Автор: Асылхан Бөрібай

Алматыда қоғам белсендісі Санжар Боқаев ұсталды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бас прокуратураның мәліметінше, Боқаевқа қатысты Қылмыстық кодекстің 128 және 131-баптары бойынша тергеу шаралары жүргізіліп жатыр. «Боқаев жалған ақпарат тарату және қоғамдық пікірді бұрмалау мақсатында әлеуметтік желілерде кейбір тұлғалардың қоғамдық саябақ аумағында заңсыз ағаш кескені және құрылыс нысандарынан мүлік ұрлағаны туралы видеоматериалдар жариялаған. Тергеу мәліметіне сәйкес, Боқаев әлгі әрекеттерді табысы төмен адамдарға ақысын беріп, әдейі ұйымдастырған әрі қаржыландырған», – делінген Бас прокуратура хабарламасында. Сонымен қатар оған өте ірі көлемде алаяқтық жасау бойынша айып тағылып отыр. Еске салсақ, 2025 жылдың жазында ІІМ Санжар Боқаевтың өзін аңдып жүргені туралы мәлімдемесін жоққа шығарған. Сол кезде…

Психикалық аурулардың себептерін зерттеген ғалымдар ішек микрофлорасының рөліне қайта назар аударып отыр. Жаңа зерттеу нәтижелері ішек денсаулығы мен психикалық бұзылыстар арасында тікелей байланыс бар екенін көрсетті, деп жазады Ertenmedia.kz. Ғалымдар депрессия, мазасыздық, биполярлық бұзылыс және психоз сияқты ауруларға шалдыққан адамдарда пайдалы бактериялардың деңгейі төмен болатынын анықтаған. Атап айтқанда, қабынуға қарсы әсері бар Faecalibacterium және Coprococcus бактериялары мұндай науқастарда аз кездеседі. Зерттеу барысында 59 ғылыми жұмысқа талдау жасалып, психикалық аурулары бар адамдардың ішек микробиомында ұқсас өзгерістер бар екені байқалған. Соның ішінде қабынуды күшейтетін Eggerthella бактериясының деңгейі жоғары екені анықталған. Яғни, мұндай науқастардың ішек ортасы қабынуға қарсы бактериялардың жетіспеушілігімен және керісінше қабыну…

Өзбекстанның халық әртісі Фаррух Закиров Кеңес заманында тәртіпке қарсы шыққан санаулы өнер иелерінің бірі болды. Ол «Ялла» тобы арқылы ол өзбек тіліндегі әндерді тек Өзбекстанда емес, бүкіл Кеңес Одағы кеңістігінде танымал етті, деп жазады Ertenmedia.kz. Ең бастысы ол өз тілінен бас тартқан жоқ. Керісінше, тыңдарманды өзбекше ән тыңдауға үйретті. Фаррух Закировтың айтуынша, өнер тек сахнамен шектелмейді. Ол ұлттың дауысы. Егер сол дауыс өз тілінде шықпаса, онда оның салмағы да әлсірейді. Сондықтан ол қай сахнада жүрсе де, өзбек тілінен айнымаған. Бүгінде оны 9 мемлекет «Халық әртісі» деп таныды. Бұл жай ғана марапат емес, мәдени ықпалдың көрсеткіші. Бірақ мұндай жол оңай болған…

Қазақ қоғамында ұлттық киімге деген қызығушылық қайта жанданып келеді. Соңғы жылдары Наурыз сияқты мерекелерде ғана емес, күнделікті өмірде де дәстүрлі киім элементтерін қолданатын адамдар көбейіп отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Қоғам қайраткері Арман Шораевтың айтуынша, ұлттық киімді тек бір күндік сән немесе мерекелік атрибут ретінде қарастыру, оның шынайы мәнін тарылтып жібереді. Оның пікірінше, ұлттық киім тарихи мұра ғана емес, қазіргі заманға бейімделген өмір салтының бір бөлігі болуы тиіс. Арман Шораев ұлттық киімнің практикалық сипатына да назар аударады. Қазақтың дәстүрлі киімдері ғасырлар бойы табиғатпен үйлесімде қалыптасқан. Қыста суықтан қорғайтын, жазда ыстықта жеңіл әрі ыңғайлы болатындай етіп тігілген. Яғни, бұл тек эстетика емес,…

Соңғы жылдары қазақтың ұлттық киіміне деген қызығушылық айқын байқалады. Әсіресе Наурыз мейрамы жақындаған сайын дәстүрлі шапан киіп, оюлы камзолмен сән көрсеткен жандар көбейіп келеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Осы үрдіс аясында өңірлік коммуникациялар қызметінің өкілдері құрақ өнерін өмірінің мәніне айналдырған шебер Айсұлу Қожаеваның шеберханасында болды. Айсұлу Қожаева тігін өнеріне бала кезінен жақын. Жастайынан көрпе тігіп, әдемі бұйымдар жасауды армандағанымен, күнделікті тіршілік қамы оған бұл істі ерте бастауға мүмкіндік бермеген. Сүйікті ісіне ол тек зейнетке шыққан соң қайта оралған. Алғашында құрақ тігу Айсұлу үшін жан тыныштығын табатын қарапайым хобби болған. Уақыт өте келе бұл іс үлкен шығармашылық жолға айналып, өзі сияқты қызығатын…

