Қазақстандықтардың зейнетақы активі 2026 жылғы 1 шілдеде 28,08 трлн теңгеге жетті. Қаражаттың басым бөлігі мемлекеттік бағалы қағазға, халықаралық индекстерге және облигацияларға салынып, кейінгі 12 айда 2,51 трлн теңге инвестициялық кіріс әкелді, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Ұлттық банктің басқаруында міндетті, кәсіби және ерікті жарнадан жиналған 26,79 трлн теңге бар. Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарнасынан құралған актив 1,17 трлн теңгені құрады. Жеке инвестициялық басқарушыларға 121,84 млрд теңге берілген, яғни олардың үлесі жалпы активтің жарты пайызына да жетпейді.
Ұлттық банк басқаратын портфельдің ең ірі бөлігі Қазақстан Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағазына тиесілі. Оған активтің 43,32 пайызы салынған. Квазимемлекеттік компаниялардың облигациясына 7,87 пайыз, Ұлттық банк депозитіне 3,71 пайыз, екінші деңгейлі банк облигациясына 2,57 пайыз орналастырылды.
Қазақстандық компаниялардың акциясы мен депозитарлық қолхаты портфельдің 2,07 пайызын құрайды. Активтің 38,37 пайызы халықаралық индекстерге негізделген стратегиямен басқарылады. Мұндай тәсіл қаражатты көптеген мемлекет, компания және бағалы қағаз арасында бөліп, бір нарыққа тәуелділікті азайтуға бағытталған.
Валюталық құрылымда теңге басымдықты сақтап отыр. Зейнетақы активінің 59 пайызы ұлттық валютадағы, 41 пайызы АҚШ долларындағы құралдарға салынған. Долларлық бөлік теңге әлсіреген кезде портфельді валюта тәуекелінен ішінара қорғауға мүмкіндік береді.
Зейнетақы ақшасының үлкен картасы
2025 жылғы шілде мен 2026 жылғы маусым аралығында Ұлттық банк басқарған активтің инвестициялық кірісі шамамен 2,51 трлн теңгеге жетті. Кейінгі 12 айдағы номиналды табыстылық 10,29 пайыз болды. Негізгі кіріс бағалы қағаз сыйақысынан, депозиттен, кері РЕПО операциясынан және сыртқы басқарудағы активтен түсті.
Валюта бағамының қайта бағалануы портфельге кері әсер еткен. Соған қарамастан пайыздық төлем мен бағалы қағаз құнының өсуі жалпы нәтижені оң аймақта сақтады. Инвестициялық кіріс қолма-қол төленбейді, салымшының зейнетақы шотына есептеліп, жинақ көлеміне қосылады.
Маусымдағы жылдық инфляция 10,3 пайыз болғанын ескерсек, Ұлттық банк портфелінің кейінгі 12 айдағы нақты табысы нөлге жуық қалыптасты. Яғни номиналды кіріс негізінен бағаның өсуін өтеуге жеткен. Дегенмен зейнетақы активін бір жылдық көрсеткішпен емес, ұзақ мерзімді табыстылық пен жинақтың сатып алу қабілетін сақтау тұрғысынан бағалау қажет.
Жұмыс берушінің міндетті жарнасынан құралған портфель анағұрлым консервативті. Қаражаттың 88,17 пайызы мемлекеттік бағалы қағазға, 8,74 пайызы Ұлттық банк депозитіне, 3,08 пайызы РЕПО операциясына орналастырылды. Аталған портфельдегі барлық құрал теңгемен номинацияланған.
Жұмыс беруші жарнасынан құралған актив кейінгі 12 айда 122,77 млрд теңге инвестициялық кіріс әкелді. Табыстылық 16,84 пайызға жетті. Жоғары көрсеткішке мемлекеттік қағаздардың кірістілігі мен теңгелік ақша нарығындағы мөлшерлеме ықпал еткен.
Жеке басқарушылар арасында кейінгі 12 айдағы ең жоғары нәтиже «Сентрас Секьюритизге» тиесілі болды. Компания 18,66 пайыз табыстылық көрсетті, Alatau City Invest көрсеткіші 13,88 пайызға жетті. Halyk Global Markets 12,37 пайыз, Halyk Finance 11,69 пайыз, BCC Invest 11,41 пайыз кіріс қалыптастырды.
Tansar Capital зейнетақы активін 2026 жылғы 8 сәуірден бастап қана басқара бастаған. Сондықтан оның 1,84 пайыздық нәтижесін өзге компаниялардың 12 айлық көрсеткішімен тікелей салыстыру дұрыс емес. Басқару мерзімі қысқа болған сайын нарықтық стратегияның тұрақтылығын бағалауға қажет дерек те аз болады.
Жеке компаниялардағы ең ірі портфель Halyk Finance басқаруында қалып отыр, оның көлемі 65,58 млрд теңгені құрайды. Alatau City Invest 19,32 млрд, BCC Invest 15,53 млрд, «Сентрас Секьюритиз» 14,14 млрд теңгені басқарады. Жеке басқарушылар портфелінде мемлекеттік қағазбен қатар банк облигациясы, акция, шетелдік ETF және долларлық құралдардың үлесі көбірек.
Жоғары бір жылдық табыстылық басқарушының барлық жағдайда үздік екенін білдірмейді. Компаниялардың валюта құрылымы, тәуекел деңгейі, акция мен облигация үлесі және басқаруға алынған кезеңі әртүрлі. Сондықтан салымшы бір ғана пайызға емес, портфельдің құрамына, бірнеше жылдағы нәтижесіне және нарық құбылған кездегі тұрақтылығына назар аударғаны жөн.
Зейнетақы ақшасы БЖЗҚ шотында қозғалыссыз жатқан қаражат емес. Ол мемлекет қарызын қаржыландырып, компания облигациясына, халықаралық индекске және ақша нарығындағы құралдарға инвестицияланады. Соның нәтижесі жинақтың ұзақ мерзімдегі көлеміне тікелей ықпал етеді.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
