Автор: Лейла Болтаева

Жол жөндеу кезінде асфальтты жай ғана үстінен қайта құя салу тиімді емес. Себебі ескі жолдағы жарықтар уақыт өте жаңа асфальттың бетіне қайта шығып кетеді. Осы мәселені шешу үшін арнайы «аралық мата» технологиясы қолданылады, деп жазады Ertenmedia.kz. Бұл әдісте ескі жолдың үстіне жаңа асфальт құймас бұрын арнайы синтетикалық мата төселеді. Ол қарапайым мата емес, битуммен (сұйық асфальтпен) сіңдірілген арнайы материал. Жүйенің негізгі бөліктері қарапайым: Ең үстінде – жаңа асфальт қабаты. Бұл көлік жүретін тегіс жол беті. Оның астында – арнайы мата. Ол су өткізбейтін қабат ретінде қызмет етеді және ескі жарықтардың жоғары шығуын тежейді. Төменде – бұрынғы жол жабыны. Ол көбіне…

Қазақстанда автожол саласын дамытуға бағытталған жаңа кезең басталмақ. Көлік министрлігі 2026–2028 жылдарға арналған негізгі бағыттарды бекітіп, инфрақұрылымды жаңғырту мен транзиттік әлеуетті арттыруға басымдық берді, деп жазады Ertenmedia.kz. Қабылданған құжатқа сәйкес, жол жабынының түрін таңдау тәсілі қайта қаралады. Жүк қозғалысы жоғары халықаралық бағыттарда цементбетон жолдары көбейтіледі. Ал ауылдық және шағын елді мекендерге апаратын жолдарда қиыршық тас пен шағал жабындарына басымдық беріледі. Бұл материалдар ұзаққа шыдамды әрі климаттық өзгерістерге төзімді. Транзиттік дәліздерді дамыту – негізгі бағыттардың бірі. «Бейнеу – Сексеуіл», «Қызылорда – Сексеуіл», «Сексеуіл – Ұлғайсын» және «Жаңаөзен – Кендірлі – Темірбаба» жолдары стратегиялық жобалар қатарында. Сонымен қатар жөндеу жұмыстарының көлемі артып,…

Бірінші топтағы мүгедектігі бар кәсіпкер Сәуле Түсіпова Астанада жұбайымен бірге ерекше қажеттілігі бар адамдарға және уақытша қозғалысы шектелген азаматтарға арналған қол арба жалдау сервисін дамытуда. Ertenmedia.kz тілшілеріне сұхбат берген Сәуле Түсіпова қоғамдық өмірде инклюзияның маңызы жайында жан-жақты айтып берді. – Сәуле ханым, қол арбаны жалға беру идеясын бастауға не себеп болды? – Мұндай ой бір күнде туған жоқ. Өзім мүмкіндігі шектеулі жан болғандықтан, қозғалыс құралының адам өмірінде қаншалықты маңызды екенін жақсы білемін. Көп адам қол арбаны тек тұрақты мүгедектігі бар адамға керек деп ойлайды. Шын мәнінде, операциядан кейін, аяқ жарақатынан соң, егде жаста немесе ұзақ сапарда адам уақытша да қозғалысқа…

Қазақстанда азаматтардың өтініштерін қарау жүйесі жаңа деңгейге көтеріліп келеді. Бұл туралы Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасы Құқықтық статистика және арнайы есепке алу жөніндегі комитетінің Түркістан облысы бойынша департаменті мәлімдеді, деп жазады Ertenmedia.kz. Департаменттің хабарлауынша, қоғам мен мемлекет арасындағы байланыстың негізгі тетігі – азаматтардың жолданымдары. Әрбір өтініштің артында нақты мәселе, адамның тағдыры мен үміті тұрғандықтан, оны сапалы қарау мемлекеттік органдардың басты міндеті болып саналады. Осы бағытта 2021 жылы күшіне енген Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексі маңызды рөл атқарып отыр. ӘРПК азаматтардың құқықтарын қорғаудың жаңа құралын қалыптастырып, мемлекеттік органдардың жауапкершілігін күшейтті. Департамент өкілдерінің айтуынша, енді мемлекеттік органдар өтініштерді тек уақытында ғана емес, мазмұнды…

