Әлемдік тауар-шикізат нарығында соңғы апталарда байқалған қайшылықты үрдіс ашық сипат ала бастады. Brent маркалы мұнай бағасы бір күнде 1, 80 пайызға өсіп, барреліне 106, 20 долларға жетті, алайда осы шарықтауға қарамастан металдар, аграрлық тауарлар мен өнеркәсіптік шикізат жаппай арзандап жатыр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Соңғы бір айдың ішінде мұнай құны 17 пайыздан астам қымбаттаса, бір жылдық өсім 58 пайызды құрады. Қазіргі таңда мұнай бүкіл шикізат нарығының жалпы бағытына кері, тек өз траекториясымен қозғалып келеді.
Металдардың құлдырауы: «Доктор Мыс» неге үнсіз?
Сауда алаңдарындағы ең ауқымды сатылым металл секторында тіркелді. Күміс бағасы бірден 3, 56 пайызға құлдиласа, алтын 2, 08 пайызға, ал мыс 1, 48 пайызға төмендеді. Жыл басынан бері рекорд жаңартып келген алтынның бір жылдық өсім көрсеткіші 9, 5 пайызға дейін тарылып, өзінің бұрынғы жарқылын жоғалта бастады.
Әсіресе мыс бағасының қозғалысы назар аудартады. Мұнай бір айда 17 пайызға өскенде, мыстың айлық динамикасы іс жүзінде нөлдік деңгейде қалды. Экономистер арасында жаһандық өнеркәсіп пен өндірістік сұраныстың басты барометрі саналатын мыс бағамының өспеуі әлемде нақты сұраныстың жоқ екенін айғақтайды. Егер мұнай бағасы нақты өндірістік өсімнің есебінен қымбаттаса, мыс та қатар өсуі тиіс еді.
Аграрлық нарықтағы қысым
Ауыл шаруашылығы тауарларындағы жағдай бұдан да күрделі:
Күнбағыс майы бір күнде 3, 24 пайызға арзандап, бір айлық құлдырауы 10 пайыздан асып кетті;
Бидай бағасы тағы 0, 73 пайызға төмендеп, соңғы бір айда 8 пайызға жуық құнын жоғалтты;
Жүгері бағасы да тұрақты түрде теріс аймақта саудаланып жатыр.
Шикізаттық азық-түлік бағасының арзандауы жаһандық тұтыну қабілетінің төмендеп келе жатқанын және логистикалық тізбектердегі тауар артықшылығын көрсетеді.
Жалпы дүрбелеңге тек уран нарығы ғана араласқан жоқ. Уран бағасы бір фунт үшін 89, 50 доллар шамасында қалып, тәуліктік ауытқусыз сақталып тұр, тек айлық көрсеткіш бойынша аздаған арзандау байқалады.
Нарықтағы аномалия: Мұнай неге жалғыз қымбаттап жатыр?
Таңертеңгі биржалық көріністі кездейсоқтықпен түсіндіру қиын. Мұнайдың қымбаттауы алтын, күміс, мыс және аграрлық тауарлардың жаппай құлдырауымен қатар жүруде. Бұл құбылыстың астарында мынадай негізгі себептер жатыр:
Біріншіден, мұнай бағасын нақты сұраныс емес, геосаяси тәуекелдер мен жеткізу тізбегіндегі тапшылық қорқынышы қозғап отыр. Таяу Шығыстағы қақтығыстар, санкциялық шектеулер және ОПЕК+ ұйымының өндірісті қатаң шектеу саясаты энергетикалық ресурстардың бағасына қосымша үстеме қосты.
Екіншіден, өзге шикізат бағасының түсуі әлем экономикасындағы стагфляциялық үрейді көрсетеді. Энергия ресурстары қымбаттаған сайын әлемдік орталық банктер жоғары пайыздық мөлшерлемелерді ұзақ уақыт ұстап тұруға мәжбүр болады. Қымбат несие мен күшейген доллар өнеркәсіпті тежеп, мыс сияқты металдар мен ауыл шаруашылығы өнімдеріне деген сұранысты төмендетеді. Ал алтынның арзандауы инвесторлардың қолма-қол доллар мен мемлекеттік облигациялардың жоғары кірістілігіне қайта бет бұрғанын аңғартады.
Қазақстан сияқты шикізатқа тәуелді елдер үшін осынау жағдай екіұдай әсерге ие. 106 доллардан асқан мұнай Ұлттық қор мен республикалық бюджет түсімдерін қысқа мерзімде толтырғанымен, мыс пен бидайдың арзандауы тау-кен және аграрлық сектор кірісіне айтарлықтай қысым түсірмек. Егер өнеркәсіптік тоқырау тереңдей берсе, геосаяси дүрбелең басылған сәтте мұнай бағасы да жалпы нарықтың ізімен күрт төмендеу қаупіне тап болады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
