Қазақстан арқылы өтетін Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) бойынша контейнерлік тасымал көлемі өсуін жалғастыруда. 2026 жылдың қаңтар-тамыз айларында бұл бағыт бойынша шамамен 44,2 мың ЖФЭ (TEU) тасымалданды, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 58% артық. Сонымен қатар Қытайдан жөнелтілген контейнерлік пойыздардың саны артты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
«Қазақстан темір жолы» мәліметінше, 2026 жылдың сегіз айында ТХКБ бойынша тасымал көлемі 2025 жылдың қаңтар-тамызымен салыстырғанда 16,2 мың ЖФЭ-ге өсті. Көрсеткіш 44,2 мың ЖФЭ-ге жетті.
Осы кезеңде бағыт бойынша Қытайдан 419 контейнерлік пойыз жөнелтілді. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 191 пойызға немесе 84%-ға көп.
Динамика Қытай, Орталық Азия, Каспий өңірі және Еуропа нарықтары арасында контейнерлік тасымал үшін Орта дәлізді пайдаланудың артқанын көрсетеді.
Тасымал екінші жыл қатарынан өсіп келеді
Өсім 2025 жылдың қорытындысы бойынша да байқалған еді. Ол кезде ТХКБ арқылы шамамен 77 мың ЖФЭ тасымалданды, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 20,3 мыңға жуық көп. Жылдық өсім 36%-ды құрады.
Осылайша, көлемнің ұлғаюы тек биыл ғана емес, 2025 жылы да контейнерлік тасымалдың айтарлықтай өсімін көрсетті.
Орта дәліз бойынша жалпы жүк ағыны да ұлғаюда. LogiStan деректеріне сүйенсек, 2021 жылдан 2024 жылға дейін бұл бағыт бойынша тасымал көлемі бес еседен астам артып, 840 мың тоннадан 4,5 млн тоннаға дейін жетті.
Бұл ретте ЖФЭ түріндегі контейнерлік тасымал мен тоннамен есептелетін жалпы жүк көлемі бөлек көрсеткіштер болғандықтан, олардың динамикасын жеке қарастырған жөн.
Қазақстан қандай рөл атқарады?
Орта дәліз деп те аталатын ТХКБ Қытай мен Орталық Азия елдерін Қазақстан, Каспий теңізі және Оңтүстік Кавказ арқылы Еуропа нарықтарымен байланыстырады. Маршрут бірнеше мемлекеттің теміржол және теңіз инфрақұрылымын пайдалануды қамтиды.
Қазақстан үшін бұл бағытты дамыту транзит, логистика және сыртқы нарықтармен көлік байланысын кеңейту тұрғысынан маңызды мәнге ие. Қытайдан келетін контейнерлік пойыздар санының көбеюі негізгі учаскелердің бірінде қозғалыс қарқындылығы артқанын дәлелдейді.
Сонымен бірге тасымал көлемінің ұлғаюы жүк тасымалдау жолындағы теміржолдардың, порттардың және басқа да логистикалық нысандардың үйлесімді жұмысын талап етеді. Инфрақұрылымның өткізу қабілеті, контейнерлерді ауыстырып тиеуді ұйымдастыру және халықаралық тасымалға қатысушылар арасындағы үйлестіру шешуші рөл атқарады.
Соңғы деректер нені көрсетеді?
2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында ТХКБ бойынша шамамен 44,2 мың ЖФЭ тасымалданды, ал Қытайдан 419 контейнерлік пойыз жолға шықты. Екі көрсеткіш те 2025 жылдың сәйкес кезеңінің нәтижелерінен айтарлықтай асып түсті.
2025 жылы маршрут бойынша контейнерлік тасымал көлемі де өткен жылмен салыстырғанда 36%-ға артты. Ал 2021-2024 жылдары Орта дәліз бойынша жалпы жүк тасымалының көлемі бес еседен астам өсті.
Бұл деректер маршруттың сұранысқа ие екенін көрсетеді. Дегенмен өсім қарқынының өзі оның салыстырмалы тиімділігі мен табыстылығы туралы түпкілікті қорытынды жасауға жеткіліксіз: ол үшін тасымал құны, жеткізу мерзімі, инфрақұрылым жүктемесі және жүк ағынының құрылымы туралы қосымша мәліметтер қажет.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
