Қазақстан мен Оңтүстік Корея арасындағы әріптестік енді жердегі жобалармен шектелмей, орбитаға қарай бет алды. Екі ел спутник жасау, ғарыштық инфрақұрылымды дамыту және мұнай-газ нысандарынан тарайтын метанды ғарыштан бақылау жөніндегі бірнеше келісімге қол қойды, – деп жазады Ertenmedia.kz.
Құжаттар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Корея Республикасына мемлекеттік сапары аясында рәсімделді. Қазақстан делегациясын Премьер-Министрдің орынбасары – Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев басқарды. Сапар барысында ғарыш технологиясы, инвестиция және спутниктік деректерді коммерцияландыру бағытындағы бірқатар кездесу өтті.
ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі жанындағы Аэроғарыш комитеті мен Кореяның аэроғарыш агенттігі KASA бірлескен жұмыс тобының үшінші отырысын өткізді. Тараптар екіжақты ынтымақтастықтың қазіргі жағдайын бағалап, оны кеңейтудің ықтимал тетіктерін талқылады. Кездесуде ғарыш қызметіндегі ұзақмерзімді әрі практикалық жобаларға басымдық берілді.
Стратегиялық ынтымақтастық туралы негізгі келісімге Аэроғарыш комитеті, «Қазақстан Ғарыш Сапары» ұлттық компаниясы және кореялық CONTEC компаниясы қол қойды. Құжат спутник жасау мен жерүсті инфрақұрылымын дамытуды қамтиды. Серіктестер Жерді қашықтан зондтау деректерін өңдеп, оларды коммерциялық өнімге айналдыруды да жоспарлап отыр.
Келісім Қазақстан мен Корея нарығымен ғана шектелмейді. Тараптар Орталық Азия елдеріндегі және өзге мемлекеттердегі жобаларға бірлесіп қатысуға ниетті. Осылайша Қазақстан спутниктік мәліметті тұтынушы елден ғарыштық қызмет пен технология ұсынатын ойыншыға айналуға мүмкіндік алады.
Қазақстандық ғарыш өндірісінің әлеуетін кеңейтетін тағы бір инвестициялық келісім жасалды. Құжатқа «Қазақстан Ғарыш Сапары», «Ghalam», CONTEC және APSI компаниялары қол қойды. Ынтымақтастық «Ghalam» кәсіпорнына жаңа технологиялық құзыреттер енгізіп, оның өндірістік мүмкіндігін күшейтуге бағытталған.
«Ghalam» Қазақстандағы ғарыш аппараттарының құрамдас бөлшектерін жасауға және спутник құрастыруға арналған негізгі өндірістік алаңдардың бірі саналады. Корей компанияларымен әріптестік технология трансферін, инженер даярлауды және бірлескен өнім шығаруды жеделдете алады. Инвестиция нақты өндіріс пен маман құзыретіне ұласқанда ғана келісімнің экономикалық салмағы арта түседі.
Сапардың экологиялық маңызы бар бөлігі метан шығарындыларын спутник арқылы бақылауға арналды. «Қазақстан Ғарыш Сапары» мен Nara Space Technology Қазақстан аумағына қатысты ғарыштық деректерді ұсыну жөнінде келісім жасады. Ақпарат мұнай-газ саласындағы экологиялық тәуекелдерді жедел анықтауға мүмкіндік береді.
Қазақстанға GYEONGGISat-2A және GYEONGGISat-2B спутниктерінен мәлімет беріледі. Метан көздерін анықтауға арналған NarSha спутниктік тобының деректері де пайдаланылмақ. Алынған ақпарат мемлекеттік органдарға, сарапшыларға және өнеркәсіп кәсіпорындарына қолжетімді болады.
Бақылаудың негізгі нысандары қатарында мұнай өндіру алаңдары, мұнай өңдеу кәсіпорындары және табиғи газ инфрақұрылымы бар. Спутник метан тараған аумақты кеңістіктен анықтап, ықтимал шығарындылардың орнын белгілеуге көмектеседі. Мұндай тәсіл жердегі тексеруді толықтырып, бақылау аумағын едәуір кеңейтеді.
Деректер MRV жүйесі аясында да қолданылады. Ағылшын тіліндегі Measurement, Reporting and Verification ұғымы өлшеу, есептілік және верификация деген мағынаны білдіреді. Жүйе шығарындылар көлемін бағалап, экологиялық есептің дәлдігін арттыруға және мәліметті тәуелсіз тексеруге жағдай жасайды.
Метан көмірқышқыл газына қарағанда атмосферада қысқа уақыт сақталғанымен, жылуды әлдеқайда қарқынды ұстайтын парниктік газ саналады. Сондықтан оның ірі көздерін ерте анықтау климаттық міндеттемелерді орындау мен өндірістік шығынды азайту үшін маңызды. Спутниктік бақылау көзге көрінбейтін шығарындыларды экономикалық және экологиялық есепке енгізуге мүмкіндік береді.
Қазақстанмен келісім жасаған CONTEC Space Group Кореядағы жетекші жекеменшік ғарыш компанияларының қатарына кіреді. Топ құрамына CONTEC, Asia Pacific Satellite Corporation және Texas Space Communication компаниялары енген. Оның негізін қалаушы Кореяның аэроғарыштық зерттеулер институтында 16 жыл жұмыс істеген.
CONTEC Оңтүстік Кореяның мемлекеттік спутниктеріне борттық компьютерлер жеткізеді. Компания Чили, Аляска, Техас, Оңтүстік Африка Республикасы және Аустралияны қоса алғанда, әлем бойынша 17 жерүсті станциясын басқарады. Сонымен бірге Kongsberg Group, Safran және ғарыш индустриясындағы өзге ірі компаниялармен әріптестік орнатқан.
Nara Space Technology шағын спутниктерді әзірлеу, орбитаға шығару және олардан алынған деректерді талдауға маманданған. Компания Жерді қашықтан зондтайтын мультиспектрлі және метанды бақылайтын гиперспектрлі аппараттар жасайды. Оның қызметі ғарыштан алынған кескінді мемлекеттік және өндірістік шешім қабылдауға жарайтын талдамалық ақпаратқа айналдыруды қамтиды.
GYEONGGISat-2A және GYEONGGISat-2B аппараттары Кёнгидо провинциясымен бірлесіп әзірленген. Компания тапсырысқа сай спутник жасап, орбитада технологияларды сынақтан өткізуге арналған миссияларға да қатысады. Қазақстан осы тәжірибе арқылы экологиялық мониторингпен бірге өз инженерлік және өндірістік құзыретін жетілдіруге мүмкіндік алады.
Жасалған келісімдер ғарыш саласын тек беделге арналған жоба ретінде қараудан арылтып, оны экономика мен экологияға қызмет ететін құралға айналдыруды көздейді. Спутник жасау, жерүсті станциялары, деректер саудасы және метанды бақылау бір технологиялық тізбекке біріктіріліп отыр. Ендігі маңызды мәселе меморандумдарды нақты инвестицияға, отандық өндіріске және тұрақты спутниктік қызметке айналдыру болмақ.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
