Соңғы үш жылдың ішінде Қазақстаннан табыс табу мақсатында өзге елдерге аттанған азаматтардың жалпы саны жарты миллионға жуықтады. Еңбек көші-қоны статистикасына сәйкес, отандастарымыз үшін Ресей нарығы бұрынғысынша негізгі бағыт саналғанымен, алыс шетелдер арасында Оңтүстік Корея, Түркия және Парсы шығанағы елдеріне ағылғандар үлесі еселеп артқан, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Үш жылдық көрсеткіш: құлдырау мен қайта жандану
2023 жылдан 2025 жылға дейінгі аралықта Қазақстаннан сыртқы нарыққа шыққан жұмыс күшінің көлемі айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Мәселен:
2023 жылы шетелге жұмыс істеуге 191 мың адам кеткен;
2024 жылы бұл сан 140 мыңға дейін азайды;
2025 жылы қайта өсім байқалып, 157 мың азамат нәпақа іздеп шекара асқан.
Жалпы алғанда, үш жыл ішінде 488 мың отандасымыз шетелде еңбек етуге мәжбүр болған. Көрсеткіштің 2024 жылы күрт төмендеуіне геосаяси жағдайлар, бірқатар мемлекеттердегі көші-қон заңнамасының қатаңдауы себеп болса, 2025 жылы жаңа бағыттардың ашылуы қайтадан өсімге түрткі болды.
Ресей нарығы көш бастап тұр
Статистика көрсеткендей, қазақстандықтардың басым көпшілігі Ресей Федерациясына бағыт алады. ЕАЭО аясындағы ортақ еңбек нарығы, визасыз режим мен тілдік кедергінің жоқтығы осы таңдаудың басты факторы саналады:
2023 жылы – 162 мың адам;
2024 жылы – 101 мың адам;
2025 жылы – 128 мың адам Ресейге барып жұмыс істеген.
2024 жылы көрші елдегі мигранттар ағыны бірден 60 мың адамға дейін қысқарғаны байқалады. Рубльдің құбылмалы бағамы мен әскери-саяси ахуал бұл бағыттың тартымдылығын белгілі бір дәрежеде төмендетті. Дегенмен 2025 жылы шекаралас өңірлердегі маусымдық жұмыстар есебінен сан қайта көтерілген.
Алыс шетелдер: Оңтүстік Кореяның күрт көтерілуі
Қазақстандықтардың алыс шетелдерге шығу қарқынында айқын құрылымдық өзгерістер орын алды. Егер 2023 жылы алыс шет мемлекеттерге 27 мың адам барса, 2024 жылы бұл көрсеткіш 37 мыңға дейін өсіп, 2025 жылы 26 мың деңгейінде тұрақтаған.
Бағыттар бойынша ең үлкен өзгеріс Оңтүстік Корея нарығында тіркелді:
2023 жылғы көрініс:
Еуропа бағытында Польша көш бастап, онда 13 мың қазақстандық жұмыс істеген. Одан кейінгі орындарды Оңтүстік Корея (6 мың) және маусымдық ауыл шаруашылығы бағдарламаларымен Ұлыбритания (5 мың) иеленді. Франция (373) мен Қытайға (261) барғандар саны мардымсыз болды.
2024 жылы Оңтүстік Кореяға ағылған азаматтар саны бірден үш есеге артып, рекордтық 17 мың адамға жетті. Корея зауыттары мен құрылыс алаңдарындағы жоғары жалақы қазақстандық жастарды ерекше қызықтырды.
Екінші орынға 6,5 мың адаммен Түркия шықты. Ұлыбритания 4,4 мың жұмысшымен тұрақты көрсеткішін сақтап қалды. Бұған қоса жаңа еңбек дәліздері пайда болды: Біріккен Араб Әмірліктеріне – 3 мың, Чехияға – 1,6 мың, Қатарға – 710 адам аттанған. Сондай-ақ Испания (477), Франция (460), Қытай (341) және АҚШ (326) нарығына шыққан отандастарымыз тіркелді.
Миграцияның артында қандай себеп жатыр?
Шетелге жұмыс күші ретінде кетудің басты қозғаушы күші – табыс айырмашылығы. Оңтүстік Кореяда немесе Ұлыбританияда қарапайым физикалық еңбек арқылы айына 2-3 мың доллар табу мүмкіндігі жастар үшін басты тартымдылық болып отыр. Табылған қаржының басым бөлігі елде баспана алуға, несие жабуға немесе жеке кәсіп бастауға жұмсалады.
Сонымен қатар Польшаның визалық талаптарының қатаңдауы азаматтардың Оңтүстік-Шығыс Азия мен Парсы шығанағына ойысуына алып келді. Еңбек көші-қонының мұндай ауқымы отандық экономикаға валюталық трансферттер түрінде оң әсер еткенімен, ішкі нарықтағы білікті және өнімді жас жұмыс күшінің сыртқа кетуі секілді күрделі мәселені де көрсетеді.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
