Автор: Назым Болатхан

Былтыр республикалық бюджетке түсуге тиіс 730 млрд теңге салық жиналмай қалған. Бас аудитор Әлихан Смайылов жүргізген тексеру жоспардың орындалмауына тым жоғары болжам, сапасыз салық тексерулері және кедендегі негізсіз жеңілдіктер әсер еткенін көрсетті, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Смайыловтың дерегіне сүйенсек, республикалық бюджетке салық түсіру жоспары 4,8 пайызға орындалмаған. Ақшалай есеппен қазына 730 млрд теңгеден қағылған. Аудиторлар мұның басты себебінің бірі салық түсіміне қатысты болжамның шынайы жағдайдан алшақ жасалғанын айтады. Жоспарланған салық көлемі 1,3 трлн теңгеге артық көрсетілген. Салық тексерулерінің сапасына қатысты да елеулі мәселе анықталды. Соңғы 4 жылда салық органдары қосымша есептеген сомалардың жартысынан астамы сотта немесе шағымды қарау кезінде кәсіпкерлердің пайдасына…

Ұлттық банк базалық мөлшерлемені төмендетуге асықпайды. 10 шілдеде өткен брифингте айтылған деректерге қарағанда, алдағы отырыста қазіргі мөлшерлеме сақталуы ықтимал, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Бас банкир Тимур Сүлейменов инфляцияның мамырдағы 10,4 пайыздан 10,3 пайызға ғана баяулағанын айтты. Айлық инфляция да болжанған межеден жоғары шыққан. Реттеуші көрші елдердегі жанар-жағармай бағасының өсу қаупін де назарда ұстап отыр. Сүлейменовтің сөзінше, мәселе Ресеймен ғана шектелмейді. Мәскеу отынына тәуелді Өзбекстан мен Қырғызстандағы жағдай да жіті бақыланады. «Жеміс-жидек пен көкөніс маусымы азық-түлік бағасына едәуір тежеу болады деп күткен едік. Әзірге солай бола ма, жоқ па белгісіз. Сондықтан жағдайды өте мұқият қадағалаймыз. Әрине, инфляция төмендеп, базалық мөлшерлемені азайтуға мүмкіндік…

Қырғызстанда бұрынғы ҰҚМК төрағасы Камчыбек Ташиевке қатысты атышулы «75-тің хаты» жаңа бұрылыс алды. Бішкектің Первомай аудандық соты оны және өзге фигуранттарды кінәлі деп танығанымен, ешқайсысы колонияға жіберілмейтін болды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Іс елде мерзімінен бұрын президент сайлауын өткізуге шақырған саяси үндеуге байланысты қозғалған. «75-тің хаты» аталып кеткен құжатқа бір топ саясаткер мен қоғам қайраткері қол қойған. Тергеу тарабы осы үндеуді билікті күшпен басып алуға дайындық ретінде бағалаған. Айыпталушылар қатарында Камчыбек Ташиевтен бөлек, депутат Курманкул Зулушев, Жогорку Кенеш спикері Нурланбек Тұрғынбек уулу, сондай-ақ Бекболот Талгарбеков, Эмильбек Узакбаев, Аалы Карашев, Курманбек Дыйканбаев және Курсан Асанов бар. Сот олардың бәрін «қызмет бабын асыра…

Семейде «Әбіл» фильмінің прокаты тоқтап қалғанына қынжылған актер, дәстүрлі әнші Ерлан Төлеутай бір күн бұрын әлемжеліде ашынып жазба жариялаған еді. Бүгін сол мәселе Абай облысының әкімі Берік Уәлидің назарына жетіп, қала кинотеатрлары көрерменге қайта есік ашты, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Фильмде басты рөлді сомдаған Ерлан Төлеутай осы тұста облыс әкімінің шұғыл әрекетіне ризашылығын білдірді. Оның айтуынша, Берік Уәли жағдайды естіген бойда кинотеатрларға тапсырма беріп, «Әбілдің» Семейдегі көрсетілімін қайта жандандыруға ықпал еткен. «Халық ағылып жатыр дейді. Ақжолтай хабар мені қатты толқытты. Әзірге бірде-бір әкім бүйте алған жоқ еді. Бәрі бірдеңе күтіп отырғандай, тым-тырыс отырған жоқ па? Ал Берік Уәлиұлы болған жағдай құлағына…

Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова еліміздегі ірі баспалардың басшыларымен өткір әңгіме өткізді. Кездесудің өзегі бұған дейін сапасына қатысты көп сын айтылған мектеп оқулықтарын ауқымды әрі кезең-кезеңімен жаңарту болды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мұндай қадамға қолданыстағы оқу құралдарына жасалған соңғы талдау түрткі болған. Министр вице-премьер Аида Балаеваның деректеріне сүйене отырып, оқулықтардан әртүрлі сипаттағы 700-ден астам ескерту мен қате табылғанын еске салды. Енді баспалардың міндеті кітаптарды жай ғана қайта басып шығару емес. Олардың мазмұны толық жаңартылып, бүгінгі білім беру талаптарына сай болуы керек. Жаңа оқу әдебиеті мемлекеттік білім стандарттарына дәл келіп, оқытудың заманауи тәсілдеріне жауап беруі тиіс. Мақсат елдегі білім сапасын көтеру және оқушының…

