Шайды жүйелі түрде тұтыну жүрек-қан тамырлары жүйесіне оң әсер ететіні бұрыннан айтылып келеді. Алайда сусынды қайнап тұрған өте ыстық күйінде ішу, керісінше, қан тамырлары ауруларының пайда болу қаупін едәуір арттыруы ықтимал, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Жарты миллионға жуық адам қатысқан ауқымды зерттеу
Journal of Internal Medicine ғылыми басылымында жарияланған жаңа зерттеу шай ішу әдеті жүрек саулығына қалай әсер ететінін егжей-тегжейлі талдады. Ғалымдар Қытайдың 30 бен 79 жас аралығындағы 485 мыңнан астам тұрғынының мәліметтерін орта есеппен тоғыз жыл бойы бақылаған. Бақылау кезеңінде қатысушылар арасында инфаркт, инсульт және шеткі артерия дерті секілді 14 800-ден астам қан тамырлары ауруы тіркелді.
Нәтижелерге сәйкес, аптасына кемінде үш күн шай ішкен адамдарда бұл дерттерге шалдығу қаупі шайды сирек ішетіндермен салыстырғанда 11 пайызға төмен болған. Бұл көрсеткіш жас, шылым шегу, дене белсенділігі мен артық салмақ секілді қосалқы факторлар ескерілгеннен кейін де өзгерген жоқ. Зерттеу нәтижесін Джордж Вашингтон университетінің клиникалық қауымдастырылған профессоры, дәрігер Леана Вен саралап берді.
«Шайды аптасына кемінде үш рет тұрақты ішетін адамдарда қан тамырлары ауруларының даму қаупі сирек ішетіндерге қарағанда шамамен 11 пайызға төмен болды. Әсіресе темекі тартпайтын, шайды жиі тұтынатын және спортпен шұғылданатын жандарда бұл қауіп ең төменгі деңгейде көрінді», – деп түсіндірді дәрігер Леана Вен.
Температураның маңызы: қайнап тұрған шайдың қаупі
Зерттеу барысында ең таңғаларлық жайт сусынның температурасына қатысты анықталды. Бөлме температурасында немесе орташа ыстық күйде ішілген шай қан тамырларына пайдасын тигізсе, өте ыстық, яғни қайнап тұрған шай кері әсер көрсеткен.
Сусынды үнемі ауыз күйдіретіндей өте ыстық күйінде ішуді әдетке айналдырған қатысушыларда жүрек және қан тамырлары ауруларына шалдығу қаупі шайды сирек ішетіндерден 16 пайызға жоғары болды. Дәрігерлер бұған дейін өте ыстық сусындарды жиі тұтыну өңеш қатерлі ісігінің қаупін жоғарылататынын бірнеше мәрте ескерткен еді.
Дегенмен мамандар бұл зерттеуде қатысушылар температураны арнайы құралмен өлшемей, тек өз сезімдеріне сүйеніп бағалағанын еске салады. Бір адам үшін қайнап тұрған шай екінші адамға жай ғана ыстық болып көрінуі мүмкін. Соған қарамастан, медицина мамандары шайды құйған соң міндетті түрде бірнеше минут салқындатып ішуге кеңес береді.
Шайдың түрі мен көлемі қаншалықты рөл атқарады?
Ғалымдар қара шайдың қан тамырлары ауруларының қаупін азайтуда жасыл шайға қарағанда біршама тұрақты нәтиже көрсеткенін байқады. Сонымен қатар тым қою емес, орташа демделген шай денсаулыққа әлдеқайда қолайлы болып шықты.
Деректер бойынша, тәулігіне 6–8 шыны шай ішкен қатысушыларда ауру қаупі барынша төмендегені көрінген. Алайда сарапшылар бұл деректі барлық адамға ортақ міндетті норма ретінде қабылдауға болмайтынын ескертеді.
«Шынының көлемі әр үйде әртүрлі болатынын ескеру қажет. Сондықтан 6–8 шыны шай ішу міндетті талап емес. Шайды қантсыз, қоспасыз және аздап суытып ішудің өзі денсаулыққа мол пайда әкеледі», – деп атап өтті дәрігер Леана Вен.
Шай несімен пайдалы және нені ескеру керек?
Шайдың құрамында ағзадағы қабынуды басатын әрі қан тамырларының қызметін жақсартатын полифенолдар мен флавоноидтар бар. Олар қан қысымын қалыпқа келтіруге және холестерин деңгейін реттеуге көмектеседі. Сонымен бірге шай тәтті газдалған сусындардың орнын басып, адамның қантты артық тұтынуына тосқауыл қояды.
Дәрігерлер шай ішкен кезде оған шекер мен майлы қаймақ сияқты қоспаларды көп қоспауға кеңес береді. Сондай-ақ шай құрамындағы кофеинге де мән берген жөн. Ұйқысыздық, жүрек ырғағының бұзылуы немесе мазасыздық белгілері бар адамдарға кешкі уақытта қою шайдан тартынған абзал. Ең бастысы, шайды салауатты өмір салтының, дұрыс тамақтану мен спорттың орынбасары емес, соларды толықтыратын пайдалы сусын ретінде қабылдау керек.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!







