2026 жылы Қазақстан аумағы арқылы өтетін халықаралық жүк тасымалы айтарлықтай өсім көрсетіп, еліміз Еуразияның басты көлік-логистикалық хабы ретіндегі орнын бекемдей түсті. Жылдың алғашқы сегіз айының қорытындысы бойынша еліміз арқылы 1,1 миллион транзиттік декларация ресімделді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 19 пайызға көп, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
Қытай – Еуропа бағытындағы жүк легі
Қазақстан арқылы өтетін транзиттік лектің негізгі үлесі әдеттегідей Қытай бағытына тиесілі болып отыр. Сегіз ай ішінде ҚХР-дан еліміз арқылы 814,5 мың транзиттік декларация ресімделген. Салыстыру үшін айтсақ, бір жыл бұрын осы аралықтағы көрсеткіш 655,3 мыңды құраған еді.
Алты айдың ресми қорытындысына сәйкес, Қазақстан мен Қытай арасындағы теміржол қатынасы бойынша жалпы жүк тасымалы 18,7 миллион тоннаға жетіп, 9 пайызға артты. Мұның ішінде қытайлық тауарлардың транзиттік контейнерлік легі 742 мың жиырма футтық баламаны (TEU) құрап, 10 пайыздық өсім көрсетті. Бұл бағытта ең көп жүк тұрмыстық техника, электроника, машина жасау бөлшектері мен жеңіл өнеркәсіп өнімдерін құрайды.
«Қытай мен Еуропа арасында құрлық арқылы тасымалданатын жүктің 85 пайызы біздің жеріміз арқылы өтеді. Инфрақұрылымды жаңғырту транзиттік дәліздердің өткізу қабілетін бірнеше есе арттырады», – деп мәлімдеді президент Қасым-Жомарт Тоқаев.
Еуропадан Қытайға кері ағын: дисбаланс және жаңа мүмкіндіктер
Халықаралық саудадағы дәстүрлі заңдылыққа сай, Қытайдан Еуропаға жөнелтілетін жүк көлемі кері бағыттағы жүк тасқынынан бірнеше есе артық. Құрлықтық дәліздерде Еуропадан шығысқа қайтатын жүктер жалпы контейнерлік ағынның шамамен 30–35 пайызын ғана қамтиды. Еуропа мемлекеттері Қытай нарығына негізінен жоғары дәлдіктегі құрал-жабдықтар, автокөлік өнеркәсібінің күрделі тетіктері, химиялық және фармацевтикалық өнімдер жөнелтеді.
Бос қайтатын вагондар мен контейнерлер шығынын азайту мақсатында Қазақстан өз экспортын осы дәлізге белсенді кіріктіріп келеді. Нәтижесінде жылдың бірінші жартысында Қазақстаннан Қытайға жөнелтілген отандық экспорт көлемі 20 пайызға артып, 8,5 миллион тоннаға жетті. Отандық кен орындарының өнімдері, металдар, астық пен майлы дақылдар кері бағыттағы логистикалық сыйымдылықты толтыруға айтарлықтай үлес қосуда.
Транскаспий дәлізі мен инфрақұрылымдық серпіліс
Қазіргі таңда балама бағыт ретінде Транскаспий халықаралық көлік бағытының (Орта дәліз) рөлі күрт артты. Аталған дәліз бойынша тасымал көлемі соңғы жылдары бес еседен астам өсіп, жылына 4,5 миллион тоннадан асты.
Транскаспий халықаралық дәлізі бойынша контейнерлік тасымал жылдамдығы артып, Ақтау және Құрық порттары арқылы транзит уақыты 11–13 күнге дейін қысқарды.
Жүк ағынын жеделдету үшін елімізде ауқымды құрылыс жобалары қолға алынды. Ұзындығы 836 шақырымдық «Достық – Мойынты» теміржол желісінің екінші жолы өткізу қабілетін тәулігіне 12 жұп пойыздан 60 жұпқа дейін көбейтті. Сонымен қатар үшінші шекаралық теміржол өткелін ашатын «Бақты – Аягөз» желісінің құрылысы қарқынды жүруде. Бұл жоба өткізу қуатын жылына тағы 25 миллион тоннаға ұлғайтпақ.
Автомобиль тасымалы да шет қалған жоқ. Жалпы ұзындығы 1 574 шақырымды құрайтын жаңа магистральдар жүк көліктерінің Қазақстан аумағынан өту мерзімін небәрі үш тәулікке дейін қысқартуға бағытталған. Шекарадағы 37 өткізу бекетін кешенді жаңғырту және «Үзіліссіз транзит» цифрлық жобасын енгізу құжат рәсімдеуді бірнеше сағаттан 30 минутқа дейін азайтты. Үкімет 2030 жылға қарай жалпы транзиттік жүкті 100 миллион тоннаға жеткізуді көздеп отыр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
