Автор: Нұрлан Жұмахан

Нұрлан Жұмахан, Ertenmedi.kz агенттігінің сарапшысы

Нұрлан Жұмахан Ertenmedia.kz үшін қоғам, саясат және медиа кеңістіктегі өзекті құбылыстарға авторлық көзқарасын білдіреді. Колумналарында оқиғаға баға беріп қана қоймай, оның астарындағы қоғамдық көңіл-күй мен саяси ишараны саралайды.

референдум

Еуразиялық интеграция институты жүргізген сауалнамаға қатысқан қазақстандықтардың 72,1 пайызы Құрылтай сайлауы алдағы жексенбіде өтсе, дауыс беруге дайын екенін білдірді. Зерттеу азаматтардың алдағы электоралдық науқанға қызығушылығы жоғары екенін көрсетті. Сайлау қоғамның саяси белсенділігі мен мемлекеттік іске араласу деңгейін айқындайтын маңызды көрсеткіш саналады, деп жазады Ertenmedia.kz. Әлеуметтанулық зерттеу 2026 жылғы 3–13 шілде аралығында Қазақстанның 17 облысында, сондай-ақ Астана, Алматы және Шымкент қалаларында жүргізілді. Сауалнама бетпе-бет сұхбат алу әдісімен ұйымдастырылып, оған 1640 респондент қатысты. Қатысушылардан сайлауға бару ниеті мен қазіргі партиялық таңдауы сұралды. «Сайлау алдағы жексенбіде өтсе, дауыс беруге қатысуды жоспарлайсыз ба?» деген сауалға респонденттердің 72,1 пайызы оң жауап берді. Сауалнамаға қатысқандардың 14,2…

Толық оқу
ForteBank

Fitch Ratings халықаралық рейтингтік агенттігі ForteBank-тің шетел және ұлттық валютадағы ұзақ мерзімді кредиттік рейтингін «BB» деңгейінде растады. Рейтинг бойынша болжам «Тұрақты» күйінде сақталды. Банктің дербес қаржылық тұрақтылығын көрсететін Viability Rating көрсеткіші де «bb» деңгейінде қалды, деп жазады Ertenmedia.kz. Агенттік рейтингтің расталуын ForteBank-тің Home Credit Bank-ті сатып алғаннан кейінгі нарықтық позициясының нығаюымен байланыстырды. Сонымен қатар банктің жоғары табыстылығы мен өтімділік деңгейінің тұрақтылығы ескерілген. Fitch Ratings бағалауынша, біріккен банктің активтер нарығындағы үлесі 9,1 пайызға дейін ұлғайған. Нарықтағы үлестің артуы ForteBank-тің бәсекелестік артықшылығын күшейтіп, Қазақстандағы жүйе құраушы банктердің қатарына қосылу мүмкіндігін кеңейтеді. Агенттік Home Credit Bank-ті сатып алудан туындайтын синергиялық әсерге де оң…

Толық оқу
Санжар Боқаев

Қоғам белсендісі Санжар Боқаев қатысты қылмыстық істің тергеуі аяқталды. Енді қорғаушылар іс материалдарымен танысып болған соң, құжат сотқа жолданбақ, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Адвокат Радмир Өтеповтің айтуынша, сотқа дейінгі тергеу органы 2026 жылғы 13 шілдеде барлық тергеу әрекетінің аяқталғанын ресми түрде хабарлаған. «2026 жылғы 13 шілдеде Санжар Омарұлы Боқаевқа қатысты сотқа дейінгі тергеу аясындағы тергеу әрекеттері аяқталды. Осыған байланысты біз, адвокаттар, қылмыстық іс материалдарымен танысуға кірісеміз», – деді қорғаушы. Іс материалдарын зерделеу аяқталғаннан кейін қылмыстық істі сотқа жіберу жоспарланып отыр. Санжар Боқай 2026 жылғы 18 наурызда ұсталған еді. Тергеу нұсқасына сәйкес, ол көрінеу жалған ақпарат таратты және әлеуметтік желідегі жазбалары арқылы…

