АҚШ президенті Дональд Трамп НАТО бас хатшысы Марк Рюттемен кездесуде Еуропадағы одақтастарын Иран дағдарысы кезінде жеткілікті қолдау көрсетпеді деп сынады, деп жазады Ertenmedia.kz.
Трамптың айтуынша, Иранмен болған әскери текетірес кезінде НАТО-дағы бірқатар негізгі серіктес АҚШ күткен деңгейде әрекет етпеген. Ол Италия, Ұлыбритания, Германия және Францияның ұстанымына көңілі толмағанын білдірді. Сонымен қатар Испанияны да бөлек сынға алды.
«Олар бізді қиын жағдайда қалдырды», деген Трамптың сөзі НАТО ішіндегі саяси салқындықты қайта көрсетіп берді.
АҚШ президенті бұл мәлімдемені Марк Рюттемен кездесу барысында айтты. НАТО бас хатшысы өз кезегінде Еуропа елдері Вашингтонның алаңын естігенін және қауіпсіздік мәселесінде одақтастар арасында түсіністік табу маңызды екенін жеткізуге тырысты.
Алайда Трамптың риторикасы жұмсармады. Ол Иран дағдарысы кезінде АҚШ-тың басты одақтастары нақты әрі ашық қолдау көрсетуі керек еді деп санайды. Оның пікірінше, НАТО мүшелері ірі қауіпсіздік дағдарысында Вашингтонмен бірге саяси және әскери жауапкершілікті бөлісуге дайын болуы тиіс.
Бұл мәлімдеме НАТО ішіндегі ескі мәселені қайта қозғады. Трамп бұған дейін де Еуропа елдерін қорғаныс шығынын аз бөледі, АҚШ қауіпсіздік жүгін жалғыз көтеріп отыр деп бірнеше рет сынаған. Ал Иранға қатысты жағдай осы сынға жаңа саяси мазмұн берді.
Еуропа елдері үшін бұл мәселе оңай емес. Бір жағынан, олар АҚШ-пен одақтастық міндеттемені сақтағысы келеді. Екінші жағынан, Иранмен ашық әскери текетіреске араласу ішкі саяси қысым, құқықтық шектеу және аймақтық қауіп-қатер тұрғысынан күрделі шешім саналады.
Италия төңірегіндегі дау осыны анық көрсетті. НАТО басшысы Рютте АҚШ әскери ұшақтарының Италиядағы америкалық базалардан Иранға қатысты операция аясында ұшқанын айтқаннан кейін Рим бұл мәлімдемені түзетуге мәжбүр болды. Италия тарапы тек техникалық және логистикалық қолдау көрсетілгенін, тікелей жауынгерлік операцияға рұқсат берілмегенін мәлімдеді.
Осылайша, Трамптың сөзі бір ғана дипломатиялық өкпе емес, НАТО-ның ішкі тұтастығына қатысты үлкен сұрақтың белгісі болып отыр. АҚШ Еуропадан ашық қолдау күтеді. Ал Еуропа елдері Вашингтонның әр әскери шешіміне автоматты түрде қосыла беруге дайын емес екенін аңғартып келеді.
Мұндай алшақтық НАТО-ның болашақтағы дағдарыстарға қалай жауап беретініне әсер етуі мүмкін. Әсіресе Иран, Таяу Шығыс, Ормуз бұғазы және жаһандық энергетикалық қауіпсіздік сияқты мәселелерде АҚШ пен Еуропа арасындағы ортақ ұстанымның қаншалықты берік екені алдағы уақытта тағы сыналуы ықтимал.
Трамп үшін бұл кездесу Еуропаға ескерту болды. Ал НАТО үшін бұл одақ ішіндегі сенім дағдарысын жұмсартуға бағытталған күрделі дипломатиялық сынаққа айналып отыр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
