Автор: Назым Болатхан

электр энергиясы

Қазақстанда екінші тоқсанның соңына қарай электр энергиясының тарифтері өсуі ықтимал. Энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов Үкімет брифингінде осындай болжам айтты деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Есімхановтың айтуынша, энергетика министрлігіне тарифті қайта қарау туралы компаниялардан өтініштер келіп түсуде. Оған себеп саладағы шығындардың артуы. «Электр энергиясын өндіру тарифін министрлік реттейді. Былтыр да, биыл да тарифті көтеру бойынша ұсыныстар келіп жатыр. Бұл белгілі бір шығындардың өсуімен байланысты», – деді ол. Вице-министр тарифтің ықтимал қымбаттауына бірнеше фактор әсер етіп отырғанын жеткізді: газ бағасының өсуі (қазіргі тарифте әлі толық есептелмеген); жылу электр орталықтары үшін судың екі есеге дейін қымбаттауы; сала қызметкерлерінің жалақысын көтеру қажеттілігі. Дегенмен… Есімханов компаниялардың барлық…

Толық оқу
шетел валютасына сұраныс

Алматының валюта айырбастау орындарында 7 сәуірде доллар бағамы 460 теңгеден төмен түсті. Kurs.kz порталының деректеріне сәйкес, түстен кейінгі биржалық курс 460,4 теңге деңгейінде тіркелді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қаладағы айырбас орындарында долларды сатып алу бағамының ең төменгі көрсеткіші – 454 теңге, ең жоғарысы – 461,5 теңге. Ал доллар сату бағамы – 459,5-тен 463,9 теңгеге дейін аралықта. Айырбас пункттерінің кейбірі түскі саудада қалыптасқан биржалық бағамнан (460,8 теңге) сәл тиімдірек бағам ұсынуда. Күн ішінде доллар бағамының ең төменгі шегі 458,65 теңгеге дейін түсті. Еуро бағамы айырбас пункттерінде 533-540 теңге аралығында болса, соңғы апталарда Ресейде доллардан басымдықпен нығайып жатқан рубль 5,85-6,3 теңге аралығында сатылып…

Толық оқу
педагог құқығын қорғау

Қазақстандағы мұғалімдердің жалақысы номиналды түрде өскенімен, шынайы табысы жылдан-жылға азайып барады. Инфляцияның қарқыны білім саласындағы еңбекақы өсімін толық жұтып қойған деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бірінші кредиттік бюро сарапшыларының дерегінше, 2025 жылдың қорытындысы бойынша білім беру саласындағы орташа айлық номиналды жалақы 6,8%-ға артып, 322,7 мың теңгеге жеткен. Бірақ инфляция деңгейін ескергенде, педагогтардың нақты табысы керісінше 4,1%-ға төмендеп кеткен. Сарапшылардың айтуынша, білім беру қызметкерлерінің нақты табысы 2023 жылдан бері тұрақты түрде азайып келеді. Бұған дейінгі жылдары төмендеу қарқыны баяу болса, 2025 жылы көрсеткіштер күрт нашарлаған. Жалпы экономиканың өзінде де нақты жалақының азаю үрдісі байқалады. Дегенмен білім беру саласындағы жағдай әлдеқайда нашар болып шыққан.…

Толық оқу
зейнетақы 2026

Қазақстанда зейнетақы жинақтарын алу тәртібі айтарлықтай жеңілдетілді. 2026 жылдың наурызынан бастап Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) ерікті зейнетақы жарналары есебінен төленетін төлемдерді проактивті түрде, яғни азаматтардың өтінішінсіз автоматты түрде рәсімдей бастады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Өзгеріске сәйкес, зейнет жасына толған азаматтарға ерікті жарналардан жинақталған қаржыны алу үшін бұрынғыдай қосымша өтініш беру қажет емес. Енді ол негізгі зейнетақымен қатар автоматты түрде аударылады. Жаңа тәртіп мына жағдайларда қолданылады: Мемлекеттік зейнетақы тағайындалған кезде; Міндетті зейнетақы жарналары есебінен төлем тағайындау барысында; Міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары бойынша төлемдер рәсімделген жағдайда. Яғни азаматтың негізгі зейнетақысы рәсімделген кезде оның ерікті зейнетақы жинағы да бірден автоматты түрде есепке алынып,…

Толық оқу
Бас прокуратура

Бас прокуратура азаматтарды әлеуметтік желілерде жалған ақпарат таратудан сақ болуға шақырды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бас прокуратураның ресми өкілі Саян Әбденов соңғы кезде ақпараттың басты көзі әлеуметтік желілер болғанын атап өтті. Оның айтуынша, ақпараттың жылдам таралуымен қатар, жауапкершілік те еселеп артқан. «Бүгінде қоғам үшін ең үлкен қауіптің бірі цифрлық ортада тарайтын жалған ақпараттар. Кейбір азаматтар мәселенің байыбына бармастан, тек назар аудару үшін немесе «хайп» қуып, тексерілмеген, кейде тіпті өтірік мәліметтерді таратады. Мұндай әрекеттер қоғамның тыныштығына қауіп төндіріп, азаматтардың жеке және іскерлік беделіне зиян келтіреді, мемлекеттік институттардың жұмысына кері әсер етеді», – деді Әбденов. Оның айтуынша, цифрлық ортада толық анонимділік деген түсінік…

