Автор: Асылхан Бөрібай

Асылхан Бөрібай

Асылхан Бөрібай - Ertenmedia.kz сайтының шеф-редакторы. Редакцияның күнделікті ақпараттық бағытын үйлестіріп, саясат, экономика, қоғам және резонанс тақырыптарындағы материалдардың сапасы мен мазмұндық дәлдігіне жауап береді.

жанабылов толегенова

Астанада блогерлер Ерболат Жанабылов пен Эльмира Төлегенованың сотында күтпеген жайт болды. Сот процесі аяқталуға шақ қалған тұста, айыпталушы Төлегенова соңғы сөзін пайдаланып, кінәсін толық мойындайтынын жеткізіп, прокурормен процессуалдық келісімге келу туралы өтініш жасады. Судья амалсыз сот тергеуін қайта жалғастыруға шешім қабылдап, отырысқа үзіліс жариялады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Сот отырысы таңғы 9:30-да басталды. Ерболат Жанабылов адвокатымен бірге сот залында отырса, Эльмира Төлегенова онлайн байланыс арқылы қатысты. Сот төрағасы соңғы сөз берілгенде, Төлегенова мен жұбайының әрекетіне толық жауапты екенін мойындап, істеген ісіне шын өкініп отырғанын айтты. «Жасаған ісіміздің ауыртпалығын толық сезіндік, үлкен сабақ алдық. Заңды бұзғанымызға қатты өкінеміз. Жолдасым екеумізге бас бостандығынан…

Толық оқу
Бектенов салық кодексі

Қазақстанда бюджет пен Ұлттық қор арасындағы қатынас жаңа тәртіпке көшіп жатыр. Бұрын жетпеген қаржының бір бөлігі қордан алына беретін болса, енді мұны тежеуге бағытталған ереже күшіне енді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Ұлттық банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекова елде контрциклдік бюджет ережесі енгізілгенін айтты. Сонымен бірге салық заңнамасына да өзгеріс қабылданған. Осы екі қадам Ұлттық қордан алынатын трансферт көлемін едәуір қысқартуға мүмкіндік берген. Молдабекованың сөзінше, былтыр кепілдендірілген және нысаналы трансферттердің жалпы көлемі 5,2 трлн теңгеден асып кеткен. Ал биыл бюджетке шамамен 2,2 трлн теңге ғана қарастырылған. Айырма айтарлықтай. Себебі биыл нысаналы трансферт жоспарланбаған, тек кепілдендірілген трансферт сақталған. Қордан ақша алу неге азайды…

Толық оқу
Серікжан Біләш

Мұхтар Шахановтың қазасына қабырғасы қайысып отырған қалың жұртқа Серікжан Біләштің сөзі қанжардай қадалды. Ұлт ақыны жер қойнына енді ғана тапсырылған сәтте айтылған ауыр, абыройсыз мәлімдеме Қазақстан ғана емес, шетелдегі қазақ қауымының да шамына тиген, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Әлемжеліде тараған бейнежазбада АҚШ-та тұратын Серікжан Біләш марқұм Мұхтар Шахановты тілдеді. Ақынның шығармашылығын ішінәра мойындайтынын жеткізгенімен, жеке өкпесін алға тартып, қайтыс болған адамның артынан өте-мөте ауыз сөз айтты. Халықты ашындырған да осы тұс. Жеке дау мен ескі ренішті аза үстінде ақтару қазақы танымға да, қарапайым адамдық қалыпқа да сыймайды. Америкадағы қазақ ортасы қозғала бастады Редакциямызға жеткен мәліметке қарағанда, АҚШ-та тұратын қазақтар Біләштің мәлімдемесіне…

Толық оқу
мұнай қазақстан 2026

Әлемдік энергетика нарығындағы бағаның жаңа сценарийлері ТМД-ның төрт елі (CIS-4: Қазақстан, Әзербайжан, Өзбекстан, Армения) үшін экономикалық болжамды қайта қарауға себеп болды деп жазады Ertenmedia.kz. ING бағалауы бойынша, Brent маркалы мұнай 2026 жылы барреліне $89, ал жағымсыз сценарий бойынша $121-ге дейін көтерілуі мүмкін. Мұның салдары қандай болмақ? Бакудың асығы алшысынан түседі Жаңа сценарийлер мұнай бағасына тікелей тәуелді Әзербайжан экономикасына айтарлықтай артықшылық әкелмек. Сарапшылардың болжамынша, 2026 жылы Әзербайжанның бюджет профициті ЖІӨ-нің 4-4,5%-ына жетеді. Бұл мұнай бағасының жоғарылауынан ел бюджетіне түсетін түсімнің молаюынан болатын оң нәтиже. Қазақстанның жағдайы қандай? Астана үшін жағдай екіұшты. Мұнай бағасы өссе де, Ұлттық қордың инвестициялық табысы мен дивидендтер…

Толық оқу
ең төменгі жалақы 2026

Ең төменгі жалақыны өсіру халыққа пайдалы шешім секілді көрінеді. Алайда оның ар жағында баға қысымы, жұмыс орнының қысқаруы және шағын бизнестің тынысының тарылуы қатар жүруі мүмкін, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Экономист Олжас Байділдинов Қазақстанда ең төменгі жалақыны күрт көтеру мәселесіне сақ қарауға шақырды. Оның пайымынша, мұндай қадамның саяси тартымдылығы күшті болғанымен, экономикалық салдары ауыр соғуы ғажап емес. Сарапшы сөзін Түркия тәжірибесімен бекітті. Соңғы жылдары аталған елде ең төменгі жалақы бірнеше есе көтерілді, бірақ соның ізімен нарықтағы қысым да үдей түскен. Түркиядағы өсім қалай соққыға айналды Байділдиновтің айтуынша, Түркияда 2022 жылдан бері ең төменгі жалақы шамамен бес есеге жуық өсіп, 6,5 мың…

