Иран АҚШ пен Израиль тарапынан жасалған қысымға қарамастан, Қытайға мұнай экспортын тоқтатпай жалғастыруда. Тегеранның бұл әрекеті АҚШ әкімшілігінің экономикалық қысым жасау жоспарына үлкен соққы болды, деп жазады Ertenmedia.kz.
Теңіз арқылы тасымалданатын мұнай көлемін бақылайтын агенттіктердің дерегіне сәйкес, 28 ақпаннан 11 наурыз аралығында Иран Ормуз бұғазы арқылы Қытайға 13,7-ден 16,5 миллион баррельге дейін мұнай экспорттаған. Бұл тәулігіне шамамен 1,1-1,5 миллион баррель мұнайды құрайды. Бұл көрсеткіш ақпан айындағы жоғары деңгейден төмен, бірақ былтырғы орташа деңгейге жақын.
28 ақпанда соғыс басталғалы Ормуз бұғазы айтарлықтай қауіпті аймаққа айналды. Соның салдарынан Иранға қатысы жоқ елдердің мұнай тасымалы күрт азайды. Басқа Парсы шығанағы елдері мұнай экспортын тоқтатып немесе қысқартуға мәжбүр болғаны анық.
Reuters агенттігінің мәліметінше, Иран мұнайы әлі де экспортталып жатыр, себебі тасымалдаушы кемелер Иранның аумақтық суларына кіріп, Харг аралынан мұнай тиеп кетуде. Сарапшылардың пікірінше, АҚШ-тың ирандық кемелерге тікелей шабуыл жасаудан тартынуының басты себебі – Иран тарапынан бұғазды толығымен жауып тастауы мүмкін.
Осылайша, АҚШ күрделі жағдайға тап болды. Америка Иранға қарсы әскери қимылдар жүргізіп жатқанымен, санкциядағы Иран мұнайы Қытай нарығына үздіксіз жеткізілуде.
Өткен аптада Қытай Иранмен арнайы келіссөздер жүргізіп, Ормуз бұғазынан Қытайға мұнай мен Катар сұйытылған табиғи газын қауіпсіз жеткізу жолдарын қарастырған. Қытай мұнайының шамамен 45 пайызы осы бағыт арқылы тасымалданады.
Жалпы, Ормуз бұғазы арқылы Парсы шығанағы елдерінің мұнай экспорты күрт азайды. Шабуылдар мен қауіп-қатерлер салдарынан әлемдік нарықта мұнай бағасы өсіп, энергетикалық қауіпсіздік мәселесі өзекті бола бастады.
Бұл жағдайдың саяси салдары да күрделі. Әскери қақтығысқа қарамастан, Иран мұнайы нарыққа шығарылып жатыр, ал басқа мұнай өндіруші елдер экономикалық зардап шегуде. Соның салдарынан халықаралық нарықтарда энергия бағасы көтеріліп, басқа мемлекеттердің инфляцияны бақылауда ұстауы қиындады.
Бұл жағдай Ақ үй үшін үлкен сәтсіздік ретінде бағаланады. АҚШ Иранның экономикалық әлеуетін төмендетуді көздегенімен, іс жүзінде Иранның мұнай экспорты тоқтамай, Қытайға үздіксіз жеткізіліп жатыр. Нәтижесінде қысым басқа мемлекеттер мен әлемдік нарыққа кері әсерін тигізіп отыр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
