Автор: Асылхан Бөрібай

Әлемдік энергетика нарығындағы бағаның жаңа сценарийлері ТМД-ның төрт елі (CIS-4: Қазақстан, Әзербайжан, Өзбекстан, Армения) үшін экономикалық болжамды қайта қарауға себеп болды деп жазады Ertenmedia.kz. ING бағалауы бойынша, Brent маркалы мұнай 2026 жылы барреліне $89, ал жағымсыз сценарий бойынша $121-ге дейін көтерілуі мүмкін. Мұның салдары қандай болмақ? Бакудың асығы алшысынан түседі Жаңа сценарийлер мұнай бағасына тікелей тәуелді Әзербайжан экономикасына айтарлықтай артықшылық әкелмек. Сарапшылардың болжамынша, 2026 жылы Әзербайжанның бюджет профициті ЖІӨ-нің 4-4,5%-ына жетеді. Бұл мұнай бағасының жоғарылауынан ел бюджетіне түсетін түсімнің молаюынан болатын оң нәтиже. Қазақстанның жағдайы қандай? Астана үшін жағдай екіұшты. Мұнай бағасы өссе де, Ұлттық қордың инвестициялық табысы мен дивидендтер…

Ең төменгі жалақыны өсіру халыққа пайдалы шешім секілді көрінеді. Алайда оның ар жағында баға қысымы, жұмыс орнының қысқаруы және шағын бизнестің тынысының тарылуы қатар жүруі мүмкін, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Экономист Олжас Байділдинов Қазақстанда ең төменгі жалақыны күрт көтеру мәселесіне сақ қарауға шақырды. Оның пайымынша, мұндай қадамның саяси тартымдылығы күшті болғанымен, экономикалық салдары ауыр соғуы ғажап емес. Сарапшы сөзін Түркия тәжірибесімен бекітті. Соңғы жылдары аталған елде ең төменгі жалақы бірнеше есе көтерілді, бірақ соның ізімен нарықтағы қысым да үдей түскен. Түркиядағы өсім қалай соққыға айналды Байділдиновтің айтуынша, Түркияда 2022 жылдан бері ең төменгі жалақы шамамен бес есеге жуық өсіп, 6,5 мың…

Алматының тұрғын үй нарығында күзге таман күрделі өзгерістер болуы мүмкін. Сала сарапшысы Диляра Сейітнұрова алдағы айларда қалада баспана бағасы әжептәуір өсуі мүмкін деп болжап отыр деп жазады Ertenmedia.kz. Бағаның құбылуына әсер ететін негізгі екі фактор жаңа Салық кодексі мен 2026 жылдың шілдесінде күшіне енетін Құрылыс кодексі. Бағаның өсуіне әсер ететін негізгі факторлар Сейітнұрованың айтуынша, қазіргі «жыл соңына дейінгі акция», «тұрақ орнына жеңілдік» деген ұсыныстың астарында құрылыс компанияларының бұрынғы талаптармен рәсімделген үйлерді жылдам сатып жіберуге тырысуы жатыр. Жыл басынан бастап күшіне енген жаңа Салық кодексі құрылыс құнына бірден әсер етеді. 16 пайыздық қосымша құн салығы құрылыс бағасына тікелей сол мөлшерде емес,…

Заңсыз лотерея ұйымдастырды айыпталған блогер Ерболат Жанәбілов сот отырысында тағылған айыпты ішінара мойындап, ебіл-дебіл жылады. Ол өзінің ғана емес, жақын туыстарының да ауыр күйзелісте екенін айтты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Сот барысында Ерболат Жанәбілов өзінің қорғаушысы Гауһар Айтжанованың сұрағына жауап бере отырып, тағылған айыптың бір бөлігін мойындады. «Мен кінәмді ішінара мойындаймын. 214-бап бойынша мойындаймын, бірақ 218-бапты мойындамаймын. Әкімшілік сот болған кезде бізге ештеңе түсіндірген жоқ. «Қол қоймаңдар, ертең қылмыстық іс болады» деп қана айтты. Біз ойын бизнесін реттеу комитетінде болғанда қол қоюға дайын едік. Жағдайдың қылмыстық іске айналып кететінін білген жоқпын», – деді ол. Сот отырысында блогер айыптау процесі тек өзіне…

Қазақстанда жүргізуші куәлігін алуға арналған емтихан жүйесі түбегейлі өзгереді. Жаңа ережелер емтиханның ашықтығын арттырып, жемқорлықты азайтуды және азаматтарға қолайлы жағдай жасауды көздейді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Жаңашылдықтар премьер-министрдің орынбасары, Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Жаслан Мәдиев пен Ішкі істер министрлігінің бірлескен жиынында бекітілді. Ең басты өзгерістің бірі ақылы түрде емтихан тапсыру мүмкіндігінің шексіз болуы. Бірақ әр емтихан арасында кемінде 10 күндік үзіліс болуы тиіс. «Бұл өзгеріс емтихан процесін қолжетімді етіп, артық шектеулерді жояды және жемқорлық тәуекелдерін төмендетеді», – делінген үкімет хабарламасында. Қазіргі тәртіп бойынша азаматтар үш рет тегін емтихан тапсыра алады: алғашқы екі рет арасы бір күннен, үшіншісі 30…

