NASA агенттігінің аты аңызға айналған Voyager 1 ғарыш кемесі 2026 жылдың қарашасында адамзат жасаған құрылғылар арасында бұрын-соңды болмаған жаңа тарихи белесті бағындыруға дайындалып жатыр, деп хабарлайды Ertenmedia.kz.
1977 жылдың қыркүйегінде ұшырылған аппарат арада 49 жылдан астам уақыт өткен соң Жерден толық бір жарық күні қашықтығына жетеді. Мамандардың есебінше, тарихи сәт 2026 жылғы 18 қарашаға сәйкес келеді.
Ғарыштық рекордтың мәні неде?
«Жарық күні» термині уақытты емес, жарықтың вакуум кеңістігінде 24 сағат ішінде жүріп өтетін аса үлкен қашықтығын білдіреді. Жарық секундына шамамен 300 мың шақырым жылдамдықпен қозғалады. Демек, бір тәулік ішіндегі жол шамамен 25,9 миллиард шақырымды құрайды.
Бір жарық күні – шамамен 25,9 миллиард шақырымға тең алып қашықтық. Бұл Жер мен Күннің арасындағы қашықтықтан 173 есе үлкен. Салыстыру үшін айтсақ, Күн сәулесі Жерге небары 8 минут 20 секундта жетеді.
Бұл көрсеткіш адамзат құрастырған қандай да бір аппараттың өз үйінен осы уақытқа дейін ең алыс ұзаған нүктесі ретінде тіркеледі.
Байланыстың күрделенуі: сұрақ пен жауапқа екі күн кетеді
Жаңа рекордпен бірге ғарыш аппаратын басқару мен мәлімет алмасу процесі де мейлінше қиындай түспек. Ғарыштағы байланыс радиосигналдары жарық жылдамдығымен тарайды. Voyager 1 бір жарық күні межесіне жеткенде, Жердегі инженерлер жіберген пәрмен аппаратқа 24 сағатта әрең жетеді.
Аппараттың жауабы немесе одан келетін деректерді қабылдау үшін тағы да 24 сағат күту керек. Нәтижесінде қарапайым бір ақпарат алмасу циклі кемінде 48 сағатқа созылады.
Қартайған зондтың төзімділігі мен құтқару операциясы
Voyager 1 алғашында небәрі бес жылдық мерзімге арналып, тек Юпитер мен Сатурн планеталарын зерттеу үшін ұшырылған еді. Алайда ол жоспарланған қызмет уақытынан он есе ұзақ жұмыс істеп, 2012 жылы Күн жүйесінің шекарасынан шығып, жұлдызаралық кеңістікке өткен алғашқы аппаратқа айналды.
Жақында аппараттың радиосигналы екі тәулікке жоғалып кетіп, ғалымдарды алаңдатқан болатын. Кейін анықталғандай, борттық жүйе негізгі қозғалтқыштардың істен шығуына байланысты автоматты түрде қосалқы тетіктерге ауысып, қауіпсіз режимге өткен.
«Біз бұл миссияда кез келген күтпеген жағдайға дайын болуымыз қажет екенін түсінеміз. Voyager 1 аппаратымен байланысты қайта қалпына келтіргенімізге өте қуаныштымыз», – деп мәлімдеді NASA реактивті қозғалыс зертханасының өкілі Карим Бадаруддин.
Инженерлер соңғы айларда электр қуатын үнемдеу үшін аппараттың бірқатар жылыту құрылғыларын қосалқы жүйелерге көшіріп, оның ғылыми құралдарының қызметін барынша ұзартуға қол жеткізді. Ал оның егізі Voyager 2 дәл осындай бір жарық күні қашықтығына шамамен тоғыз жылдан соң, яғни 2035 жылдың қарашасында жетеді деп болжанып отыр.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