Астрономдар Күн жүйесінен тыс кеңістікте бұрын-соңды тіркелмеген жаңа типтегі планетаны анықтады. L 98-59 d деп аталған бұл нысан қазіргі экзопланеталарды жіктеу жүйесіне күмән келтіріп отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Ғалымдар планетаны зерттеу барысында Джеймс Уэбб ғарыш телескопының деректерін және күрделі компьютерлік модельдерді қатар қолданған. Нәтижесінде L 98-59 d Жерден шамамен 35 жарық жылы қашықтықта орналасқан қызыл ергежейлі жұлдызды айналып жүретіні және оның астында алып магмалық мұхит бар екені анықталған. Зерттеуді жүргізген Оксфорд университетінің астрономдары бұл планетаның құрамында күкірттің мол қоры бар екенін айтады. Ол мыңдаған шақырым тереңдікте орналасқан балқыған силикат жыныстарының мұхитында жинақталған. Уақыт өте келе осы магма күкіртті атмосфераға бөліп…

2026 жылдың алғашқы екі айында тарихи отанына 3 335 этникалық қазақ қоныс аударып, қандас мәртебесін алды, деп жазады Ertenmedia.kz. Жалпы, Қазақстан тәуелсіздік алған 1991 жылдан бері елімізге шетелдерден келген қандастар саны 1 миллион 168,2 мың адамға жетті. Биылғы жылы келген қандастардың басым бөлігі – Қытай (47,8%) және Өзбекстаннан (43,6%) келсе, қалғандары Түрікменстан (2,7%), Ресей (2%), Моңғолия (2,2%) және басқа да мемлекеттерден (1,7%) қоныс аударған. Этникалық көштің демографиялық құрамына келсек, еңбекке қабілетті жастағы азаматтар – 58,1%-ды, еңбекке қабілетті жастан кіші балалар мен жастар – 33,1%-ды, ал зейнет жасындағы адамдар 8,8%-ды құрайды. Еңбек жасындағы қандастардың білім деңгейі бойынша көрсеткіштері мынадай: жоғары білімділер…

Алматы қалалық кардиологиялық орталығында жүректің митралды қақпақшасының ауыр ақауын заманауи транскатетерлік әдіспен емдеді. Дәрігерлер MitraClip жүйесін имплантациялау бойынша шеберлік сабағын өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл шара аясында тәжірибелі интервенциялық кардиологтар ауыр жүрек патологияларын эндоваскулярлық әдістермен емдеудің жаңа тәсілдерін талқылады. Әсіресе, хирургиялық тәуекелі жоғары науқастарға ашық ота жасамай-ақ жүрек қақпақшаларын транскатетерлік жолмен қалпына келтіру мүмкіндіктері сөз болды. Жаңа технология MitraClip жүйесі қан тамырлары арқылы катетер көмегімен енгізіледі. Мұндай процедура күрделі жүрек аурулары бар науқастардың жағдайын жеңілдетіп, митралды жеткіліксіздікті айтарлықтай азайтуға мүмкіндік береді. Шеберлік сабағы аясында екі науқасқа нақты көрсетілімдік ота жасалды: 78 жастағы ер адамға митралды қақпақшаның хорда үзілуі диагнозымен; 63…

20 наурызда Астанада Парламент палаталарының бірлескен отырысы өтіп, алдағы конституциялық өзгерістер талқыланады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Күн тәртібіндегі негізгі мәселе Конституциялық заң жобасының алғашқы оқылымы. Мұны Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары Серік Жұманғарин мәлімдеді. Оның айтуынша, аталған құжат қазір Парламент қарауында жатыр. 20 наурызда заң жобасы палаталардың бірлескен отырысында бірінші оқылымнан өтсе, 27 наурызға екінші оқылым белгіленген. Премьер-министр Олжас Бектеновтің сөзінше, енді Үкімет пен депутаттар жаңа Конституцияға сай келмейтін заңдар мен заңға тәуелді актілерді жедел қайта қарауы тиіс. Ең әуелі бес жаңа конституциялық заң қабылданып, қолданыстағы сегіз конституциялық заңға түзету енгізіледі. Одан бөлек, кодекстерді қоса алғанда 60-тан астам заң қайта бейімделмек. Үкімет…

Қазақстанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың ұсынысымен мәслихат төрағаларының өкілеттік мерзімін екі кезеңмен шектеу мәселесі қызу талқыланып жатыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Қазіргі заң бойынша мәслихат төрағасы бес жыл мерзімге сайланады, ал сайлану санына ешқандай шектеу қойылмаған. Президенттің ұсынысына сәйкес, бұл мерзімді екі реттен аспайтындай етіп бекіту жоспарланып отыр. Саясаттанушы Расул Қоспановтың пікірінше, ұзақ уақыт бойы бір қызметті иелену басқарушының саяси және әкімшілік ықпалын күшейтіп, билік тепе-теңдігін бұзуы мүмкін. – Мәслихат төрағасы бір орында ұзақ отырса, оның мәслихат құрамына, қаладағы процестерге деген ықпалын күшейеді. Сондықтан үнемі ауысып тұру аса қажет. Егер біз Конституцияны жаңартып, Жаңа Қазақстан құрамыз десек, ескі үлгімен жұмыс істеуге болмайды,…