы нарыққа шамамен 140 млн баррель мұнай қосылып, бағаны тұрақтандыру көзделіп отыр. Министрдің айтуынша, қазіргі таңда санкциядағы Иран мұнайын төмен бағамен негізінен Қытай сатып алып жатыр. АҚШ осы көлемді әлемдік нарыққа шығарып, ұсынысты арттыруды көздейді. «Бұл бағаны ұстап тұру үшін иран мұнайын өзіне қарсы пайдалану», – деп түсіндірді Бессент. Алайда Иран тарапы бұл…

Көп адам көлікте музыка тыңдағанда дыбыс әлдеқайда сапалы естілетінін байқайды. Бұл тек динамиктердің сапасына ғана емес, бүкіл ортаға байланысты, деп жазады Ertenmedia.kz. Заманауи көліктерде дыбыс жүйесіне ерекше мән беріледі. Кейбір модельдерде ондаған динамик орнатылып, кәсіби аудио брендтердің технологиясы қолданылады. Бірақ негізгі айырмашылық көліктің ішкі кеңістігінде. Көлік салоны жабық, тұрақты орта. Бұл дыбыстың сапалы таралуына мүмкіндік береді. Біріншіден, дыбыс салон ішіндегі беттерден бірқалыпты шағылады. Яғни дыбыс қайда, қалай таралатыны алдын ала есептелген. Екіншіден, көлік ішінде арнайы дыбыс жұтатын материалдар қолданылады. Олар сыртқы шуды азайтып, музыканы анық естуге көмектеседі. Үшіншіден, салонның көлемі шағын. Соның арқасында дыбыс алыстап, әлсіреп кетпейді. Барлық дыбыс тікелей…

Қырымдағы ежелгі Қара-Төбе қалашығы ғалымдарды тағы да таңғалдырды. Соңғы зерттеулерге сәйкес, бұл жерді салған кешкі скифтер құрылыс кезінде ежелгі Мысырда қолданылған өлшем жүйесін пайдаланған болуы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Ғалымдар қалашықтың орталық бөлігін «цитадельді» зерттей келе, оның өлшемдері белгілі бір жүйеге бағынатынын анықтаған. Мысалы, бүкіл құрылым шамамен 35×35 метр. Бұл дәл 100 египет футына тең келеді. Бір египет футы шамамен 35 сантиметр. Зерттеу нәтижесі бойынша, үйлердің ұзындығы да осы жүйемен сәйкес келеді. Көптеген ғимараттардың ұзындығы 17,5 метр, яғни 50 фут, ал ені 8,75 метр – 25 фут. Бұл кездейсоқ сәйкестік емес, алдын ала жоспарланған құрылыс болғанын көрсетеді. Қарапайым тілмен айтқанда,…

Табиғатқа шыққанда көпшілік кене мен масадан қорғану үшін түрлі репеллент қолданады. Бірақ бұл құралдарды дұрыс пайдаланбаса, пайдасынан зияны көп болуы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Репеллент жәндіктерді үркітетін химиялық зат. Олар адамның иісін «тартымсыз» етіп, маса мен кененің жақындауына жол бермейді. Мұндай құралдар спрей, крем, гель немесе лосьон түрінде шығарылады. Олардың құрамында әртүрлі заттар болады. Соның ішінде ең кең тарағаны ДЭТА (диэтилтолуамид). Бұл тиімді болғанымен, белгілі бір мөлшерде уытты затқа жатады. Мамандардың айтуынша, ДЭТА дұрыс қолданылса қауіпсіз. Бірақ ол тері арқылы ағзаға өтіп, аллергия немесе улану белгілерін тудыруы мүмкін. Әсіресе бетке жағу қауіпті, себебі термен бірге көзге, ауызға түсуі ықтимал. Улану…