Қазақстанда жаңартылатын жасыл энергия көздерінен өндірілген электр қуаты 2025 жылдың қорытындысында 8,6 млрд кВт·сағатқа жетті. Үш жыл ішінде көрсеткіш 1,7 еседен астам өсіп, Мемлекет басшысы белгілеген меже артығымен орындалды, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Президент жаңартылатын энергия көздерінен өндірілетін электр қуатының көлемін 1,5 есеге арттыруды тапсырған еді. Энергетика министрлігінің мәліметінше, саладағы нақты өсім жоспарланған көрсеткіштен жоғары болды.
2022 жылы жел, күн, су және өзге жаңартылатын көздерден 5,11 млрд кВт·сағат электр энергиясы өндірілген. Сол кезеңде ЖЭК-тің елдегі жалпы генерациядағы үлесі шамамен 4,5 пайызды құрады. Ресми статистикада 2022 жылғы көрсеткіш 4,53 пайыз деп берілген.
2025 жылы жаңартылатын энергия өндірісі 8,6 млрд кВт·сағатқа дейін өсті. Оның елдегі жалпы электр генерациясындағы үлесі 7 пайызға жетті. Қазақстанда аталған жылы барлық электр станциясы 123,1 млрд кВт·сағат энергия өндірген.
Үш жылдық динамика «жасыл» энергетиканың тәжірибелік жоба деңгейінен ұлттық энергия теңгерімінің елеулі бөлігіне айналып келе жатқанын көрсетеді. ЖЭК өндірісі абсолютті көлемде 3,49 млрд кВт·сағатқа артты. Бұл 2022 жылғы нәтижеден 68 пайызға жуық жоғары.
Өсімге жаңа станцияларды іске қосу, инвесторларға арналған аукциондық сауда-саттық және ұзақ мерзімді сатып алу тетіктері ықпал етті. Жобаларды конкурс арқылы іріктеу электр энергиясының бағасы мен ұсынылатын технология арасында бәсеке қалыптастыруға мүмкіндік береді.
2025 жылы жалпы қуаты 503,5 МВт болатын 9 жаңартылатын энергия нысаны пайдалануға берілді. Жаңа қуаттар жел, күн және су энергетикасының өндірістік базасын кеңейтіп, ЖЭК саласының жалпы генерациядағы үлесін 7 пайызға жеткізді.
Энергия теңгеріміндегі өзгеріс
Жаңартылатын энергияның өсімі тек экологиялық міндетпен шектелмейді. Жаңа станциялар энергия тапшылығын азайтуға, өңірлердегі генерация көздерін әртараптандыруға және көмір станцияларына түсетін салмақты біртіндеп төмендетуге бағытталған.
Сонымен қатар жел мен күн энергетикасының ауа райына тәуелділігі энергия жүйесіне жаңа талап қояды. Өндіріс көлемі тәулік пен маусымға қарай өзгеретіндіктен, теңгерімдеуші қуат, электр желісі және энергия жинақтау жүйесін қатар дамыту қажет.
2026 жылы жалпы қуаты 245,801 МВт болатын тағы 10 ЖЭК жобасын іске қосу жоспарланған. Оның ішінде қуаты 150 МВт болатын 4 жел электр станциясы, 92,601 МВт болатын 5 күн электр станциясы және қуаты 3,2 МВт болатын 1 су электр станциясы бар.
Жаңа нысандар іске қосылғаннан кейін елдегі «жасыл» генерацияның географиясы кеңейіп, электр энергиясын өндіретін дербес көздердің саны артады. Энергетика министрлігі 2026 жылы ЖЭК нысандарында 8,8 млрд кВт·сағат электр энергиясын өндіруді көздеп отыр.
Қазақстанда 2024 жылдың қорытындысында жаңартылатын энергияның үлесі 6,43 пайыз болған. Бір жыл ішінде көрсеткіштің 7 пайызға жетуі саладағы тұрақты өсімнің сақталғанын аңғартады. 2020 жылы ЖЭК үлесі небәрі 3 пайыз болған еді.
Ендігі кезеңдегі негізгі міндет жаңа станциялар санын көбейтумен ғана шектелмейді. Өндірілген энергияны тұтынушыға жеткізетін желілерді жаңғырту, маневрлік қуаттарды іске қосу және энергия жинақтау технологиясын енгізу шешуші мәнге ие болады.
Жаңартылатын энергетикадағы 1,7 еселік өсім Қазақстанның белгіленген межеге жеткенін көрсетті. Ал саланың ұзақ мерзімді нәтижесі жаңа қуаттардың ұлттық электр жүйесіне қаншалықты тиімді әрі тұрақты қосылатынына байланысты болмақ.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
