Жасанды интеллект жүйелерін қамтамасыз ететін заманауи дата-орталықтардың жаппай көбеюі энергетикалық желілерге орасан зор салмақ түсіріп, күтпеген экологиялық дағдарысқа жол ашуда. Электр қуатының күрт қымбаттауы теңіз кемелері мен сауда айлақтарын таза энергиядан бас тартып, дизельдік қондырғыларға қайта оралуға мәжбүр етуде, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Жасанды интеллект және қымбаттаған электр қуаты
Жасанды интеллект алгоритмдерін оқыту және деректерді өңдеу инфрақұрылымын үздіксіз ұстап тұру бұрын-соңды болмаған көлемде электр энергиясын қажет етеді. Мұндай ауқымды тұтыну салдарынан энергия тапшылығы туындап, тарифтер бірнеше есе шарықтап кетті. Тіпті цифрлық технологияларды күнделікті тұрмыста мүлде қолданбайтын азаматтардың да коммуналдық шоттары күн санап өсіп келеді.
Алайда мәселе тек тұрмыстық төлемдердің өсуімен ғана шектелмейді. Желідегі қуат тапшылығы өзге де аса маңызды өндірістік салаларды үнемдеу мақсатында қоршаған ортаға зиян баламалы энергия көздерін іздеуге итермелеп отыр.
Жасыл порттардың күйреген үміті
Мұндай қарама-қайшылықтың ең көрнекті мысалы жаһандық теңіз тасымалы саласында тіркелді. Ұлыбританияның ең ірі муниципалды айлағы саналатын Портсмут халықаралық портында кемелерді жағалаудағы ортақ желіге қосу бастамасы экономикалық тұрғыдан тиімсіз болып шықты. Әдетте, портқа тоқтаған кемелер қала ауасын ластамас үшін қозғалтқыштарын сөндіріп, жағалаулық инфрақұрылым арқылы таза электр қуатын тұтынуы керек еді.
Дегенмен, электр энергиясының қымбаттауы бұл жоспардың күлін көкке ұшырды. Жағалау желісінен қуат алатын кеменің жалпы шығынының 80-85 пайызын тек жарық бағасы құрап отыр. Ал порттың тікелей қызметтері үшін төленетін сома небәрі 15-20 пайызды құрайды.
Портсмут портының директоры Майк Селлерс саладағы ахуалдың тығырыққа тірелгенін ашық мәлімдеді.
«Біз салада озық, экологиялық таза жағалау электр желісі жүйесін құрдық, бірақ оның бағасы тым қымбат. Кеме операторлары оны пайдаланудан қаржылай шығын көруде, өйткені электр қуаты олардың үйреншікті дизельдік отынынан әлдеқайда қымбатқа түседі», – деді Майк Селлерс.
Дизель генераторлары және жағалау қалаларындағы қауіп
Жағалау желісінен алынатын ток бағасының қымбаттығы кеме иелерін экономикалық амалсыздыққа тіреді. Жүк және круиздік кемелер үшін жағада тұрғанда да өз бортындағы іштен жанатын қозғалтқыштар мен генераторларды үздіксіз іске қосып қою әлдеқайда арзанға түсіп жатыр. Мұндай борттық генераторлар ауыр теңіз жанармайы мен дизель отынын жағады.
Кеме генераторлары бөлетін улы түтін – күкірт оксидтерінің, азот оксидтерінің және көмірқышқыл газының ең қауіпті көздерінің бірі болып саналады.
Егер порттар жағалаулық таза электр жүйесінің орнына дизельдік генераторларды қолдануға мәжбүр болып қала берсе, жағалау бойындағы ірі қалалардың тұрғындары арасында ауыр тыныс алу аурулары мен жүрек-қан тамырлары сырқаттары күрт көбейеді. Осылайша, жасанды интеллектіні дамытуға бағытталған цифрлық қуат қажеттілігі ауа тазалығына бөлінген миллиардтаған экологиялық жобалардың нәтижесін жоққа шығаруда.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
