Сыбайлас жемқорлық күдігіне ілінген «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының бұрынғы басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен «Қазақстан темір жолы» компаниясының экс-басшысы Елжас Отыншиев сот шешімімен қамауға алынды, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мемлекеттік алып монополиялардың тізгінін ұстаған қос топ-менеджердің тұтқындалуы еліміздің саяси және қаржылық элитасында үлкен сілкініс тудырып, арты күштік құрылымдардағы ауқымды кадрлық тазартуға ұласты.
Тергеу сотының санкциясы және ҰҚК мәлімдемесі
Ұлттық қауіпсіздік комитеті ресми сауалға берген жауабында екі лауазымды тұлғаның қамауға алынғанын ресми растады. Арнайы қызметтің жемқорлыққа қарсы іс-қимыл бөлімшесі жүргізген операциядан кейін күдіктілер алдымен уақытша ұстау изоляторына жабылған.
ҰҚК өкілдері істің қазіргі жай-күйіне қатысты қысқаша түсініктеме берді. Тергеу органдары заң аясында бұлтартпау шарасы таңдалғанын атап өтті.
«12 қарашада аталған тұлғалар жемқорлық қылмыс жасады деген күдікпен уақытша ұстау изоляторына қамалды. 14 қарашада тергеу сотының санкциясымен оларға қатысты қамауға алу түріндегі бұлтартпау шарасы таңдалды. Сотқа дейінгі тергеу амалдары жалғасып жатыр», – деп мәлімдеді Ұлттық қауіпсіздік комитетінің баспасөз қызметі.
Қылмыстық-процестік заңнамаға сәйкес, тергеудің өзге мәліметтері жария етуге жатпайды. Дегенмен бейресми дереккөздер шенеуніктерге аса ірі көлемде пара алу немесе қылмыстық топ құрамында жемқорлық әрекеттерін жасау баптары бойынша айып тағылуы мүмкін екенін, оның жазасы 10 жылдан 15 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыруды көздейтінін айтуда.
Терезеден шашылған долларлар және құрықтау сәті
Бұл істің қоғамда осыншама қызу талқылануына әлеуметтік желілерде тараған жантүршігерлік кадрлар да май құйды. 12 қараша күні Астананың қақ ортасындағы, Қонаев көшесінде орналасқан «Атлант» элиталық тұрғын үй кешенінің маңында жолға шашылып жатқан қалың доллар бумаларының бейнежазбасы тараған еді.
Куәгерлер арнайы операция кезінде пәтерден лақтырылған миллиондаған шетелдік валютаны, сөмкелер мен чемодандарды таспалап алған. Көп ұзамай Нұрлан Жақыповтың қолына кісен салынып, жедел қызметкерлердің жетелеуінде бара жатқан фотолары жария болды. Мемлекет қазынасын басқарып отырғандардың мұндай масқара күйде қолға түсуі халықтың ашу-ызасын туғызды.
Ақорданың қатаң реакциясы: ҰҚК басшысының отставкасы
Аталған дау Ақорда дәліздерін де бейжай қалдырмады. Президент Тоқаев шұғыл түрде Қауіпсіздік кеңесінің отырысын өткізіп, мемлекеттік алып компаниялардағы жемқорлықтың шегіне жеткенін, мұндай былықтың енді кешірілмейтінін қатаң ескертті.
Мемлекет басшысы ірі компаниялардағы қаржылық жымқыруларды дер кезінде анықтап, алдын алмағаны үшін құқық қорғау және қауіпсіздік органдарының жұмысын ашық сынады. Соның салдарынан 16 қараша күні ҰҚК төрағасы Ермек Сағымбаев қызметінен босатылып, оның орнына тәжірибелі генерал Марат Ирменов тағайындалды. Сонымен қатар Ішкі істер министріне де тәртіптік сөгіс жарияланды. Бір ғана жемқорлық ісі елдің күштік құрылымындағы тұтас басшылықты орнынан қозғап жіберді.
Кланаралық текетірес пе, әлде шынайы тазарту ма?
Мемлекеттің ең бай қаржылық жүрегі — «Самұрық-Қазына» мен стратегиялық көлік артериясы — ҚТЖ басшыларының бір сәтте абақтыға жабылуы жай ғана қатардағы қылмыстық оқиға емес. Бұл — саяси салмағы орасан зор оқиға.
Нұрлан Жақыпов қорды 2023 жылдың сәуірінен бері басқарса, Елжас Отыншиевтің ҚТЖ төрағасы болып тағайындалғанына небәрі төрт ай ғана болған еді. Қос квазимемлекеттік алпауыттың тізгіні әрдайым ықпалды қаржылық топтар мен олигархиялық кландардың мүдделер қақтығысы жүретін негізгі алаң болып келді.
Сарапшылардың пікірінше, бұл қамаулар саяси элита арасындағы жаңа ықпал бөлісінің басталғанын көрсетеді. Мемлекет басшылығы квазимемлекеттік секторды монополиялап алған ескі байланыстар мен көлеңкелі схемаларды күшпен бұзуға кіріскен сыңайлы. Егер бұл тазарту науқаны тек екі адамды қамаумен тоқтап қалмай, ұлттық компаниялардағы барлық көмескі сатып алулар мен қаржы ағындарын түбегейлі ашуға ұласса ғана, жүйені шынайы сауықтыруға мүмкіндік тумақ. Әйтпесе, бір топтың орнын екінші топтың басуы халық күткен әділеттілікке алып келмейді.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!







