Иран билігі АҚШ-тағы аралық сайлаудан кейін әскери қақтығыс қайта ушығуы мүмкін деп есептейді. Тегеран Нью-Йоркте өткен келіссөздердегі ілгерілеуді тұрақты бітімнің бастауы емес, Вашингтонға уақытша тиімді саяси үзіліс ретінде қабылдап отыр, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Bloomberg дереккөздерінің айтуынша, Иран басшылығы АҚШ әкімшілігінің қазіргі ұстамдылығын 3 қарашада өтетін сайлаумен байланыстырады. Ақ үй дауыс беру қарсаңында мұнай бағасының өсуін, америкалық әскерилердің шығынын және Таяу Шығыстағы жаңа соғысқа қатысты қоғамдық наразылықты күшейткісі келмейді.
АҚШ пен Иран өкілдері өткен аптада БҰҰ Бас Ассамблеясы аясында делдалдар арқылы келіссөз жүргізді. Тараптар әскери қимылды тоқтату, санкциялық қысымды әлсірету, Иран активтерін бұғаттан шығару және Ормуз бұғазындағы кеме қозғалысын қалпына келтіру мүмкіндігін талқылады.
Алайда келіссөздер нақты әрі ұзақмерзімді келісіммен аяқталған жоқ. Вашингтон Тегераннан ядролық бағдарлама бойынша қосымша кепілдік күтсе, Иран экономикалық блокада мен мұнай санкциялары жеңілдетілмейінше біржақты шегініс жасауға дайын емес.
Нью-Йорктегі ілгерілеу неге уақытша саналады
Иранның жеті күндік бітім туралы ұсынысында соғыс қимылдарын тоқтату және Ормуз бұғазын қайта ашу қарастырылған. Оның орнына АҚШ-тан теңіз блокадасын алып тастау, бұғатталған қаражатқа қол жеткізуге мүмкіндік беру және санкцияларды жұмсарту талап етілді.
АҚШ президенті Дональд Трамп ұсынылған шарттарды қабылдамады. Ол Иранның экономикалық қысымға байланысты келісімге ұмтылып отырғанын айтып, Вашингтонның қысымды әлсіретуге асықпайтынын аңғартты.
Тегеран үшін басты мәселе – америкалық тараптың келісімдерді қаншалықты орындайтыны. Бұған дейін жасалған уақытша бітімдердің бұзылуы Иран билігінің Вашингтонға деген сенімсіздігін күшейткен.
Сондықтан Нью-Йорктегі дипломатиялық қозғалыс соғыстың аяқталғанын білдірмейді. Ол қарсы тараптардың күш жинауына және алдағы саяси кезеңге бейімделуіне мүмкіндік беретін қысқа үзіліс болып қалуы ықтимал.
Сайлаудан кейін саяси тежеу әлсіреуі мүмкін
АҚШ-тағы аралық сайлау Конгресс құрамын анықтайды және Трамп әкімшілігінің қалған мерзімдегі саяси мүмкіндігіне ықпал етеді. Алайда 3 қарашадағы дауыс беру соғыс бастау немесе тоқтату жөніндегі өкілеттікті автоматты түрде өзгертпейді.
Тегеранның болжамы сайлаудан кейін Ақ үйге түсетін ішкі саяси қысымның азаюына негізделген. Сайлау өтіп кеткен соң жанармай бағасы, әскери шығын және қоғамдық көңіл күй әкімшілік шешімдеріне бұрынғыдай тікелей әсер етпеуі мүмкін.
Reuters дерегінше, Трамптың бірқатар кеңесшісі сайлауға дейін Иранмен қақтығысты барынша бәсең ұстауды қолдаған. Соған қарамастан тараптар соғыстың жаңа кезеңіне де дайындалып жатыр.
Демек, алдағы апталар дипломатия үшін шешуші кезең болмақ. Егер тараптар санкциялар, ядролық бағдарлама және Ормуз бұғазы бойынша орындалатын келісімге келмесе, қазіргі тыныштық сайлаудан кейін жаңа соққылар мен жауап шабуылдарына ұласуы ықтимал.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
