Қытайдың ғылыми зерттеу тобы Тибет таулы үстіртінде сирек кездесетін әрі жойылып кету қаупі төнген қодастарды топтап клондап, мал шаруашылығы мен биология саласында айтулы нәтижеге қол жеткізді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Ғылыми қиялдан нақты нәтижеге дейін
Клондау технологиясы бұрын фантастикалық шығармалардың арқауы ғана болып келсе, қазір табиғатта сиреп кеткен жануарларды қорғаудың нақты құралына айналды. Чжэцзян университеті мен Үстірт биологиясы институтының ғалымдары бірігіп, бір лекте он тибеттік қодасты сәтті клондап шығарды. Былтыр жазда алғашқы төл туған болса, енді зерттеушілер технологияны жаппай қолдануға болатынын дәлелдеді.
Жаңа туған он бұзаудың бәрі де жатырға енгізілген соң суррогат аналықтар арқылы табиғи жолмен дүниеге келді. Олардың салмақ қосуы мен даму көрсеткіштері толық қалыпты нормаға сәйкес келеді.
Биік тау мен оттегі тапшылығы тудырған кедергілер
Қодастар теңіз деңгейінен төрт мың метрден астам биіктіктегі қатал ауа райына, төмен қысым мен оттегі тапшылығына бейімделген. Мұндай ерекше зат алмасу жүйесі ұрықтандыру мен клондау процесін айтарлықтай күрделендірді. Мамандарға аналық жасушаларды ағзадан тыс жетілдірудің және оларды жатырда өсірудің тың әдістерін ойлап табуға тура келді.
Зерттеу тобының жетекшісі, Чжэцзян университетінің профессоры Фан Шэнго толық геномды сұрыптау тәсілінің артықшылықтарын түсіндірді.
«Толық геномды іріктеу жануардың бойы, өсу қарқыны, суыққа төзімділігі мен иммунитетіне жауапты үздік белгілерді дәл анықтауға мүмкіндік береді. Осы тәсілдің нәтижесінде селекция кезеңін жиырма жылдан бес жылға дейін қысқартуға жол ашылды», – деп мәлімдеді Фан Шэнго.
Популяцияны сақтау және алдағы жоспар
Табиғатта қодастар баяу көбейеді. Аналықтары жыныстық жағынан жетілген соң бір немесе екі жылда тек бір рет қана төлдейді, ал олардың табиғи ұрықтану деңгейі небары 20 пайыздың төңірегінде. Әсіресе сирек кездесетін алтын түсті жабайы қодастың саны күрт азайып, үш жүзден де кем қалған.
Зерттеу тобы қазірдің өзінде 200-ден астам өміршең эмбрионды дайындап үлгерді. Ғалымдар 2028 жылға қарай клондалған қодастардың санын жүзден асыруды жоспарлап отыр.
Жаңа жетістік жойылып бара жатқан жануарлар түрін сақтап қалумен қатар, Тибет өңіріндегі мал шаруашылығының сапасын арттыруға да септігін тигізбек.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