Толық оқу
Алматы пәтер бағасы

Алматының тұрғын үй нарығында күзге таман күрделі өзгерістер болуы мүмкін. Сала сарапшысы Диляра Сейітнұрова алдағы айларда қалада баспана бағасы әжептәуір өсуі мүмкін деп болжап отыр деп жазады Ertenmedia.kz. Бағаның құбылуына әсер ететін негізгі екі фактор жаңа Салық кодексі мен 2026 жылдың шілдесінде күшіне енетін Құрылыс кодексі. Бағаның өсуіне әсер ететін негізгі факторлар Сейітнұрованың айтуынша, қазіргі «жыл соңына дейінгі акция», «тұрақ орнына жеңілдік» деген ұсыныстың астарында құрылыс компанияларының бұрынғы талаптармен рәсімделген үйлерді жылдам сатып жіберуге тырысуы жатыр. Жыл басынан бастап күшіне енген жаңа Салық кодексі құрылыс құнына бірден әсер етеді. 16 пайыздық қосымша құн салығы құрылыс бағасына тікелей сол мөлшерде емес,…

Толық оқу
Әлемжелі арқылы қазақтардың сеніміне кіріп

Заңсыз лотерея ұйымдастырды айыпталған блогер Ерболат Жанәбілов сот отырысында тағылған айыпты ішінара мойындап, ебіл-дебіл жылады. Ол өзінің ғана емес, жақын туыстарының да ауыр күйзелісте екенін айтты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Сот барысында Ерболат Жанәбілов өзінің қорғаушысы Гауһар Айтжанованың сұрағына жауап бере отырып, тағылған айыптың бір бөлігін мойындады. «Мен кінәмді ішінара мойындаймын. 214-бап бойынша мойындаймын, бірақ 218-бапты мойындамаймын. Әкімшілік сот болған кезде бізге ештеңе түсіндірген жоқ. «Қол қоймаңдар, ертең қылмыстық іс болады» деп қана айтты. Біз ойын бизнесін реттеу комитетінде болғанда қол қоюға дайын едік. Жағдайдың қылмыстық іске айналып кететінін білген жоқпын», – деді ол. Сот отырысында блогер айыптау процесі тек өзіне…

Толық оқу
жүргізуші куәлігі

Қазақстанда жүргізуші куәлігін алуға арналған емтихан жүйесі түбегейлі өзгереді. Жаңа ережелер емтиханның ашықтығын арттырып, жемқорлықты азайтуды және азаматтарға қолайлы жағдай жасауды көздейді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңашылдықтар премьер-министрдің орынбасары, Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев пен Ішкі істер министрлігінің бірлескен жиынында бекітілді. Ең басты өзгерістің бірі ақылы түрде емтихан тапсыру мүмкіндігінің шексіз болуы. Бірақ әр емтихан арасында кемінде 10 күндік үзіліс болуы тиіс. «Бұл өзгеріс емтихан процесін қолжетімді етіп, артық шектеулерді жояды және жемқорлық тәуекелдерін төмендетеді», – делінген үкімет хабарламасында. Қазіргі тәртіп бойынша азаматтар үш рет тегін емтихан тапсыра алады: алғашқы екі рет арасы бір күннен, үшіншісі 30…

Толық оқу
booking

Әлемге танымал Booking.com сервисіне хакерлік шабуыл жасалып, қолданушылардың жеке мәліметтері ұрлануы ықтимал. Компания саяхатшыларға олардың деректері бөтен адамдардың қолына түсуі мүмкін екендігін ескертті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Онлайн брондау платформасы 2010 жылдан бері 1,8 миллиардтан астам қонаққа қызмет көрсеткен. Сервис қолданушыларға жіберген ескертуінде «үшінші тараптың рұқсатсыз кіруі салдарынан брондау ақпараты мен клиенттердің жеке деректері, соның ішінде аты-жөні, электрондық поштасы, мекенжайы, телефон нөмірлері және қонақүймен бөліскен басқа да ақпараттар қолды болуы мүмкін» екенін айтты. Booking.com өкілдері қаржылық мәліметтер хакерлердің қолына түспегенін атап өтті. Дегенмен, ұрланған ақпарат алаяқтық үшін пайдаланылуы мүмкін деген қауіп бар. Компания шабуылдың нақты қанша қолданушыны қамтығаны туралы ақпарат бермеді.…

Толық оқу
теңге доллар курс

Freedom Holding иесі Тимур Турлов қазақтарға ақшаны қай валютада сақтау тиімді екенін айтты. Оның пікірінше, дәл қазір доллар сатып алғаннан гөрі теңгемен депозит ашқан немесе мемлекеттік құнды қағазды сатып алған тиімдірек болмақ, деп жазады Ertenmedia.kz. Оның сөзінше, Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені 18%-ға дейін көтеруі жыл соңында теңгенің нығаюына тікелей әсер еткен. «Ұзақ уақыт базалық ставканың тиімділігіне күмәнданып келдім. Бірақ жыл соңында шешімнің нақты әсерін көрдік. Қазір доллардың бағамы 500 теңге деңгейінде тұрақтап тұр. Бұған ҚаржыМиннің ішкі нарықтан теңгемен қарыз алу құны 14%-дан біртіндеп 18%-ға жетуі ықпал етті. Ақыр соңы, бұл тым қымбат деген ұйғарымға келіп, министрлік қаржыны сыртқы нарықтан доллар…

Толық оқу