Әлемге танымал Booking.com сервисіне хакерлік шабуыл жасалып, қолданушылардың жеке мәліметтері ұрлануы ықтимал. Компания саяхатшыларға олардың деректері бөтен адамдардың қолына түсуі мүмкін екендігін ескертті деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Онлайн брондау платформасы 2010 жылдан бері 1,8 миллиардтан астам қонаққа қызмет көрсеткен. Сервис қолданушыларға жіберген ескертуінде «үшінші тараптың рұқсатсыз кіруі салдарынан брондау ақпараты мен клиенттердің жеке деректері, соның ішінде аты-жөні, электрондық поштасы, мекенжайы, телефон нөмірлері және қонақүймен бөліскен басқа да ақпараттар қолды болуы мүмкін» екенін айтты. Booking.com өкілдері қаржылық мәліметтер хакерлердің қолына түспегенін атап өтті. Дегенмен, ұрланған ақпарат алаяқтық үшін пайдаланылуы мүмкін деген қауіп бар. Компания шабуылдың нақты қанша қолданушыны қамтығаны туралы ақпарат бермеді.…

Freedom Holding иесі Тимур Турлов қазақтарға ақшаны қай валютада сақтау тиімді екенін айтты. Оның пікірінше, дәл қазір доллар сатып алғаннан гөрі теңгемен депозит ашқан немесе мемлекеттік құнды қағазды сатып алған тиімдірек болмақ, деп жазады Ertenmedia.kz. Оның сөзінше, Ұлттық банктің базалық мөлшерлемені 18%-ға дейін көтеруі жыл соңында теңгенің нығаюына тікелей әсер еткен. «Ұзақ уақыт базалық ставканың тиімділігіне күмәнданып келдім. Бірақ жыл соңында шешімнің нақты әсерін көрдік. Қазір доллардың бағамы 500 теңге деңгейінде тұрақтап тұр. Бұған ҚаржыМиннің ішкі нарықтан теңгемен қарыз алу құны 14%-дан біртіндеп 18%-ға жетуі ықпал етті. Ақыр соңы, бұл тым қымбат деген ұйғарымға келіп, министрлік қаржыны сыртқы нарықтан доллар…

Қазақстанда діни білімсіз өз бетінше халыққа түрлі тыйым салатын псевдоимамдар мен блогерлердің әрекетіне заң шеңберінде қатаң жауап берілмек. Бұл туралы Мәдениет және ақпарат вице-министрі Қанат Ысқақов мәлімдеді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Вице-министрдің айтуынша, еліміздің заңнамасында «діни насихат» деген ұғым жоқ, алайда қоғамның берекесін алатын радикалды және экстремистік идеологияны таратуға тыйым салынған. Соңғы уақытта әлеуметтік желілерде домбыраны «харам», Наурызды «күнә» деп жариялап, ұлттық құндылықтарға қарсы шығып жүрген адамдар көбейді. Қанат Ысқақов мұндай әрекеттерді нағыз псевдодіншілдік деп атады. «Псевдодіншілдік деген не? Бұл өмірінде Құранды оқымаған, діни білімі жоқ адамдардың ойдан шығарған тыйымдары. Домбыраны харам, Наурызды күнә деп айту таза псевдодіншілдік. Наурызды жоққа шығарған…

Қаржы министрлігі азаматтардың банк шоттарын тікелей бақылап отырған жоқ және әрбір аударымды жеке қадағаламайды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бұл туралы ведомствоның вице-министрі Әсет Тұрысов мәлімдеді. Вице-министрдің айтуынша, банк клиенттерінің мобильді аударымдары туралы деректер салық органдарына тек нақты заңды негіздер болған жағдайда ғана беріледі. «Біз әрбір транзакцияны көріп отырған жоқпыз. Банктер ақпаратты Салық кодексінде көрсетілген жағдайлар орындалғанда ғана жібереді», – деп түсіндірді Тұрысов. Атап айтқанда, үш ай ішінде бір шотқа 100-ден аса түрлі адамдардан аударым түссе немесе кәсіпкерлік қызметке тән тәуекел белгілері байқалса ғана деректер салық органдарына жолданады. Министрлік өкілі салықшылардың азаматтардың банктегі шоттарына тікелей қолжетімділігі жоқ екенін және барлық транзакцияны жаппай…

Қазақстанда қоғамдық орында бетін жасырғандар енді алдымен ескерту алып, одан кейін айыппұл төлейтін болады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мәдениет және ақпарат бірінші вице-министрі Қанат Ысқақов жаңа заң нормасының діни не әлеуметтік сипаттағы киімге қарсы емес, азаматтардың қауіпсіздігі мен тұлғаны тануға бағытталғанын ерекше атап өтті. «Заң нақты бір киім түріне тыйым салмайды. Тек бетті толық жауып, адамды тануға кедергі келтіретін киімге қатысты шектеу енгізілді. Бірінші жолы азаматқа ресми ескерту беріледі. Екінші рет заң бұзылса, 10 АЕК көлемінде айыппұл салынады», – деді вице-министр. Жаңа тәртіпке бағынбағандар 2-3 айдан бері анықталып жатыр. Қазіргі таңда Ішкі істер министрлігімен бірлесіп статистика жиналуда. Ысқақов заң нормасының кәсіби…