Автор: Лейла Болтаева

торт

Эндокринолог Ержан Қуанышбайұлы тәттіні ашқарынға жеу инсулиннің бөлінуін бұзып, қант диабетінің қаупін арттыратынын айтты, деп жазады Ertenmedia.kz. – Тамақтану тәртібі бұзылған жағдайда таңертең ағзамыздағы тіндердің инсулинге сезімталдығы ең төмен деңгейде болады, сол себепті зиянды тағамның әсері аздау. Алайда жылдам көмірсуларды тамақтан кейін ғана тұтынған жөн (алдымен таңғы ас, содан соң тәттілер). Асқазан бос болған жағдайда жылдам көмірсулар тез сіңіп, ағзада инсулин қажетті мөлшерден артық бөлінеді. Егер асқазанда тамақ болса, мұндай құбылыс болмайды, осылайша ағзамыз өз инсулинінің өндірілуін сақтап қалады, – дейді білікті маман. Дәрігердің айтуынша, инсулин өндірісін сақтау қант диабетінің алдын алу үшін аса маңызды. Сонымен қатар эндокринолог күн ішінде…

Толық оқу
кіліт

Автокөлік кілтінің сигналын күшейтудің қарапайым, бірақ таңғаларлық әдісі бар. Ол үшін кілтті басыңызға тигізіп, түймені бассаңыз жеткілікті. Иә, бұл әзіл немесе кездейсоқтық емес, ғылыми дәлелденген әдіс, деп жазады Ertenmedia.kz. Адамның басы шынымен де импровизацияланған антенна рөлін атқара алады. Ғалымдардың пікірінше, бас сүйегінің ішінде орналасқан сұйықтықтар брелоктан шыққан сигналдарды жақсырақ өткізеді. Бұл тәсілді «Top Gear» автокөлік шоуы және The New York Times газеті де сынақтан өткізген. Ғылыми эксперимент Altair компаниясы арнайы зерттеу жүргізіп, адам басының сигналды күшейту қабілетін дәлелдеді. Олар үш түрлі жағдайда брелоктың сигнал күші мен қашықтығын тексерген. Нәтижесінде басына тигізіп тұрған кезде сигнал ең жақсы көрсеткіштер берген. 2007 жылы…

Толық оқу
Тимур Турков

Батыс Қазақстан облыстық сотының апелляциялық алқасы Ресейдің 16 жастағы азаматы Тимур Турковты елден шығару туралы шешімнің күшін жойды. Өткен жылдың күзінде Қазақстанға келген жасөспірім Ресейге қайтарылған жағдайда өміріне қауіп төнетінін айтты, деп жазады Ertenmedia.kz. Сот отырысына жасөспірімнің әжесі Валентина қатысып, немересінің Ресейге оралуы қауіпті екенін жеткізді. «Ол Ресейге қайтса, өміріне қауіп төнеді», – деді ол сотта. Тимур Турков Қазақстанға өткен жылдың 12 қыркүйегінде Коми Республикасынан келген. Ол автостоппен жүріп, шекараны жаяу кесіп өткен. Айтуынша, шекарадан өткеннен кейін түнімен шамамен 17 шақырым жол жүріп, шекара маңындағы Астафьево ауылына жеткен. Сол жерде шекара қызметін шақыруды өтінген. Жасөспірім «Махамбет» шекара бекетіне, кейін Орал…

Толық оқу
сүңгіуірқайық

Атом сүңгуір қайығын жанармаймен қайта толтыру бірнеше жылға созылады. Бұл – кәдімгі автокөлікке немесе смартфонға қарапайым зарядтау емес, күрделі әрі қымбат операция, деп жазады Ertenmedia.kz. АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі атом сүңгуір қайықтарын қайта толтыру және күрделі жөндеуден өткізу (ERO – Engineering Refueling Overhaul) процесі әдетте екі-үш жылды қамтиды. Мысалы, атом авианосецтерін жаңғырту (RCOH) алты жылға дейін созылса, сүңгуір қайықтар одан қысқа уақытта жөнделеді. Бірақ бұл процесте ешбір асығыстыққа жол жоқ. Себебі ядролық реакторды қауіпсіз ауыстыру және қайықты заманауи стандарттарға сәйкестендіру жұмыстары үлкен жауапкершілікті талап етеді. Қайық бірнеше жылға қатардан шыққанымен, АҚШ Әскери-теңіз күштерінде мұндай сүңгуір қайықтар саны жеткілікті. Қазір АҚШ-та ядролық…

Толық оқу
дәмдеуіштер

Ұйқы безі қызметінің бұзылуы созылмалы панкреатит, фермент жетіспеушілігі және басқа да аурулар адамның өмір сапасына айтарлықтай әсер етеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Мұндай жағдайда тек дәрі-дәрмекпен шектелмей, табиғи дәмдеуіштер де ағзаға көмектесе алады. Асқазан-ішек жолдары ауруларын емдеу маманы, гастроэнтеролог Айгүл Ержанқызы осыған қатысты пайдалы кеңестерімен бөлісті. Ферменттер мен дәмдеуіштердің айырмашылығы неде? Ферменттік препараттар (мысалы, панкреатин) – липаза, амилаза және протеаза сияқты маңызды ферменттерден тұратын дәрілік заттар. Олар ағзадағы жетіспейтін ферменттерді тікелей толықтырып, тағамның қорытылуын жақсартады. Ал дәмдеуіштердің қызметі бұдан өзгеше. Олар қабынуға қарсы, антиоксиданттық, спазмолитикалық әсер береді және ұйқы безінің өз ферменттерін бөлу қабілетін арттыруға көмектеседі. Дегенмен, ешқандай дәмдеуіш ферменттік препараттарды…

