АҚШ Қарулы күштері Иран аумағындағы нысандарға қайта соққы жасады. АҚШ Орталық қолбасшылығының мәліметінше, операция 10 маусым күні кешкі уақытта басталған. Вашингтон бұл соққыларды Иран тарапынан жалғасып жатқан агрессияға жауап деп түсіндірді, деп жазады Ertenmedia.kz.
АҚШ президенті Дональд Трамп бұған дейін Иранға қарсы жаңа шабуылдар жасалатынын ескерткен еді. Кейін АҚШ қорғаныс министрі Пит Хегсет те Тегеранға қысым күшейетінін айтты. Оның сөзінше, мақсат соғысты қайта өршіту емес, келісімге келуге жағдай жасау.
Ирандық ақпарат құралдары елдің оңтүстігіндегі бірнеше өңірде жарылыс болғанын хабарлады. Минаб пен Сирик қалалары маңында жарылыс естілген. Reuters дерегінше, Бендер-Аббас қаласындағы әуежай мен әскери база маңында да жарылыс болған.
Иран бұған жауап ретінде Парсы шығанағы елдері мен Иорданиядағы америкалық әскери базаларға соққы жасады деген ақпарат тарады. Кей мәліметке қарағанда, шабуыл кезінде баллистикалық ракеталар да қолданылған.
Кувейт армиясы әуе қорғаныс күштері іске қосылғанын мәлімдеді. Бахрейнде әуе дабылы қайта естілген.
Ормуз бұғазы АҚШ Иран дауының өзегіне айналды
Жағдайдың ең қауіпті тұсы Ормуз бұғазына қатысты болып отыр. Иран әскери қолбасшылығы бұғаздың толық жабылғанын жариялады. Тегеран қауіпсіздік ахуалы өзгергенін айтып, бұғаздан өтпек болған кез келген кемеге шабуыл жасалатынын ескертті.
Иран мемлекеттік телеарнасы әскери күштер екі кемеге оқ атқанын хабарлады. Алайда бұл мәліметтің толық мән-жайы әлі анық емес.
АҚШ Орталық қолбасшылығы Иранның Ормуз бұғазы толық жабылды деген мәлімдемесін жоққа шығарды. CENTCOM мәліметінше, сауда кемелері бұғазға кіріп-шығуын жалғастырып жатыр.
Ормуз бұғазы әлемдік мұнай тасымалы үшін аса маңызды бағыт саналады. Осы аймақ арқылы Парсы шығанағынан шығатын мұнай мен газдың елеулі бөлігі өтеді. Сондықтан бұғаз маңындағы әрбір әскери қадам әлемдік нарыққа бірден әсер етуі мүмкін.
Иран мәлімдемесі мұнай нарығын абыржытты
Қазіргі жағдай АҚШ пен Иран арасындағы текетірестің жаңа деңгейге өткенін көрсетеді. Бір жағынан, Вашингтон соққыларды қорғаныс сипатындағы әрекет деп түсіндіреді. Екінші жағынан, Тегеран мұны тікелей әскери қысым ретінде қабылдап отыр.
Ең үлкен қауіп – оқиға тек екі ел арасындағы қақтығыспен шектелмей, бүкіл Парсы шығанағы аймағына таралуы мүмкін. Себебі америкалық базалар орналасқан елдер де жанама түрде осы дағдарыстың ішіне кіріп барады.
Дипломатиялық арналар толық жабылған жоқ. Бірақ әскери соққылар мен Ормуз бұғазына қатысты қатқыл мәлімдемелер келіссөз мүмкіндігін әлсіретіп тұр.
Қазір тараптар бір-біріне қысым жасау арқылы келісім үстеліндегі позициясын күшейткісі келеді. Алайда мұндай тактика кез келген сәтте бақылаудан шығып кетуі мүмкін.
Сарапшылар үшін басты сұрақ – Ормуз бұғазындағы нақты жағдай. Егер теңіз жолы толық жабылса, мұнай бағасы күрт қымбаттап, әлемдік экономикаға жаңа соққы болуы ықтимал. Ал егер кемелер қозғалысы шектелген күйде жалғасса, нарық қысқа мерзімді дүрбелеңмен шектелуі мүмкін.
Қалай болғанда да, АҚШ пен Иран арасындағы қазіргі шиеленіс Таяу Шығыстағы қауіпсіздік архитектурасын тағы бір сынаққа салып отыр. Ормуз бұғазы енді тек географиялық нүкте емес, үлкен геосаяси қысым құралына айналды.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
