Студенттік өмір еркіндікпен бірге бұрын кездеспеген қаржылық жауапкершілікті де ала келеді. Шымкенттің тоғыз жоғары оқу орнында бірінші курс студенттеріне алаяқтықтан, дропперліктен және қаржы пирамидаларынан қорғану жолдары түсіндірілді, — деп жазады Ertenmedia.kz.
«Заң мен тәртіп» қағидаты аясындағы профилактикалық кездесулер қаладағы тоғыз университетте бір мезетте өтті. Іс-шараны Шымкент қаласының Жастар ресурстық орталығы мен Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің мамандары бірлесіп ұйымдастырды. Негізгі мақсат — жаңа ортаға келген жастардың қаржылық және құқықтық сауатын арттыру.
Бірінші курс студенті көбіне банк картасын дербес пайдаланып, интернет арқылы сауда жасап, жұмыс іздей бастайды. Ақша аудару, онлайн несие, инвестиция және әлеуметтік желідегі жарнама да күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналады. Тәжірибесі аз жасты алаяқтар дәл осындай кезеңде оңай табыс пен қарапайым тапсырма ұсыну арқылы арбауға тырысады.
Кездесуде дропперлік әрекеттің қаупіне ерекше назар аударылды. Дроппер өз банк шотын, картасын немесе қаржылық құралын үшінші тұлғаға беріп, күмәнді ақша аударымын өткізуге көмектесетін адамды білдіреді. Кей жағдайда жас адам операцияның қылмыстық схемаға қатысы барын кейін ғана түсінуі мүмкін.
Мамандар банк картасын және интернет-банкингке кіру деректерін бөгде адамға бермеуге шақырды. Құпиясөз, SMS-код, картаның артқы жағындағы қауіпсіздік нөмірі және мобильді қосымшаға кіру мүмкіндігі ешкімге берілмеуі керек. Өзгенің өтінішімен ақша қабылдап, оны басқа шотқа аудару да үлкен қауіп тудырады.
Алаяқтар жастарды көбіне «ақша аударымына көмектесу», «картаны уақытша жалға беру» немесе «оңай табыс табу» деген ұсыныспен қызықтырады. Алғашқы тапсырма қарапайым көрінгенімен, банк шоты заңсыз қаражатты өткізу құралына айналуы ықтимал. Сондықтан ұсыныстың мақсаты мен ақша көзін білмей ешқандай операция жасамаған жөн.
Жастар өз құқықтарын білуі керек
Қаржы пирамидаларының жұмыс істеу тәсілі де студенттерге жан-жақты түсіндірілді. Мұндай жобалар жоғары табысқа тез жеткізуді уәде етіп, жаңа қатысушы тартуға және бастапқы жарна енгізуге үндейді. Нақты өнімі, ашық қаржылық есебі және заңды қызметі жоқ ұсынысқа ақша салу жинақтан айырылуға әкелуі мүмкін.
Шымкент қаласы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің ресми өкілі Аружан Әлжан жастардың құқықтық білімін көтеру қажет екенін айтты. Оның мәліметінше, түсіндіру кездесулері бір апта бойы жалғасып, шамамен 18 мың бірінші курс студентін қамтиды. Мұндай ауқым қаладағы жоғары оқу орындарына жаңадан түскен жастардың басым бөлігіне қажетті ақпарат жеткізуге мүмкіндік береді.
«Жастар өз құқықтарын білуі және өзгенің құқығын құрметтеуі керек. Қазіргі алаяқтық түрлерінен, дропперлік пен қаржы пирамидаларынан аулақ болған жөн. Ол үшін жастар қаржылық тұрғыдан сауатты әрі жан-жақты болуы қажет», — деді Аружан Әлжан.
Кездесуде студенттер интернет арқылы жұмысқа орналасу және инвестициялық ұсынысты тексеру туралы сұрақтар қойды. Сондай-ақ әлеуметтік желідегі жарнаманың шынайылығын анықтау, банк картасын қауіпсіз пайдалану және күмәнді ақша аударымына тап болған кезде әрекет ету тәртібі талқыланды. Мамандар әр жағдайға байланысты нақты түсініктеме берді.
Қаржылық қауіпсіздік тек ақшаны үнемдей білумен шектелмейді. Ол жеке деректі қорғау, тәуекелді бағалау және тартымды ұсыныстың астарындағы қауіпті дер кезінде танудан басталады. Жеңіл табысқа шақырған бір хабарлама жасты өзгенің қылмыстық схемасына байқамай араластырып жіберуі мүмкін.
Бір апталық кездесулердің нәтижесі студенттердің алған ақпаратты күнделікті өмірде қолдануына байланысты болады. Банк картасын ешкімге бермеу, белгісіз сілтемені ашпау және күмәнді ұсынысты тексеру қарапайым көрінгенімен, ең сенімді қорғаныс саналады. Қаржылық сауаты жоғары жас алаяқтың арбауына түспей, өз болашағына жауапты шешім қабылдай алады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