Толық оқу
Жеңіс Қасымбек

Астана қаласының әкімі Жеңіс Қасымбек елордалықтарға арнайы үндеу жасап, маңызды саяси науқан – республикалық референдумға белсене қатысуға шақырды. Әкім халықтың әр дауысы ел дамуы үшін маңызды екенін атап өтті, деп жазады Ertenmedia.kz. Құрметті астаналықтар! 15 наурызда елімізде жаңа Конституция бойынша жалпыхалықтық референдум өтеді. Бұл – Қазақстанның болашағын айқындайтын маңызды тарихи сәт. Жаңарған Ата заңның басты мақсаты – адам құқықтарын қорғау, демократиялық құндылықтарды нығайту және «Әділетті Қазақстан» қағидатын қалыптастыру. Әр азаматтың дауысы – ел тағдырына қосқан үлесі. Баршаңызды осы жексенбі күні референдумға қатысып, азаматтық белсенділік танытуға шақырамын, – деді қала әкімі Жеңіс Қасымбек өз үндеуінде. Алматы облысы әкімі де үндеу жасап,…

Толық оқу
газ

Алматыда газ жабдықтарының қауіпсіздігін бақылау жұмыстары күшейтілді, деп жазады Ertenmedia.kz. Алматы қаласы Коммуналдық инфрақұрылым және тұрғын үй инспекциясы басқармасы басшысының орынбасары Жандос Қайырхановтың айтуынша, қалада өрт пен жарылыс қаупінің алдын алу үшін Төтенше жағдайлар департаментімен бірлесіп, тұрақты профилактикалық шаралар жүргізілуде. 2025 жылы қалада газ жабдықтарын қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету бойынша ауқымды ақпараттық айлық өткізілген. Нәтижесінде, мамандар 200-ге жуық нысанды тексеріп шықты. Оның ішінде 22 базар, 29 сауда-ойын-сауық орталығы, автономды қазандықтары бар 25 нысан, 24 газдандырылмаған жатақхана мен хостел, сондай-ақ 97 қоғамдық тамақтану орны қамтылған. Әсіресе әлеуметтік тұрғыда осал отбасылардың үйлеріне ерекше назар аударылуда. Олар тұратын үйлерге газ бен көміртегі тотығын…

Толық оқу
ТЭЦ ЖЭС

13 наурызда Қазақстанның солтүстік өңірлерінде күн райы жылып, ауа температурасы нөлге жақындайды. Дегенмен кейбір облыстарда қар жауып, көктайғақ пен бұрқасын сақталады, деп жазады Ertenmedia.kz. «Қазгидромет» РМК дерегі бойынша, елдің солтүстігінде соңғы бірнеше күнде алғаш рет ауа температурасы жоғарылап, күн жылынады. Петропавлда түнде ауа температурасы 0° шамасында, күндіз -3…-5 градус. Түнде қар аралас жаңбыр жауып, бұрқасын және көктайғақ күтіледі, күндіз аздаған жауын-шашын болуы мүмкін. Қостанайда күн жауын-шашынсыз, түнде -4…-6 градус, күндіз 0…+2 градус шамасында, тұман түсуі ықтимал. Астанада түнде аздаған қар жауады, күндіз жаңбыр аралас қар, көктайғақ күтіледі. Температура түнде -3…-5 градус, күндіз -1…+1 градус аралығында. Көкшетауда түнде қар жауып, бұрқасын…

Толық оқу
ғарышкер

Адам баласы жер бетінде өмір сүруге бейімделген. Жердің қолайлы температурасы мен гравитациясы – ағзамыз үшін ең қолайлы орта. Ал ғарышта адам денесі мүлдем басқа жағдайға тап болады, деп жазады Ertenmedia.kz. Әдетте біз ғарыштағы ең үлкен қиындық, оттегі тапшылығы деп ойлаймыз, бірақ шын мәнінде ең ауыр сынақ гравитацияның болмауы. Назарларыңызға ғарыштың адам денесіне тигізетін 4 таңғажайып әсерін ұсынамыз. Бас ісініп, аяқ жіңішкеріп кетеді Ғарыштағы салмақсыздық (микрогравитация) сұйықтықтың ағзадағы қозғалысын өзгертеді. Жердегі гравитация сұйықтықты аяққа қарай тартып тұрса, ғарышта керісінше ол басқа қарай жылжиды. Салдарынан ғарышкерлердің беті мен басы ісініп, аяқтары өте жіңішке болып көрінеді. Мамандардың айтуынша, бастың айналасында 5 литрден артық…

Толық оқу
жұлдыз жорамал арыстан

13 наурызы барлық зодиак белгілері үшін ерекше күн болады. Астрологтар бүгін әрбір қадамды ойлап басып, сабырлылық танытуға кеңес береді, деп жазады Ertenmedia.kz. Тоқты Күннің алғашқы жартысында аздаған қиындықтар туындауы мүмкін, бірақ табандылығыңыздың арқасында оларды оңай еңсересіз. Кешке жақындарыңыздың қолдауы ерекше маңызды болады. Торпақ Торпақтарға қаржы мәселесінде сақтық пен сабырлылық танытқан дұрыс. Уақытты өзіңізді дамытуға және жақындармен қарым-қатынасқа арнаңыз, бұл ішкі үйлесіміңізді нығайтады. Егіздер Бүгін шығармашылық қабілетіңіз ерекше жоғары деңгейде болады. Жаңа бастамаларда батылдық танытудан қорықпаңыз. Бірақ асығыс шешімдер қабылдамаңыз, ойластырылған әрекеттер жемісті болмақ. Шаян Шаяндарға бүгін эмоциялық жағдайына ерекше мән беру ұсынылады. Спортпен айналысу, медитация немесе таза ауада серуендеу күйзелісті…

Толық оқу