Израиль премьер-министрі Биньямин Нетаньяху ел алдағы он жыл ішінде АҚШ-тың әскери көмегінен біртіндеп бас тартуға ниетті екенін мәлімдеді, деп жазады Ertenmedia.kz.
CBS News арнасына берген сұхбатында Нетаньяху Израиль қазір АҚШ-тан жыл сайын шамамен 3,8 млрд доллар әскери қолдау алатынын айтты. Бірақ оның пікірінше, ел бұл тәуелділікті азайтуды қазірден бастауы керек.
«Мен АҚШ тарапынан берілетін қаржылық көмекті нөлге дейін түсіргім келеді. Әскери ынтымақтастықтың қаржылық бөлігінен бас тарту қажет», – деді Израиль премьері.
Нетаньяху бұл процесті Конгресс құрамының өзгеруін күтпей-ақ бастауға дайын екенін жеткізді. Мұндай мәлімдеме Вашингтон мен Тель-Авив арасындағы ондаған жылдық әскери байланыс аясында күтпеген саяси сигнал ретінде қабылданып отыр.
Өйткені Израиль ұзақ уақыт бойы АҚШ-тың Таяу Шығыстағы басты әскери серіктесі саналды. Вашингтон Израильге миллиардтаған доллар көлемінде қару-жарақ, технология және әскери қолдау көрсетіп келді.
Соған қарамастан, Axios бұған дейін Израильдің АҚШ-пен жаңа 20 жылдық қауіпсіздік келісімін жасауға мүдделі екенін жазған еді. Ол келісім бойынша Израиль жыл сайын кемінде 4 млрд доллар әскери көмек алуды көздейді деген ақпарат тараған.
Яғни қазіргі жағдайда екі түрлі бағыт қатар байқалады. Бір жағынан, Нетаньяху Израильдің стратегиялық дербестігін күшейткісі келетінін көрсетеді. Екінші жағынан, қауіпсіздік саласындағы америкалық қолдаудан толық бас тарту Тель-Авив үшін өте күрделі міндет болып қала береді.
Brown University жанындағы Costs of War Project зерттеуіне сәйкес, соңғы екі жылда АҚШ Израильге 21,7 млрд доллар көлемінде әскери көмек берген. Бұл Израиль армиясының технологиялық артықшылығын сақтауда маңызды рөл атқарды.
Нетаньяхудың мәлімдемесін бірнеше қырынан түсіндіруге болады. Біріншісі – Израильдің қорғаныс өнеркәсібін күшейтіп, әскери тәуелсіздігін арттыру талпынысы. Екіншісі – АҚШ ішіндегі саяси өзгерістерге байланысты ұзақмерзімді тәуекелден сақтану әрекеті.
Соңғы жылдары Америка қоғамының өз ішінде Израильге берілетін көмекті қайта қарау туралы пікір көбейіп келеді. Әсіресе Газа секторындағы соғыстан кейін бұл тақырып АҚШ саясатында даулы мәселеге айналды.
Сондықтан Нетаньяхуның сөзі тек қаржы туралы емес. Бұл – Израильдің болашақтағы қауіпсіздік моделін қайта ойластыра бастағанының белгісі. Бірақ іс жүзінде Тель-Авивтің АҚШ әскери қолдауынан толық тәуелсіз болуы оңай болмайды. Себебі Израиль армиясының көптеген технологиялық жүйесі, қару-жарағы және стратегиялық артықшылығы америкалық әскери инфрақұрылыммен тығыз байланысты.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
