Құрылтай сайлауы алдындағы үгіт науқаны біртіндеп жалпы саяси ұрандардан еңбек, жалақы, өндіріс, инфрақұрылым, азық-түлік қауіпсіздігі және әлеуметтік қызметтің нақты мәселелеріне ауысып келеді. Орталық сайлау комиссиясы тіркеген жеті партия өңірлердегі жұмысын күшейтіп, дәстүрлі кездесумен қатар мобильді штаб, өндірістік алаң, экологиялық акция және кәсіби ұжымдармен тікелей диалог форматтарын пайдаланып жатыр, – деп жазады Ertenmedia.kz.
«Әділет» партиясының республикалық штабы Семейдегі Shakarim University алаңында ғылым, мәдениет және аға буын өкілдерімен кездесіп, кітапхана ісін дамыту, әлеуметтік көмекті цифрландыру және жас зерттеушілерді қолдау мәселесін көтерді. Партия үшін аймақтық науқанның тағы бір құралы — «Әділетті Қазақстан үшін» мобильді керуені. Жамбыл облысында төрт күн ішінде 7 кездесу өткізіліп, оған 930 тұрғын қатысқан.
Мұндай форматтың саяси мәні — партиялық коммуникацияны облыс орталықтарынан ауылдық деңгейге түсіру. Сайлау технологиясы тұрғысынан бұл электоратпен «тікелей байланыс» моделін күшейтіп, жергілікті әлеуметтік сұранысты орталық штабқа жеткізудің жеке арнасын қалыптастырады.
Жалпыұлттық социал-демократиялық партия Қонаевта аға буын өкілдерінің әлеуметтік инфрақұрылымға қолжетімділігіне назар аударды. Кездесулерде белсенді ұзақ өмір сүру орталықтарының мүмкіндігін кеңейту, зейнеткерлердің күнделікті өмір сапасы және қоғамдық қызметтерге қолжетімділік мәселесі көтерілді.
«Байтақ» партиясы науқанның экологиялық профилін сақтап отыр. Астанада еріктілердің қатысуымен сенбілік ұйымдастырылса, «Іле-Балқаш» мемлекеттік табиғи резерватындағы «Табиғат — ұлттық мұра» алаңында биоалуантүрлілікті қорғау, браконьерлікпен күрес, ғылыми мониторинг және экотуризм талқыланды.
Қазақстан Халық партиясының экономикалық күн тәртібінде еңбек адамы мен әлеуметтік кіріс мәселесі басым. Партияның Құрылтай сайлауына арналған бағдарламасында халықтың тұрмыс сапасын арттыру және ең төменгі жалақы көлемін өсіру жөніндегі бастамалар жеке бағыт ретінде қамтылған.
«Ауыл» партиясы аграрлық секторды ірі қалалардың азық-түлік қауіпсіздігімен байланыстырып отыр. Алматыдағы «BRB APK» жылыжай кәсіпорнында өткен кездесуде отандық өндірушілерді қолдау, өнімнің өзіндік құнын төмендету және мегаполистер маңында тұрақты азық-түлік белдеуін қалыптастыру ұсынылды. Партияның пайымынша, аграрлық саясат өнім өсірумен шектелмей, сақтау, тасымалдау және сату инфрақұрылымын қамтитын толық агрологистикалық тізбекке айналуы қажет.
Дания Еспаева бастаған «Ақ жол» республикалық штабы Екібастұзда коммуналдық және энергетикалық кәсіпорын қызметкерлерімен кездесті. Су, электр инфрақұрылымының тозуы, еңбек жағдайы, кадр тапшылығы және қаланың базалық инженерлік жүйесін жаңғырту мәселесі талқыланды.
«Ақ жолдың» науқанындағы тағы бір ерекшелік — партияаралық сынға ашық жауап беруі. Respublica өкілдерінің партия бағдарламасындағы кей бастамалар ұзақ жыл қайталанып келеді деген пікіріне Дания Еспаева заң шығару процесіндегі саяси сабақтастық аргументін қарсы қойды. Оның ұстанымынша, бір реформаның бірнеше шақырылымда қайта көтерілуі автоматты түрде популизм саналмайды: кей заңнамалық бастаманың қабылдануына бірнеше жыл қажет болуы мүмкін.
Осы пікірталас қазіргі науқандағы маңызды саяси шекараны көрсетті. Партияаралық бәсеке енді тек кімнің ұраны өткір екенімен емес, бұрынғы бастаманың қандай нәтижеге жеткізілгені, ұсыныстың қаржылық есебі бар ма және оны жүзеге асыратын құқықтық механизм көрсетілген бе деген өлшемдермен де жүріп жатыр.
Respublica партиясы өз кезегінде өндірістік кәсіпорындардағы кездесулерін жалғастырып, кадр даярлау, отандық өндірушілерді қолдау, шикізатпен қамтамасыз ету және білім беру бағдарламаларын еңбек нарығына жақындату мәселесін көтерді. Мұндай күн тәртібі партияның кәсіпкерлік пен жаңа экономикалық секторға бағытталған саяси позициясын айқындайды.
Жалпы сайлауалды науқанның қазіргі кезеңінде партиялар арасында белгілі бір тақырыптық мамандану байқалады. «Байтақ» экологияны, «Ауыл» аграрлық өндіріс пен азық-түлік қауіпсіздігін, ҚХП әлеуметтік кіріс пен еңбек мәселесін, «Ақ жол» кәсіпкерлік пен экономикалық реттеуді өз саяси профилінің негізгі бөлігі ретінде алға шығарып отыр. Өзге партиялар да әлеуметтік саясат, өңірлік даму және мемлекеттік қызмет сапасы төңірегінде жеке позиция қалыптастыруға ұмтылуда.
Саясаттануда мұндай құбылыс issue ownership, яғни белгілі бір қоғамдық мәселені партияның тұрақты саяси капиталына айналдыру деп сипатталады. Науқан тереңдеген сайын сайлаушы үшін партия атауынан бұрын оның нақты қай проблемамен ассоциацияланатыны маңызды бола түседі.
Осы тұрғыдан қазіргі өңірлік кездесулер жай үгіт шарасы емес. Олар партиялардың бағдарламасын нақты әлеуметтік ортамен сынайтын алаңға айналып келеді: кәсіпорында — жалақы мен кадр мәселесі, ауылда — инфрақұрылым мен жұмыс, жылыжайда — азық-түлік қауіпсіздігі, табиғи резерватта — экология талқыланады.
Ал партияаралық сынның күшеюі науқанды эмоционалды қақтығысқа емес, бағдарламалық бәсекеге алып келсе, сайлаушы үшін пайдалы саяси нәтиже де осында болмақ. Сайлау алдындағы негізгі өлшем партиялардың қанша кездесу өткізгені емес, сол кездесулерде көтерілген мәселені заңнамалық және экономикалық шешімге қаншалықты айналдыра алатыны болады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
