«Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы басқарма төрағасы Елжас Отыншиев пен «Самұрық-Қазына» қорының басшысы Нұрлан Жақыповтың жемқорлық күдігімен қамауға алынуына байланысты алғашқы ресми мәлімдемесін жариялады, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Төрт ай бұрын ғана тағайындалған бірінші жетекшісі темір торға тоғытылған ұлттық тасымалдаушы тергеу орындарына жан-жақты көмек көрсетіп жатқанын алға тартты.
ҚТЖ не мәлімдеді: «Штаттық режим» және тергеу құпиясы
Атышулы қамаудан кейін бірнеше күн бойы үнсіз қалған ұлттық компания баспасөз қызметі арқылы құқық қорғау органдарымен толық ынтымақтастықта жұмыс істеп жатқанын жеткізді. Ресми мәлімдемеге сай, кәсіпорын тергеушілер сұратқан барлық қажетті құжаттар мен ақпаратты заң аясында кедергісіз ұсынып отыр.
Сонымен қатар компания қоғамға жарияланған ресми ақпараттан өзге мәліметке ие емес екенін мәлімдеп, тергеу құпиясына байланысты қосымша пікір білдіруден бас тартты.
Ұлттық тасымалдаушы барлық еншілес құрылымдармен бірге толыққанды штаттық режимде жұмыс істеп жатқанын, пойыздардың қозғалысы мен қауіпсіздігі қатаң бақылауда екенін ескертті. Мұнымен қоса, ҚТЖ инвесторлар, несие берушілер, халықаралық қаржы институттары мен серіктестер алдындағы барлық міндеттемелер өз күшінде қалатынын әрі келісімдерге сай мүлтіксіз орындалатынын қадап айтты.
Төрт айлық басшылық және резонансты іс
39 жастағы Елжас Отыншиев биылғы 20 шілдеде ғана ұлттық компанияның басқарма төрағасы болып тағайындалған болатын. Алайда жаңа қызметінде жарты жыл да отырып үлгермеген басшы 11 қараша күні Ұлттық қауіпсіздік комитетінің жемқорлыққа қарсы қызметі жүргізген арнайы операция кезінде ұсталды.
Тергеу изоляторына ҚТЖ басшысымен бірге мемлекеттік активтердің басым бөлігін уысында ұстаған «Самұрық-Қазына» қорының төрағасы Нұрлан Жақыпов та қатар жабылды. Президент Тоқаев арнайы Қауіпсіздік кеңесінің шұғыл отырысын өткізіп, мемлекеттік алып компаниялар басшыларының ұсталуы осы құрылымдардағы жемқорлықтың ауқымы қаншалықты тереңге кеткенін көрсететін ашық сигнал екенін қатаң мәлімдеген еді.
Жауапкершіліктен жалтару тактикасы ма?
Ұлттық тасымалдаушының бірінші басшысы аса ауыр сыбайлас жемқорлық күдігіне іліккенде, кәсіпорынның бірден «біз ештеңе білмейміз, пойыздар кестеге сай жүріп жатыр, қаржылық міндеттемелер бұзылмайды» деп ақталуы корпоративтік жауапкершілікті өзінен ысырудың классикалық көрінісіне ұқсайды.
Миллиондаған қарапайым жолаушылар үшін ҚТЖ — сағаттап кешігетін пойыздар, тозығы жеткен вагондар мен қымбаттаған билеттер. Ал мемлекет пен сарапшылар үшін — триллиондаған теңге қарызға батқан, жылдар бойы реформаланбай келе жатқан монополист алпауыт. Мұндай стратегиялық алыптың төрінде отырған топ-менеджерлердің қамауға түсуі жеке адамның ғана кінәсі емес, жүйенің терең дертін көрсетеді.
«Штаттық режимде жұмыс істеп жатырмыз» деген кезекші сөздер қоғамның да, халықаралық серіктестердің де күмәнін сейілте алмайды. Ұлттық компанияның кабинетінде жасалған келісімдер мен жемқорлық көлеңкесі тасымалдау саласының дамуын ондаған жылға кері шегеріп отыр.
Компания басшылығының ауысуы жай ғана орын алмастырумен шектелмей, сатып алулардың толық ашықтығы мен түбегейлі аудитке ұласпаса, жауапкершілікті «жеке тұлғаға» ысырып қою әдісі ұлттық қауіпсіздікке нұқсан келтіретін түйткілдерді түбегейлі шеше алмайды. Қатардағы қызметкерлер мен теміржолшылар ауыр еңбекпен күнелтіп жүргенде, төбедегілердің миллиардтарға батып ұсталуы — бүкіл квазимемлекеттік секторды түбегейлі тазартудың кезі келгенін аңғартады.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
