Қазақстанда пара беруге уәде еткен немесе пара ұсынған адамның әрекеті қылмыстық жауапкершілікке әкелуі мүмкін. Сенат сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелеріне арналған жаңа заңды екінші оқылымда мақұлдады, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Құжат жемқорлық тәуекелін қылмыс жасалғаннан кейін ғана емес, бастапқы кезеңде тежеуге бағытталған. Пара ұсыну мен пара беруге уәде ету жеке құқықбұзушылық ретінде қарастырылмақ. Соған сәйкес заңсыз сыйақы қолға тимесе де, оны ұсыну фактісіне құқықтық баға беріледі.
Түзетулер мүдделер қақтығысының алдын алуға арналған жаңа тетіктерді қамтиды. Мемлекеттік қызметші шешім қабылдау кезінде жеке мүддесі барын хабарлауға міндеттелуі мүмкін. Мұндай талап қызметтік өкілеттікті жеке пайдаға пайдалануға жол бермеуді көздейді.
Заңнамада алғаш рет «жеке мүдде» ұғымы бекітіледі. Аталған түсінік лауазымды адамның өзіне немесе жақындарына пайда әкелуі ықтимал жағдайларды ажыратуға мүмкіндік береді. Соның негізінде мүдделер қақтығысын анықтау мен оған ден қою тәртібі нақтыланбақ.
Туыстардың бір мемлекеттік органда қатар қызмет атқаруына да шектеу қойылады. Жаңа норма қызметтік тәуелділік пен шешім қабылдауға ықпал ету тәуекелін азайтуға арналған. Әсіресе бір туыстың екіншісіне тікелей бағынышты болуына қатысты бақылау күшеймек.
Мемлекеттік органдарда цифрлық кадр жүйесін енгізу де қарастырылған. Электронды жүйе қызметке қабылдау, лауазым ауыстыру және кадрлық шешімдердің ашықтығын арттыруға тиіс. Цифрлық із әрбір шешімнің қалай және қандай негізде қабылданғанын бақылауға мүмкіндік береді.
Ішкі сыбайлас жемқорлыққа қарсы бақылау тетігі де күшейтіледі. Мемлекеттік органдар жемқорлық тәуекелдерін өз құрылымында ертерек анықтап, алдын алу шараларын қабылдауға міндеттелмек. Мұндай тәсіл заңбұзушылықтың салдарымен күресуден гөрі оның алғышарттарын жоюға басымдық береді.
Түзетулердің ауқымы 33 заңды қамтиды. Өзгерістер Еңбек кодексі мен Кедендік реттеу туралы кодекске де енгізілмек. Сондықтан жаңа талаптар мемлекеттік қызметпен қатар еңбек қатынастары мен кеден саласындағы рәсімдерге әсер етеді.
Сенат өкілдерінің пікірінше, ұсынылған нормалар мемлекеттік органдар жұмысының ашықтығын арттырады. Жеке мүддені жариялау, туыстық байланысқа шектеу қою және кадрлық процесті цифрландыру шешім қабылдаудағы көмескі тетіктерді азайтуы керек. Заң күшіне енген жағдайда жемқорлыққа қарсы саясат жазалаушы сипаттан алдын алу моделіне қарай ойысады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
