Сеутадағы миграциялық дағдарыс Италия мен Испания арасындағы дипломатиялық текетіреске ұласты. Рим Мадридке қатысты Шенген тәртібін тоқтатуды талап етсе, Испания мұны серіктес елге жараспайтын саяси демагогия деп бағалады, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Испанияның Солтүстік Африка жағалауындағы Сеута анклавына қысқа мерзімде мыңдаған мигрант өткен. Адамдардың бір бөлігі шекара қоршауын айналып өтіп, испан аумағына теңіз арқылы жүзуге әрекеттенген. Тосын ағын шағын қаланың қабылдау жүйесін бірнеше күн ішінде тұралатып тастады.
Дағдарыстан кейін Италия премьер-министрі Джорджа Мелони Испанияға қатысты Шенген режимін тоқтатуға шақырды. Оның ұстанымын вице-премьер Маттео Сальвини мен Сыртқы істер министрі Антонио Таяни қолдады. Италия тарапы бақылаусыз көші-қонды ұлттық қауіпсіздікке төнген қатер деп атады.
Антонио Таяни Испанияның 500 мыңнан астам заңсыз мигранттың мәртебесін реттеу жоспарын қатаң сынға алды. Оның пікірінше, мұндай шешім испан құжатымен қатар Еуропа аумағында еркін қозғалуға жол ашуы мүмкін. Министр аталған саясат адам саудасымен айналысатын қылмыстық топтарға қосымша серпін береді деп мәлімдеді.
Мадрид Римнің мәлімдемесіне дипломатиялық жолмен жауап қатты. Испания Сыртқы істер министрлігі Италия елшісін шақырып, ресми түсініктеме талап етті. Министр Хосе Мануэль Альбарес серіктес мемлекеттен партиялық демагогия емес, еуропалық ынтымақ күткенін айтты.
Испания билігі мигранттардың жаппай келуін азаматтық беру саясатымен тікелей байланыстыруға қарсы. Мадрид Сеутадағы ахуалды адам тасымалдайтын қылмыстық желілер мен жалған ақпараттың салдары ретінде қарастырады. Италия болса Испанияның ішкі шешімі бүкіл Шенген кеңістігіне әсер ететінін алға тартып отыр.
Сеута әкімшілігі орталық үкіметтен төтенше жағдай енгізуді және қосымша күш жіберуді сұрады. Қаладағы қабылдау орындары лық толып, жүздеген адам саябақ пен көшеде түнеуге мәжбүр болған. Жергілікті билік мигранттарды орналастыру мүмкіндігі толық сарқылғанын мәлімдеді.
Теңіз арқылы жетуге ұмтылғандардың арасында адам шығыны тіркелді. Алғашқы ресми мәліметте кемінде 18 адамның қаза тапқаны айтылғанымен, кейін халықаралық басылымдар құрбандар санының өскенін хабарлады. Reuters-тің кейінгі дерегінде 30 шілдедегі жаппай өту кезінде 72 мыңға жуық адам Сеутаға кіріп, кемінде 96 адамның қаза тапқаны көрсетілген.
Испания үкіметі дағдарысты ауыздықтау үшін армияны Сеутаға жіберді. Әскерилер шекара қауіпсіздігін қамтамасыз етуде полиция мен Азаматтық гвардияға көмектесіп жатыр. Премьер-министр Педро Санчес жағдайды жергілікті жерде бағалау үшін анклавқа барды.
Римнің жаңа қадамы
Еуропалық комиссия Испанияға қосымша қолдау көрсетуге дайын екенін білдірді. Көші-қон мәселелері жөніндегі еурокомиссар Магнус Бруннер қажетті жағдайда Еуропалық шекара және жағалау күзеті агенттігінің күшін пайдалануға болатынын айтты. Frontex шекара бақылауына, мигранттарды тіркеуге және құжаттарын тексеруге көмектесе алады.
Италияның Испанияны Шенген кеңістігінен біржақты шығарып жіберуге заңдық өкілеті жоқ. Алайда Рим ұлттық қауіпсіздікке сүйеніп, Испаниядан келетін әуе және теңіз бағыттарына уақытша бақылау енгізе алады. Италия дәл осы тетікті пайдаланып, Еуропалық одақ азаматтарына кедергі келтірмей, негізінен үшінші ел азаматтарын тексеруге кірісті.
Рим 1 тамызда енгізілген бақылауды кейін тағы 15 күнге ұзартты. Испания да Италиядан келетін әуе және теңіз жолаушыларына бақылауды сақтап, қарымта шара қабылдады. Нәтижесінде дипломатиялық сөзталас Шенген ішіндегі нақты шекаралық шектеуге айналды.
Италия билігі шараны мигранттардың Сеутадан Еуропаның өзге бөлігіне тарауына жол бермеумен түсіндіреді. Сыншылар Сеутаға келген адамдардың Италияға бет алғанын дәлелдейтін жеткілікті дерек жоқ екенін айтады. Сол себепті Римнің қадамын ішкі саяси бәсекеге арналған символдық шешім деп бағалаған пікірлер де бар.
Сеута дағдарысы Еуропаның көші-қон саясатындағы ескі қайшылықты қайта ашты. Сыртқы шекарада тұрған мемлекеттер мигранттарды қабылдау ауыртпалығын ортақ бөлуді сұраса, басқа елдер еркін қозғалыс режиміне қауіп төнетінін алға тартады. Ортақ ереже болғанымен, дағдарыс туған сәтте ұлттық мүдде көбіне еуропалық ынтымақтан бұрын шығып отыр.
Италия мен Испания арасындағы тартыс екі елдің көші-қонға қатысты саяси философиясы алшақ екенін көрсетті. Рим қауіпсіздік пен шекаралық тосқауылды алдыңғы орынға қойса, Мадрид заңсыз жүрген азаматтардың мәртебесін реттеуге ден қойған. Сеутадағы гуманитарлық апат енді Шенген кеңістігінің ішкі сеніміне түскен үлкен сынаққа айналды.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
