Телефонды тіркеу үшін алынатын төлем енді жеке компаниялардың емес, мемлекеттің есебіне түсуі мүмкін. Бұл бағыттағы Мақсат Толықбай күресі нәтиже берді, деп жазады Ertenmedia.kz.
Көптен бері қоғамда дау тудырған мәселенің бірі ұялы телефондарды тіркеу үшін алынатын төлемнің қайда кететіні еді. Әр адамнан шамамен 20 мың теңге көлемінде ақша алынғаны айтылып, осы қаражаттың бюджетке емес, жеке құрылымдардың есебіне түсіп келгені сыналған. Депутат Мақсат Толықбай бастаған халық қалаулылары осы тақырыпты бірнеше рет көтеріп, жүйенің ашықтығын талап еткен болатын.
Мәселенің түпкі мәні қарапайым көрінгенімен, қаржылық салмағы үлкен. Ел бойынша телефон тіркететін азамат көп. Егер әр адамнан алынған төлем жеке компаниялар арқылы жиналып отырса, онда әңгіме миллион емес, миллиардтаған теңге туралы болуы мүмкін.
Сондықтан депутаттар бұл тетіктің кімге жұмыс істеп келгенін, қаражаттың неге мемлекет қазынасына түспегенін және халықтан алынған ақшаның құқықтық негізі қаншалық ашық болғанын сұраған.
Енді осы төлемді мемлекет есебіне бағыттау туралы шешім қоғам үшін маңызды жаңалық ретінде қабылдануда. Өйткені телефон тіркеу секілді міндетті рәсім азаматқа қосымша қаржылық салмақ салса, одан түскен қаражат ең алдымен ашық әрі заңды арнаға түсуі керек. Мұндай төлем жеке адамдардың немесе белгісіз делдалдардың табыс көзіне айналмауы тиіс.
Дегенмен негізгі сұрақ әлі де жауап күтеді. Бұған дейін жиналған миллиардтаған теңгенің тағдыры не болады? Ол қаражаттың көлемі нақты есептелді ме? Ақша қай компанияларға түсті? Мемлекетке қайтару тетігі қарастырыла ма?
Егер халықтан алынған төлемнің бір бөлігі заңсыз немесе негізсіз жиналғаны анықталса, жауапты тұлғаларға құқықтық баға беріле ме? Осы сауалдардың басы ашық күйінде қалып отыр.
Мақсат Толықбайдың осы мәселені ұзақ уақыт бойы көтеріп келгені де назар аударарлық. Депутаттың айтуынша, телефон тіркеу төлеміне қатысты тақырыпты қазбалап жүрген кезде оған шетелден, соның ішінде Дубайдан белгісіз адамдар тарапынан қысым жасалғаны айтылған. Мұндай дерек рас болса, онда мәселенің артында жай әкімшілік төлем емес, үлкен қаржылық мүдде тұрғанын аңғартады.
Телефон тіркеу – табыс көзі ме
Ағыл-тегіл ақша жүретін жерде қарсылық та қатты болады. Сондықтан мұндай жүйені ашу, сұрақ қою, құжат сұрату және қоғамдық бақылауға шығару оңай шаруа емес. Депутаттардың бұл бағыттағы табандылығы нәтижесіз қалмағаны көрініп отыр. Енді төлемнің мемлекет есебіне түсуі – алғашқы маңызды қадам.
Алайда қоғам күткен әділет толық орнауы үшін тек жаңа тәртіп енгізу жеткіліксіз. Бұрынғы кезеңге де аудит қажет. Телефон тіркеу арқылы қанша қаражат жиналды, оның қаншасы нақты қызмет көрсетуге жұмсалды, қаншасы жеке табысқа айналды – осының бәрі ашық айтылуы керек. Себебі халықтан алынған әр теңгенің есебі болуы тиіс.
Бұл оқиға мемлекеттік қызмет пен жеке мүдденің арасы нақты ажыратылуы керегін тағы көрсетті. Міндетті төлем болса, ол заңмен бекітіліп, ашық есеппен жүргізілуі қажет. Ал егер азаматқа қажетті рәсім жеке құрылымның «сауын сиырына» айналса, мұндай жүйе ерте ме, кеш пе қоғамның ашуын туғызады.
Қалай болғанда да, телефон тіркеу төлемінің мемлекет пайдасына шешілуі халық үшін де, бюджет үшін де дұрыс бағыт. Ендігі міндет – осы уақытқа дейінгі қаражаттың ізін анықтау және мұндай схемалардың қайта пайда болуына жол бермеу. Мақсат Толықбай бастаған депутаттардың бұл мәселедегі жұмысы қоғам сұранысына нақты жауап берген қадам ретінде бағаланып отыр.
Соңғы уақыттары Кремльдің соғыстан шығу жолын іздеп жатқаны, оны қоғамға қалай түсіндіру керектігі туралы түрлі болжам айтыла бастады. Бірулер Путинге қарсы астыртын жоспар туралы айтса, енді бір жерде Сергей Кириенко мен күштік құрылымдар арасындағы ішкі тартысты сөз ете бастады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