Толық оқу
коммуналдық төлем

Қазақстанда коммуналдық тариф төңірегіндегі қысым қайта күшейе бастады деп хабарлайды Ertenmedia.kz. 1 сәуірге дейін күшінде болған мораторий аяқталысымен, табиғи монополия субъектілері бағаны өсіруге өтінім бере бастаған. Енді уәкілетті орган сол сұраныстарды 30 күннен 90 күнге дейін қарап, әр өңір бойынша жеке шешім қабылдайды. Яғни алдағы кезеңде ел бойынша бірыңғай өсім емес, аймақ-аймаққа бөлінген әртүрлі тариф көрінісі қалыптасуы ықтимал. Мұны Ұлттық экономика министрлігі Табиғи монополияларды реттеу комитеті төрағасының орынбасары Нұрлан Болатбаев «24KZ» телеарнасындағы «ТҮЙІН» бағдарламасында айтты. Оның сөзінше, мораторий біткен соң табиғи монополия субъектілері біртіндеп жаңа өтінім жолдай бастаған. Алайда өтінім берілді екен деп, соның бәрі бірден мақұлдана салмайды. Нұрлан Болатбаев…

Толық оқу
зейнетақы жинағы

Қазақстанда зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегі өзгеруі мүмкін. Жаңа жоба бойынша бұл көрсеткіш кейінге қалдырылған өмір бойғы зейнетақы аннуитетінің құны негізінде анықталмақ деп хабарлайды Ertenmedia.kz. «Ашық НҚА» порталында жарияланған Үкімет қаулысының жобасында зейнетақы жинақтарының ең төменгі жеткіліктілік шегін азаматтардың тұрақты әрі теңгерімді зейнетақы табысын қамтамасыз ету мақсатында қайта қарау ұсынылған. Жобаны әзірлеушілердің айтуынша, шекті мөлшерлемелер енді кейінге қалдырылған өмір бойғы зейнетақы аннуитетінің құны негізінде есептелмек. Айта кетейік, Қазақстанда азаматтар зейнетақы аннуитетін өз жинақтарын сақтандыру компаниясына тапсыру арқылы рәсімдей алады. Мұндай жағдайда сақтандырушы компания өмір бойы тұрақты төлемдер жасап отырады. Аннуитет бағасы азаматтың жасы мен жынысына байланысты анықталып, әдетте 10…

Толық оқу
Алматы жол апаты

Алматыда Әл-Фараби даңғылында үш адамның өліміне себепкер болған Zeekr көлігінің жүргізушісі медициналық мекемеден тергеу изоляторына ауыстырылды деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Полиция департаментінің хабарлауынша, бұған дейін күдікті ауруханада күзетпен жатқан. Сот оны қамауға алу туралы бұлтартпау шарасын таңдаған. «Күдікті қылмыстық іс аясында тергеу абақтысына ауыстырылды», – деп мәлімдеді қалалық полицияның өкілдері. Еске салайық Қайғылы оқиға 21 наурызда Алматыдағы Әл-Фараби даңғылында болған еді. ZEEKR автокөлігі қарсы жолаққа шығып, Mercedes көлігімен бетпе-бет соқтығысқан. Апат салдарынан Mercedes салонындағы үш адам көз жұмды. ІІМ мәліметінше, апат кезінде ZEEKR жүргізушісі мас күйде болған. Қазір оқиға бойынша қылмыстық іс қозғалып, күдікті сегіз жылға дейін бас бостандығынан айырылуы мүмкін.…

Толық оқу
шымкент соңғы жаңалықтар

Шымкентте көше тазалайтын арнайы техниканың жүргізушілері жұмысқа шығудан бас тартты. Олар басшылықтың жұмысшыларға жасаған қысымына наразылық білдіруде деп хабарлайды Ertenmedia.kz КТК арнасына сілтеп. Жұмысшылардың айтуынша, басшылық еңбек шарттарын бұзып, оларды күндіз-түні демалыссыз жұмыс істеуге мәжбүрлеген. Ал қосымша істеген жұмыс сағаттарына жалақы төленбеген. Сонымен қатар жүргізушілер техниканы жөндеу мен қажетті қосалқы бөлшектерді өз ақшаларына сатып алатынын айтты. «Жұмыс кестеміз таңғы 9-дан кешкі 6-ға дейін белгіленген. Бірақ біз кейде кешкі сағат 9, 10, тіпті түнгі 2-ге дейін жұмыс істейміз. Кейбір әріптестер таңғы 4-ке дейін көше тазалаған кездері болды. Осы еңбегіміз үшін бір тиын да артық төлемейді. Жексенбіде де жұмысқа шығуға мәжбүрлейді. Келіспесең,…

Толық оқу
Жанат Элиманов

Қаржы мониторинг агенттігінің төрағасы Жанат Элиманов Президентке бюджетті бақылау барысында анықталған миллиардтаған шығындар мен алаяқтық әрекеттер туралы есеп берді деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Элимановтың айтуынша, агенттік мамандары ауыл шаруашылығы саласындағы субсидиялардың тиімсіз жұмсалу қаупін анықтаған. Мал шаруашылығындағы тиімсіз пайдаланылған қаржы көлемі 30 миллиард теңгеге жеткен. Бұдан бөлек, ғылыми зерттеулер мен олардың коммерцияландыруы үшін бөлінген 10 миллиард теңгеден астам қаражаттың із-түссіз кеткені белгілі болды. «Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру қорындағы қаражатты жымқыру бойынша 14 сотқа дейінгі тергеу басталды. Сонымен бірге, құрылыс саласындағы 5,3 миллиард теңгенің қолды болуына байланысты тағы 21 қылмыстық іс қозғалды», – деп хабарлады агенттік. Алаяқтықпен күрес аясында Қаржы мониторингі агенттігі…

Толық оқу