Қазақстандағы мектепке дейінгі ұйымдарда бүлдіршіндерге жасалатын қатыгездік пен зорлық-зомбылық фактілерінің жиілеуіне байланысты мемлекеттік және жекеменшік балабақшаларда тәулік бойы үздіксіз аудиожазба жүргізу талабы ұсынылды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Сонымен қатар бейнекамералардың жазбаларын сақтау мерзімін қазіргі 30 тәуліктен 90 күнге дейін ұзарту және оны ата-аналардың талабы бойынша кедергісіз беру бастамасы көтерілді.
Құрылтайдағы сауал: Аудиожазба және 90 күндік архив
Құрылтайда Оқу-ағарту министрлігі мен Ішкі істер министрлігінің басшылығына ресми депутаттық сауал жолданды. Бастама көтерген депутаттар еліміздегі барлық балабақшаларға бейне және аудиобақылаудың бірыңғай қатаң стандартын енгізуді талап етуде.
Қолданыстағы ережелер бойынша камералар көбіне ғимараттың сыртқы күзетіне ғана бағытталған. Ал балалар күні бойы уақытын өткізетін топтық бөлмелер, ойын залдары мен түзеу кабинеттеріне камера орнату міндеттелмеген. Осы олқылықты жою үшін депутаттар бейнекамера қоюға тыйым салынған орындарда үздіксіз дыбыс жазу жүйесін енгізуді ұсынды.
Депутат Тәттігүл Талаева бала қауіпсіздігі ешқандай кездейсоқтыққа байланбауы тиіс екенін қадап айтты. Оның сөзінше, мекеме басшылары бейнеархивтің сақталуына жеке жауап беруі шарт.
«Балабақшадағы баланың қауіпсіздігі кездейсоқ сақталып қалған бейнежазбаға немесе баланың ересектерге болған жайтты айтып бере алуына тәуелді болмауы тиіс», – деді депутат Тәттігүл Талаева.
Ұсынысқа сай, балабақша әкімшілігі ата-аналардың алғашқы талабы бойынша жазбаларды ұсынуға міндеттеледі. 90 күндік мерзім ата-анаға баласындағы психологиялық немесе дене жарақатының себебін анықтауға жеткілікті уақыт береді.
Астана мен өңірлердегі жантүршігерлік деректер
Бақылауды түбегейлі күшейтуге мектепке дейінгі мекемелерде тіркелген сорақы оқиғалар себеп болды. Жақында ғана Астанадағы түзету балабақшасында екі бүлдіршінге қатыгездік көрсетілгені әшкереленді. Тәрбиеші көмекшісінің баланы темір орындықпен ұрып бетін жарақаттауы, жазалау үшін үш жасар сәбиді тас қараңғы әжетханаға қамап қоюы қоғамдық ашу-ыза тудырған еді.
Осыған ұқсас қылмыстық әрекеттер Жамбыл облысының Қордай ауданында, сондай-ақ Ақтөбе, Шымкент, Теміртау және Павлодар қалаларындағы балабақшаларда да орын алды. Көптеген жағдайда тек кездейсоқ сақталған видеоның арқасында ғана тәрбиешілердің озбырлығы дәлелденіп, сотқа жетіп жатыр.
Әсіресе ерекше білім беруді қажет ететін балалардың қорғансыздығы үлкен алаңдаушылық туғызуда. Өзіне жасалған қорлықты сөзбен айтып бере алмайтын мұндай балаларға қатысты жасалған қиянаттар ұзақ уақыт бойы жабық күйінде қалып келеді. Тұрақты аудиожазба дәл осындай осал топты қорғаудың жалғыз құралы ретінде қарастырылып отыр.
Аудиобақылау кадр тапшылығы мен әлімжеттікті тоқтата ала ма?
Әрине, балабақшаларды тәулік бойы бейне мен аудиоға түсіру — дәлелдеме базасын жасақтау үшін қажетті шара. Алайда тек бақылау құралдарын көбейту арқылы мектепке дейінгі білім беру саласындағы жүйелі дағдарысты еңсеру мүмкін емес.
Балабақшалардағы қатыгездіктің түпкі себептері тереңде жатыр:
Төмен жалақы мен кадр тапшылығы: тәрбиешілер мен күтушілердің (няня) айлығы мардымсыз болғандықтан, балабақшаларға көбіне педагогикалық білімі жоқ, кездейсоқ адамдар жұмысқа алынады;
Шектен тыс жүктеме: бір тәрбиешіге 25-30 бүлдіршіннен келетін тығыз топтарда қызметкерлердің эмоционалдық тұрғыдан күйіп кетуі (выгорание) жиі орын алады;
Психологиялық сүзгінің жоқтығы: жұмысқа қабылдау кезінде мамандардың стреске төзімділігі мен психикалық жай-күйіне терең сараптама жасалмайды.
Камера мен микрофон тек қылмыс жасалып қойғаннан кейінгі жазалау тетігі ғана. Ол қатыгездіктің алдын ала алмайды.
Мемлекет балабақшаларды жаппай тыңдау аймағына айналдырумен қатар, саланың әлеуметтік мәртебесін көтеруге тиіс. Тәрбиешілердің еңбекақысын еселеп, топтағы бала санын азайтып, балабақшаға баратын әрбір қызметкерді қатаң психологиялық тексеруден өткізбейінше, кішкентай бүлдіршіндерге жасалатын қиянат тоқтамайды. Баланың қауіпсіздігі тек қабырғадағы микрофонмен емес, оның қасындағы педагогтің мейірімімен өлшенуі керек.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!