Толық оқу
Шымкентте қаза тапқан Нұрай Серікбайдың өліміне

Қайғылы жағдайда қаза тапқан Нұрай Серікбайдың ісіне қатысты желіде марқұмның аруағына тіл тигізіп, ар-намысын қорлайтын пікір қалдырған анонимді қолданушының үстінен Ішкі істердің Киберқылмыс департаментіне ресми арыз жолданды деп жазады Ertenmedia.kz. Жәбірленуші тараптың өкілі, белгілі адвокат Аянхан Омаровтың мәлімдеуінше, Instagram желісіндегі «ainur32787» атты аккаунт иесі қоғамда үлкен наразылық тудырған, адамгершілік нормаcына мүлдем жатпайтын әдепсіз пікір жариялаған. «Тасташы, құрысын өлетін қан…ық кетті ғой», — деп деген жасырын аккаунттың иесі желідегі қауымның тарапынан да қарғыс естуде. Оқырмандар жасырын парақшаның артына тығылып, аузына келгенін жазатындарға қатаң жаза қолдану қажет екенін айтып, дабыл қағуда. Осыған байланысты құзырлы органдардан аталған аккаунт иесінің жеке басын анықтап, оның…

Толық оқу
Бақытжан Базарбек

Жаңа саяси маусымнан бастап қызу іске кірісетін Құрылтайдан ережеге көне бермейтін, өз бетінше күн тәртібін қалыптастыра алатын бірнеше азамат сырт қалды. Желідегі қауым, соның ішінде Бақытжан Базарбектің тұлғасына ерекше екпін беруде деп жазады Ertenmedia.kz. Редакцияның тұрақты колумнисі Нұрлан Жұмахан осы орайда тосын пікір білдіріп, батыл аргументін ортаға салды. Сонымен. Ақорда идеологтарына Мәжілісті дебат алаңы ретінде қарастырған Базарбектің стилі қауіпті сезілсе керек. Жер мәселесі, құрылыс олигополиясы, есімі ескі Қазақстанмен байланысты тұлғаларға үш жыл бойы тыным бермеген экс-депутат саяси элита ішіндегі «статус-квоны» бұзғандай әсер қалдырады. Базарбекті саяси тізімнен сызып тастауға осы бір ықпалды топтың ұжымдық реакциясы да әсер еткені анық. Мәжіліс трибунасында…

Толық оқу
ермұрат бапи

Қаңтардан кейін билікке Ермұрат Бапи ауадай қажет болды. Тәуелсіз журналистиканың аңызы, жылдар бойы оппозициялық шепте шыңдалған Бапидің Мәжіліске келуі Жаңа Қазақстанның «біз өзгердік, ескі гвардия келмеске кетті» деген риторикасының тірі айғағы еді деп жазады Ertenmedia.kz. Редакцияның тұрақты колумнисі Нұрлан Жұмаханның пайымынша, жаңа билік қалыптасып, ескі элитаның реваншистік амбициясы өте жоғары болған өтпелі кезеңде Ақордаға ескі жүйенің кез келген рефлексін бірден басып тастайтын, олардың заңсыз активтері мен кулуарлық қадамдарын қоғамға жария ететін «ақпараттық қару» керек болды. Бапи осы міндетті мінсіз атқарды. Оның аузымен билік ескі кланның қалдықтарына, экс-елбасыға, оның тұңғыш қызына, күйеубаласына және басқа да ет жақындарына ұдайы соққы беріп отырды.…