Қазақстандықтардың көбі зейнетақы жинағының артығын «Отбасы банктегі» депозиттеріне аударып, тұрғын үй мәселесін шешіп жүрген еді. Бірақ соңғы жеткіліктілік шегінің жоғарылауы енді көпшілік үшін осы мүмкіндікті жойды. Қазір салымшылар қолындағы зейнетақы ақшасын қалай пайдалануға болатынын білмей дал болып отыр деп жазады Ertenmedia.kz. Осы тарапта зерттеу жүргізген редакция тілшісі жинақтың қолданылу аясы шектеулі екені тағы бір мәрте көзі жетті. Ең бастысы, бұған дейін «Отбасы банкте» ашылған ипотеканы дәл осы депозитке салынған зейнетақы жинағымен жабуға болмайды. Заң мұндай мүмкіндікті қарастырмаған. Зейнетақыдан жиналған қаражатты депозит арқылы тек үш мақсатқа жұмсауға рұқсат: «Отбасы банктен» жаңа ипотека рәсімдеу, оның ішінде үй жөндеу шығынын қосуға болады; Басқа…

Мәлімдеме жасап, заң талабын ескерусіз қалдырған белгілі ақпарат агенттігінің бас редакторы үйқамақ талаптарын бұзғаннан кейін тергеу изоляторына жөнелтілді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Алматы қаласының Алмалы аудандық сотында «ҚазТАГ» халықаралық ақпарат агенттігінің бас редакторы А. Қасенов пен бас директоры А. Матаевқа және өзге де тұлғаға қатысты қылмыстық істі қарау жалғасып жатыр. Процесс барысында мемлекеттік айыптаушы сотталушы Қасеновтің бұлтартпау шарасын «үйқамақтан» «күзетпен ұстауға» ауыстыру туралы өтініш білдірді. Айыпталушының тәртіптік шектеуді өрескел бұзуы соттың шұғыл шешім қабылдауына итермелеген. Контекст Өткен жылдың 24 желтоқсанында сот қаулысымен Қасеновке үйқамақ жарияланып, оған әлеуметтік желіні пайдалануға, интернетке кіруге және кез келген байланыс құралы арқылы хат-хабар алмасуға үзілді-кесілді тыйым…

Екі қабатты зәулім коттеджі мен қымбат жол талғамайтын көлігі бар дәулетті зейнеткердің туған қызынан алимент талап еткен таңғаларлық әрекеті Балқашта үлкен дау туғызды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Қарағанды облысында өткен біртүрлі сот отырысында балқаштық қарт перзентінен ай сайын 10 айлық есептік көрсеткіш, яғни 37 мың теңгеге жуық жәрдемақы өндіріп беруді сұраған. Қария қаржыдан таршылық көріп, дәрі-дәрмекке ақша таппай отырғанын, ал қызының тасбауырлық танытып, жәрдемдеспейтінін алға тартыпты. «Неке және отбасы» кодексінің 145-бабына сәйкес, кәмелетке толған бала еңбекке жарамсыз, көмекке мұқтаж ата-анасын бағуға міндетті. Алайда, Балқаш қалалық соты қос тараптың нақты материалдық жағдайын тексерген кезде, мүлдем күтпеген жайттың беті ашылған. «Мұқтаж» атанып, шағым түсірген…

Қазақстанда интернетте балағат сөз айтқандарға әкімшілік жауапкершілік енгізілуі мүмкін, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Үкімет әзірлеген тиісті түзетулер жуық арада Парламент қарауына жолданбақ. Желідегі бейпіл сөз үшін жауапкершілікті күшейту жоспарын премьер Бектенов депутаттық сауалға берген жауабында мәлімдеді. Бұған қоғамда үлкен талқылау тудырған трансформациялық тренингтердің бірінде қатысушылардың психологиялық тәжірибе ретінде жаппай балағат сөздерді қолданған видеосы түрткі болған екен. Осыдан кейін заң шығарушылар мұндай шараларға құқықтық әрі әдептік баға беруді және кәмелетке толмағандарды қорғау тетігін қарастыруды ұсынды. Үкімет басшысының айтуынша, қазіргі уақытта онлайн-платформалар мен масс-медиа мәселелері бойынша Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы заң жобасы дайындалған. Құжат аясында кодекстің 434-бабын…

Қазақстанда жекеменшік мектептер оқушылар санын әдейі көбейтіп, бір баланы бірнеше рет басқа мектептерге ауыстыру арқылы бюджеттен қосымша қаражат алған. Бұл туралы Жоғары аудиторлық палатаның 2025 жылғы бюджет есебіне жасаған қорытындысында айтылды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Аудиторлардың анықтауынша, елдегі жекеменшік мектептерде оқушылар саны әдейі көбейтіліп көрсетіліп, кейбір оқушылар бір мектептен екінші мектепке 5-тен 12 ретке дейін ауыстырылған. «1333 оқушы бірнеше рет мектеп ауыстырған. Кәсіпкерлер қосымша қаражат алу үшін мектептегі оқушылар санын жасанды түрде көбейткен. Кей жағдайларда қағаз жүзінде көрсетілген оқушылар саны мектеп ғимаратының нақты сыйымдылығынан үш есеге артып кеткен», – деп жазылған аудит қорытындысында. Жалпы 2025 жылы 559 жеке мектепте оқитын 203…