Қазақстанда 62 млн теңгеден астам берешегін ұзақ уақыт өтемеген азаматтың жүргізуші куәлігінің қолданылуы уақытша тоқтатылды. Кассациялық сот төменгі сот сатыларының шешімін заңды деп танып, борышкердің шағымын қанағаттандырмады, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Іс жеке сот орындаушысының ұсынысы негізінде қаралған. Сот борышкерге көлік жүргізуге ғана емес, жүргізуші куәлігінің өзге санаттарын алуға да уақытша тыйым салған. Азамат аталған шектеудің күшін жоюды сұрап, кассациялық шағым түсірді.
Борышкер көлік жүргізу негізгі табыс көзі екенін алға тартқан. Алайда сотқа еңбек шарты, табыс туралы анықтама немесе жүргізушілік қызметпен айналысатынын растайтын өзге құжат ұсынбаған. Сот шешімін ұзақ уақыт орындамауына кедергі болған дәлелді себеп те анықталмады.
Жеке сот орындаушысы бұған дейін өндіріп алудың бірнеше тетігін қолданған. Борышкердің мүлкіне тыйым салынып, банк шоттарына инкассалық өкім жіберілген, елден шығуына шектеу қойылған. Оның мүлкіне іздеу жарияланғанымен, 62 млн теңгеден астам қаражат өндіріп алынбаған.
Кассациялық сот бұрын қабылданған шаралар нәтиже бермегенін ескерді. Арнайы құқықты уақытша тоқтату сот актісінің орындалуын қамтамасыз ететін ықпал ету тетігі ретінде бағаланды. Нәтижесінде бірінші және апелляциялық сот шешімдері өзгеріссіз қалды.
«Атқарушылық іс жүргізу және сот орындаушыларының мәртебесі туралы» заңның 34-бабы мұндай шектеуге жол береді. Жеке тұлға 250 айлық есептік көрсеткіштен асатын соманы дәлелді себепсіз төлемесе, сот орындаушысы арнайы құқықтың қолданылуын уақытша тоқтату жөнінде сотқа ұсыныс енгізе алады. Шешімді сот қабылдайды, сондықтан жүргізуші куәлігі берешек пайда болған сәтте автоматты түрде бұғатталмайды.
2026 жылы бір айлық есептік көрсеткіш 4 325 теңгені құрайды. Демек, жеке тұлғаға қатысты заңда белгіленген шек 1 081 250 теңгеге тең. Шектеу қолдану үшін берешек атқарушылық іс жүргізу аясында өндіріліп, борышкер талапты дәлелді себепсіз орындамаған болуы қажет.
Жүргізуші куәлігінің қолданылуын тоқтату жол қозғалысы ережесін бұзғаны үшін берілетін жазаға жатпайды. Шара борышкерді сот шешімін орындауға міндеттейтін уақытша құқықтық шектеу саналады. Берешек өтелгенде немесе тыйымды алып тастауға негіз туындағанда, сот орындаушысы шектеудің күшін жою туралы қаулы шығарады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