Толық оқу
klara

Карла Жаманқұлова «Әділ сөз» сөз бостандығын қорғау халықаралық қорының президенті қызметінен кетеді. Қор оның өкілеттігінің аяқталғанын ресми түрде хабарлады. Үш жарым жыл ішінде ұйым тікелей құқықтық көмектен жүйелі заңнамалық жұмысқа дейінгі қызмет ауқымын кеңейткен, деп жазады Ertenmedia.kz. 2022 жылғы желтоқсаннан бері қор өңірлік және республикалық бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдеріне, блогерлер мен журналистерге 1989 құқықтық кеңес берді. Ұйым медиа қызметкерлерінің мүддесін 49 сот процесінде қорғады. Сонымен қатар 25 ресми мәлімдеме мен ашық үндеу жариялап, 16 құқықтық шолу әзірледі. Карла Жаманқұлова басқарған кезеңде қор медиа саласына қатысты заң жобаларын әзірлейтін жұмыс топтарына жүйелі түрде қатысты. Ұйым бұқаралық ақпарат құралдары, ақпаратқа қол жеткізу…

Толық оқу
taza qazaqstan

Республикалық «Таза Қазақстан» бағдарламасы аясында Еңбекшіқазақ ауданындағы Есік көлінің маңында «Жасыл мекен – жарқын келешек» атты жастардың экологиялық акциясы өтті. Игі бастама қоршаған ортаны қорғауға, табиғатқа жауапкершілікпен қарауға және тазалық мәдениетін кеңінен насихаттауға бағытталды. Ұйымдастырушылар жастардың экологиялық санасын арттыруды шараның негізгі мақсаты ретінде белгіледі, деп жазады Ertenmedia.kz. Акция барысында Есік көлінің аумағында санитарлық тазалау және абаттандыру жұмысы жүргізілді. Қатысушылар жағалаудағы тұрмыстық қалдықтарды жинап, табиғи аумақты қоқыстан тазартты. Сонымен бірге көпшілікке қоршаған ортаны қорғау мен экологиялық жауапкершіліктің маңызы түсіндірілді. Шараға ауданның белсенді жастары, еріктілер, жергілікті тұрғындар және түрлі мекеме қызметкерлері қатысты. Жалпы саны 120 адам туған өлкенің тазалығын сақтауға өз үлесін…

Толық оқу
берік уәл

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялап, жаңа технологияларды ел дамуының стратегиялық басымдығы ретінде белгіледі. Мемлекет басшысы цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект экономиканың өнімділігін арттырып, қоғамдық қауіпсіздік пен мемлекеттік басқарудың тиімділігін күшейтуге тиіс екенін атап өткен, деп жазады Ertenmedia.kz. Абай облысында телекоммуникациялық инфрақұрылымды жаңарту, ауылдарды жоғары жылдамдықты интернетпен қамту және қоғамдық қауіпсіздік жүйесіне жасанды интеллект енгізу бағытында бірнеше жоба қолға алынған. Сонымен қатар цифрлық білім беру ортасын қалыптастыру және шалғай елді мекендердегі байланыс сапасын жақсарту жұмысы жалғасып жатыр. Өңір басшылығы аталған салаларды облыстың әлеуметтік және экономикалық дамуына тікелей ықпал ететін маңызды тетік ретінде қарастырады.…

Толық оқу

Қазақстанның Денсаулық сақтау министрлігі азаматтардың міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесіне қатысуы туралы ақпарат беретін мемлекеттік қызмет ережелеріне өзгерістер әзірледі. Жоба сақтандыру мәртебесі мен төленген жарналар туралы мәлімет алуды жеңілдетуге бағытталған. Қызмет қазір сақтандыру жүйесіне қатысатын 17,5 миллион азаматқа арналған, деп жазады Ertenmedia.kz. Түзетулер әзірге жобалау сатысында тұр. Денсаулық сақтау министрлігінің хабарламасында өзгерістердің нақты тұжырымдары мен күшіне енетін күні көрсетілмеген. Ведомствоның негізгі мақсаты – азаматтардың сақтандыру мәртебесі жөніндегі ақпаратты алу рәсімін түсінікті әрі ыңғайлы ету. Қолданыстағы мемлекеттік қызмет арқылы азамат сақтандыру жүйесінің қатысушысы екенін тексере алады. Сонымен бірге сақтандырумен қамтылған кезеңдер және төленген жарналар мен аударымдар туралы ақпарат беріледі. Осылайша, пайдаланушы…

Толық оқу