Қаржылық мониторинг агенттігі тұтынушылық кооператив кейпін жамылып, еліміздің ірі қалаларында тамыр жайған Buyers Union ірі қаржы пирамидасын ұйымдастырушылар мен оның жетекшілеріне қатысты тергеу амалдарын аяқтады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Заңсыз ұйым жүздеген азаматты «пайызсыз қарыз» береміз деп алдап, миллиондаған теңгесін қалтаға басқан.
«Пайызсыз несие» ертегісі және цифрлық айла
Тергеу мәліметтеріне сәйкес, алаяқтар әлеуметтік желілерде жаппай жарнама науқанын жүргізіп, халыққа баспана немесе су жаңа көлік сатып алу үшін «үстемеақысыз және пайызсыз» ұзақ мерзімді қарыз ұсынған. Сонымен қатар банктердегі ауыр несиелерді қайта қаржыландыру (рефинансирование) және тиімді Trade-in бағдарламалары бар екенін айтып сендірген.
Ұйымдастырушылар өздерінің қызметін барынша заңды әрі заманауи етіп көрсетуге тырысқан. Барлық келісімшарттар кеңсеге бармай-ақ, TrustContact және TrustMe цифрлық платформалары арқылы онлайн түрде жасалып отырған. Цифрлық қолтаңба мен ресми онлайн құжаттарға сенген азаматтар күмәнді схеманың құрбанына айналғанын кеш аңғарған.
Кезекте тұрған 332 пайшы: Пирамида қалай жұмыс істеді?
Кооператив атын жамылған құрылымның басты шарты — жүйеге үнемі жаңа адамдарды тарту болған. Алғашқы жарнаны енгізгеннен кейін азамат ұзын-сонар кезекке қойылады. Ал сол кезектің жылжуы мен баспана немесе көлікке ақшаның бөлінуі тек артынан жаңа қатысушылар келіп, кассаға ақша құйған жағдайда ғана жүзеге асқан. Бұл — классикалық қаржы пирамидасының қағидаты.
Нәтижесінде қаржылық ұйым 332 азаматпен жалпы сомасы 562 миллион теңгеден астам сомаға шарт жасасқан. Жиналған қаражат нақты инвестицияларға немесе мүлік сатып алуға емес, бұрынғы қатысушылардың бір бөлігіне аз-маз төлем жасап, қалғанын ұйымдастырушылардың қалтасына басуға жұмсалған.
Қазір қылмыстық іс материалдары сотқа жолдау үшін дайындалуда.
Кооперативтердің жамылғысы: Халық неге алдана береді?
Қазақстанда соңғы жылдары дәл осы тұтынушылық кооперативтерге қатысты даулар толастамай келеді. Баспана бағасы шарықтап, екінші деңгейлі банктердің ипотекалық мөлшерлемесі 18-20 пайызға жеткен тұста, қарапайым халық амалсыздан балама жолдар іздеуге мәжбүр. Әсіресе бастапқы жарнасы мардымсыз немесе ресми табысын растай алмайтын азаматтар осындай ұйымдардың оңай жемтігіне айналады.
Алаяқтар көбіне халықтың діни және әлеуметтік сенімін шебер пайдаланады. «Өсімқорлықсыз», «халал», «өзара көмек» деген ұрандарды ту етіп, банктерге өкпелі жұрттың көңілін табады. Ең басты қауіп — тұтынушылық кооперативтер заң бойынша қаржы нарығын реттейтін органдардың қатаң бақылауына алынбаған. Олар банктер сияқты қатаң нормативтерді орындамайды және лицензия алмайды. Заңнамадағы осы олқылық жыл сайын миллиондаған қаржыны жымқыратын жаңа пирамидалардың қаптауына жол ашып отыр.
Қаржылық сауат пен сақтық ережелері
Құзырлы органдар азаматтарға баспана мен көлік алу кезінде тым арзан, «пайызсыз» келісімдер ұсынатын ұйымдардан сақ болуды ескертеді. Нарықта коммерциялық ұйымдардың ешқайсысы қайырымдылықпен айналыспайды және мемлекеттік кепілдіксіз пайызсыз қарыз бермейді.
Егер компания:
банк лицензиясы болмаса да қарыз беруге уәде етсе;
кезекке тұру үшін міндетті түрде туыстарды немесе таныстарды тартуды талап етсе;
ақшаның нақты қандай бизнес арқылы көбейетінін ашық көрсете алмаса — мұндай құрылымнан дереу аулақ болған жөн.
Күмәнді ұйымдарға ақша салмас бұрын олардың тіркеуін Қаржылық мониторинг агенттігінің ресми тізімі мен арнайы телеграм-боттары арқылы тексеріп алған абзал. Тиыннан құрап жинаған ақшаны бір сәтте алаяқтардың қолына ұстатып кетпеудің жалғыз жолы — күмәнді жеңілдіктерге алданбай, қаржылық сақтықты жоғары ұстау.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!






