Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры 2026 жылғы 1 маусымдағы инвестициялық есепті жариялады. Қор мәліметінше, Ұлттық банк пен жеке басқарушы компаниялардың басқаруындағы зейнетақы активтерінің жалпы көлемі 27,63 триллион теңгеге жетті, деп жазады Ertenmedia.kz.
Бұл қаражаттың негізгі бөлігі Ұлттық банктің сенімгерлік басқаруында. Міндетті, міндетті кәсіптік және ерікті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан активтер шамамен 26,42 триллион теңгені құрады. Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары есебінен жиналған актив көлемі 1,09 триллион теңге болды.
Жеке басқарушы инвестициялық компаниялардың басқаруында 109,98 миллиард теңге зейнетақы активі бар. Бұл қазақстандықтардың бір бөлігі өз жинағының белгілі үлесін жеке басқарушы компанияларға сеніп тапсырғанын көрсетеді.
ЕНПФ дерегінше, соңғы 12 айда Ұлттық банк басқаруындағы зейнетақы активтеріне есептелген инвестициялық табыс шамамен 2,71 триллион теңге болды. Осы кезеңдегі кірістілік 11,46 пайызға жетті.
Жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан активтер бойынша нәтиже жоғарырақ. Бұл бағыттағы соңғы 12 айдағы инвестициялық табыс 115,29 миллиард теңге болды. Кірістілік 17,12 пайызды құрады.
Зейнетақы активінің жаңа межесі
Зейнетақы қаражаты негізінен консервативті қаржы құралдарына салынған. Міндетті және ерікті жарналар есебінен қалыптасқан негізгі портфельдің 43,38 пайызы Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздарына орналастырылған.
Тағы 8,18 пайызы квазимемлекеттік компаниялардың облигацияларына инвестицияланған. 3,12 пайызы Ұлттық банктегі депозиттерге салынды. Бұдан бөлек, портфельде екінші деңгейлі банктердің облигациялары, қазақстандық эмитенттердің акциялары мен депозитарлық қолхаттары, шетелдік мемлекеттік бағалы қағаздар және халықаралық қаржы ұйымдарының құралдары бар.
Портфельдің валюталық құрылымы да әртараптандырылған. ЕНПФ мәліметінше, негізгі портфельдің 58,94 пайызы теңгедегі құралдарға, 41,06 пайызы АҚШ долларындағы құралдарға орналастырылған. Мұндай тәсіл ұзақ мерзімді инвестициялық тәуекелді теңгеруге бағытталған.
Жеке басқарушы компаниялар да соңғы 12 айда табыс көрсетті. Ең жоғары кірістілік «Сентрас Секьюритиз» компаниясында тіркелді. Оның көрсеткіші 18,28 пайыз болды.
Alatau City Invest басқаруындағы активтер 15,14 пайыз кірістілік көрсетті. Halyk Finance бойынша нәтиже 12,82 пайыз болды. Halyk Global Markets 12,57 пайыз, ал BCC Invest 12,10 пайыз кірістілік көрсетті.
Қазір қазақстандықтар міндетті зейнетақы жинағының 50 пайызына дейінгі бөлігін жеке басқарушы компанияларға бере алады. Бұл үшін жеткіліктілік шегінен асу талабы есепке алынбайды. Ал ерікті зейнетақы жинағын жеке басқаруға толық көлемде тапсыруға болады.
Мұндай мүмкіндік 2023 жылғы шілдеден бері қолданыста. Яғни азаматтар зейнетақы жинағының бір бөлігін басқарушы компанияны өздері таңдап, балама инвестициялық стратегияға бағыттай алады.
Дегенмен зейнетақы активі ұзақ мерзімді қаражат екенін ескерген жөн. Қысқа мерзімді кірістілік әр айда құбылып тұруы мүмкін. Бағалы қағаздардың нарықтық бағасы, валюта бағамы және сыртқы қаржы нарығындағы жағдай жалпы нәтижеге әсер етеді.
Сондықтан зейнетақы жинағының тиімділігін бір айлық көрсеткішпен ғана бағалау дұрыс емес. ЕНПФ те ұзақ мерзімді кезеңдегі кірістілікке назар аудару қажет екенін еске салады.
Қордың жаңа есебі зейнетақы қаражатының қаржы нарығында жұмыс істеп жатқанын көрсетті. Қазақстандықтардың жинағы мемлекеттік бағалы қағаздардан бастап, квазимемлекеттік облигациялар мен шетелдік қаржы құралдарына дейін әртүрлі активке орналастырылған.
Бұл жүйенің басты мақсаты, жинақтың сақталуын қамтамасыз ету және ұзақ мерзімде инвестициялық табыс әкелу. Ал басқарушы компанияны таңдау мүмкіндігі азаматтарға зейнетақы активін басқаруға көбірек қатысу құқығын беріп отыр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
