Ғалымдар гендік инженерия көмегімен биоотын өндірісіне жарайтын жаңа цианобактерия штамын жасап шығарды, деп жазады Ertenmedia.kz.
Биожанармай бүгінде мұнайға тәуелділікті азайтатын балама энергия көздерінің бірі ретінде қарастырылып келеді. Әлемде ғалымдар кофенің қалдығынан бастап басқа да күтпеген органикалық ресурстарға дейін түрлі шикізатты отынға айналдыру жолын зерттеп жатыр. Енді осы қатарға күн сәулесі арқылы жұмыс істейтін микроорганизмдер де қосылуы мүмкін.
Жаңа зерттеуде цианобактериялардың ерекше түрі туралы айтылады. Цианобактерияларды кейде көк-жасыл балдыр деп атағанымен, шын мәнінде олар бактериялар қатарына жатады. Ғалымдар осы микроорганизмнің генін өзгертіп, фотосинтез кезінде көп мөлшерде еркін май қышқылдарын бөлуге бейімдеген.
Еркін май қышқылдары тірі ағзалар үшін энергия көзі саналады. Адам ағзасында да мұндай қышқылдар энергия алмасу үдерісіне қатысады. Ең маңыздысы – оларды биожанармайға айналдыруға болады. Сондықтан зерттеушілер жаңа цианобактерия штамы болашақта өндірістік көлемде биожанармай алуға жол ашуы мүмкін деп отыр.
Жаңа штамның тағы бір ерекшелігі бар. Ол шамамен 25 градусқа жуық, яғни аса қолайлы бола бермейтін температурада да еркін май қышқылдарын көбірек бөледі. Мұндай қасиет биожанармай өндірісін тек жылы әрі тұрақты климатқа байламай, күн сәулесі мен температурасы құбылып тұратын өңірлерде де дамытуға мүмкіндік беруі мүмкін.
Ғалымдар цианобактерияның бір генін өзгерткен. Әдетте сол ген бактерияның еркін май қышқылдарын қайта өңдеуіне әсер етеді. Зерттеушілер оны басқа генмен алмастырып, май қышқылдарының сыртқа бөлінуін күшейткен. Ең маңызды тұсы – қолданылған әдіс микроорганизмде бөгде ДНҚ қалдырмайды. Бұл генетикалық модификацияланған ағзаларға қатысты талаптары қатаң елдер үшін маңызды артықшылық болуы ықтимал.
Тағы бір үлкен тиімділік цианобактериялар қажетті затты өздері сыртқа бөледі. Көп жағдайда микроорганизмнен пайдалы өнім алу үшін жасушаларды жинап, кептіріп, кейін өңдеу қажет. Ол көп уақыт пен энергия жұмсайды. Ал жаңа штамм еркін май қышқылдарын сыртқа шығаратындықтан, өндіріс үдерісі жеңілдеп, қалдық биомасса азаюы мүмкін.
Әрине, мұндай технология ертең-ақ жанармай бекеттеріндегі бензинді алмастырады деуге ерте. Өндірістік масштаб, қауіпсіздік, тиімділік, экономикалық шығын және экологиялық бақылау әлі де терең зерттеуді қажет етеді. Бірақ бағыттың өзі маңызды. Егер микроорганизмдер күн сәулесі арқылы биожанармай шикізатын тұрақты өндіре алса, энергетика саласында жаңа тарау ашылуы мүмкін.
Мұнай бағасы құбылып, әлем таза энергияға бет бұрып жатқан кезеңде мұндай зерттеулердің мәні артып келеді. Болашақ отыны тек жер астынан емес, күн сәулесімен қоректенетін көзге көрінбейтін микроорганизмдерден де алынуы ғажап емес.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
