Чилидегі Монте-Верде археологиялық ескерткіші ұзақ уақыт бойы Америка құрлығына адамдардың алғаш қоныстану тарихын түсіндіретін негізгі дәлелдердің бірі саналып келді. Алайда соңғы зерттеулер бұл нысанның жасы қайта қаралуы мүмкін екенін көрсетті, деп жазады Ertenmedia.kz.
Монте-Верде 1970-жылдары ашылғаннан бері ерекше маңызға ие болды. Мұнда ағаш найзалар, мастодонт сүйектері, ежелгі құрылыс қалдықтары және өсімдік қалдықтары табылған. Ең бастысы – бұл жерден табылған деректер адамдардың Оңтүстік Америкада шамамен 14 500 жыл бұрын өмір сүргенін көрсеткен.
Бұл тұжырым ұзақ уақыт бойы қабылданып, Солтүстік Америкадағы Кловис мәдениетінен де бұрын адамдардың келгенін дәлел ретінде қарастырылды. Осы арқылы адамзаттың Америкаға көшу жолдары туралы жаңа пікірлер пайда болған.
Алайда соңғы зерттеулер бұл болжамға күмән келтіріп отыр. Ғалымдар геологиялық және қабаттық (стратиграфиялық) деректерді қайта зерттеп, ескерткіштің жасы әлдеқайда жас болуы мүмкін деген қорытындыға келген.
Жаңа мәліметтерге сәйкес, Монте-Верде орналасқан қабаттар шамамен 8 мыңнан 4 мың жылға дейінгі кезеңге жатуы ықтимал. Бұл бұрынғы болжамнан бірнеше мың жылға кейінгі уақыт.
Зерттеу барысында жер бедері мен шөгінді қабаттар жан-жақты талданған. Ғалымдар бұл аймақтың бұрынғы өзен аңғары болғанын анықтаған. Сонымен қатар вулкандық күл қабаты да табылған, ол шамамен 11 мың жыл бұрынғы кезеңге сәйкес келеді. Бұл археологиялық қабаттың одан жас екенін білдіреді.
Мамандардың айтуынша, бұрынғы зерттеулерде бұл геологиялық ерекшеліктер толық ескерілмеген. Себебі нысан шалғай жерде орналасқан және оны әртүрлі саланың мамандары кең көлемде зерттемеген. Дегенмен, бұл жаңалық Монте-Верденің маңызын толық жоққа шығармайды. Қазірдің өзінде Америка құрлығында Кловис мәдениетінен де көне болуы мүмкін басқа археологиялық орындар анықталып жатыр.
Сарапшылардың пікірінше, бұл жағдай ғылымда маңызды қағиданы көрсетеді. Кез келген ерекше немесе даулы дерек қайта тексерілуі тиіс. Өйткені кей жағдайда қате даталау немесе деректерді дұрыс түсінбеу мүмкін.
Сонымен қатар ғалымдар жаңа деректерге де ашық болуы қажет. Егер дәлелдер нақты болса, бұрынғы көзқарастар өзгеруі мүмкін.
Қазіргі таңда адамзаттың Америкаға қоныстану уақыты мен жолдары туралы пікірталас жалғасып жатыр. Жаңа археологиялық және генетикалық зерттеулер бұл мәселені тереңірек түсінуге мүмкіндік береді. Ғалымдардың айтуынша, нақты жауаптар жақын уақытта емес, алдағы ондаған жыл ішінде қалыптасуы мүмкін.
Сәтбаев университетініі тағы бір ғалымдары электр энергиясын сақтау мен жинақтауға арналған екі өлшемді MXene наноматериалдарын зерттеуде жаңа жетістіктерге жеткені мәлім болды.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
