23 тамызда өтетін Құрылтай сайлауында көру қабілеті бұзылған азаматтар бюллетеньді өз бетінше толтыра алады. Орталық сайлау комиссиясы Брайль қарпі бар арнайы трафареттер еліміздегі барлық сайлау учаскесінде қолжетімді болатынын мәлімдеді, – деп жазады Ertenmedia.kz.
ОСК отырысында дауыс беруге арналған бюллетеньге бейімделген трафарет таныстырылды. Комиссия мұндай құрал мүгедектігі бар азаматтардың өз таңдауын бөтен адамның көмегінсіз жасап, дауыс беру құпиясын сақтауы үшін әзірленгенін атап өтті. Брайль қарпімен жасалған бюллетень трафареттерін қолдану ОСК тәжірибесіне 2022 жылдан бері енгізілген.
ОСК мүшесі Ләззат Сүйіндіктің айтуынша, трафареттің мазмұны негізгі сайлау бюллетеніне толық сәйкес келеді және екі тілде дайындалған. Брайль қарпінің бедерлі-нүктелі таңбалары кәдімгі баспа мәтініне қарағанда көбірек орын алатындықтан, құрал екі жақты форматта жасалған.
Трафареттің алдыңғы бетінде бюллетеньнің атауы көрсетілсе, екінші жағында Құрылтай сайлауына қатысатын саяси партиялардың атауы мен «Бәріне қарсымын» жолы орналасқан. Оны әзірлеу кезінде бюллетеньге сәйкестік талаптарымен қатар Брайль қарпін пайдаланатын азаматтар мен мамандардың практикалық ұсыныстары ескерілген.
Брайль трафареті сайлау учаскелеріндегі инклюзивті инфрақұрылымның бір бөлігі ғана. ОСК бекіткен талап бойынша мүгедектігі бар азаматтарға арналған арнайы орында компьютер, құлаққап, қосымша жарықтандыру, үлкейткіш лупа, Брайль трафареті және бюллетеньнің аудионұсқасы болуы тиіс.
Әр учаскедегі компьютерде сайлауға партиялық тізім ұсынған жеті саяси партия жөніндегі ақпарат бірыңғай форматта аудио түрде беріледі. Сондай-ақ азаматтарға арналған басқа да аудио және бейнематериалдар қарастырылған. Құрылтай сайлауына жеті саяси партия қатысатыны бұған дейін ОСК мәліметінде көрсетілген.
Сайлау учаскелерінің физикалық қолжетімділігіне де арнайы талап қойылған. Дауыс беру орындары бірінші қабатта орналасуы немесе жоғары қабатқа көтерілуге мүмкіндік беретін арнайы құрылғымен жабдықталуы қажет. Кіреберісте пандус пен тұтқа, ғимарат ішінде тактильді бағыттағыштар және арба пайдаланатын азаматтарға арналған кеңейтілген жасырын дауыс беру кабинасы қарастырылады.
ОСК-ның түсіндіруінше, мұндай шаралардың негізгі мақсаты – мүгедектігі бар азаматтың сайлау құқығын формалды түрде ғана қамтамасыз етпей, таңдауын мүмкіндігінше дербес жасауына жағдай туғызу. Брайль трафареттерінің барлық учаскеде болуы көру қабілеті бұзылған сайлаушылар үшін дауыс беру құпиясын сақтаудың маңызды тетіктерінің біріне айналмақ.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