Қазақстанда іздеуде жүрген Арғын Нигматуллиннің Еуропада болуы ықтимал деген ақпарат тарады. Мәліметтерге сәйкес, ол Португалия аумағында жасырынуы мүмкін, деп жазады Ertenmedia.kz. Деректер бойынша, оның жұбайы Найле Бельбаева Мальтада тіркелген Heartwood Limited компаниясы арқылы Португалияның Картейра қаласында орналасқан қымбат виллаға иелік етеді. Сарапшылар мұндай жылжымайтын мүліктің құны шамамен 3 млрд теңгеге жуық болуы мүмкін екенін айтады. Аталған нысан Португалияның оңтүстігіндегі курортты аймақта орналасқан. Бұл өңір демалысқа қолайлы инфрақұрылымымен, жағажайларымен және жоғары деңгейдегі тұрғын үйлерімен ерекшеленеді. Бұрын бұл жерде дәстүрлі үлгідегі үй болған, кейін оның орнына заманауи форматтағы жаңа вилла салынған. Ақпарат көздеріне қарағанда, нысанға қатысты қауіпсіздік шаралары күшейтілген. Үйдің айналасы биік…

Ғалымдар мидағы белгілі бір аймақтардың зақымдануы темекі мен алкогольге тәуелділікті әлсіретуі мүмкін екенін анықтады. Бұл жаңалық тәуелділік механизмін түсінуге жаңа мүмкіндік беріп отыр, деп жазады Ertenmedia.kz. Зерттеуге қатысқан адамдардың барлығы темекі шегетін болған. Алайда ми жарақатын алғаннан кейін олардың бір бөлігі бұл әдеттен оңай бас тартса, енді біреулері бұрынғыдай темекі шегуді жалғастырған. Ғалымдар осы айырмашылықтың себебін анықтау үшін мидағы нақты зақымданған аймақтарды салыстырған. Нәтижесінде темекіні тастаған адамдарда миының белгілі бір бөліктері зақымданғаны белгілі болды. Атап айтқанда, жоғарғы белдеулі қыртыс, бүйірлік префронтальды қыртыс және аралшық қыртысы деп аталатын аймақтар тәуелділікпен тығыз байланысты екені анықталған. Бұл аймақтар бір-бірімен жүйке байланыстары арқылы байланысып,…

20 наурыз Ұлттық спорт күні. Бұл күн халқымыздың бай мұрасын, күш пен ептілікке негізделген дәстүрлі ойындардың маңызын айшықтайтын ерекше мереке, деп жазады Ertenmedia.kz. Қазақ халқы ежелден әрбір мерекені жарыссыз елестетпеген. Бәйге, көкпар, аударыспақ, жамбы ату, теңге ілу, құсбегілік секілді ойындар тек бәсеке емес, көшпелі өмір салтының ажырамас бөлігі болған. Ал тоғызқұмалақ, асық ату, садақ ату сияқты ойындар ұрпақ тәрбиесінің маңызды құралына айналған. Ұлттық спорт тек физикалық дайындық емес. Оның астарында төзімділік, батылдық, жауапкершілік және жақынға тірек болу сияқты қасиеттер жатыр. Ұлы Далада бұл қасиеттер өмір сүрудің негізгі шарты саналған. Бүгінде Наурыз мерекесі ұлттық спорт түрлерінің қайта жаңғыруына жол ашып отыр.…

Қоян-қолтық күш сынасатын спорт түрлерінде бас жарақатының қауіпті екені бұрыннан белгілі. Бірақ мұндай соққылар мида нақты қандай өзгерістер туғызатыны енді ғана терең зерттеле бастады, деп жазады Ertenmedia.kz. Ғалымдардың айтуынша, регби, бокс, хоккей және америкалық футбол сияқты спорт түрлерімен айналысатын адамдарда есте сақтау қабілетінің нашарлауы мен нейродегенеративті аурулардың даму қаупі жоғары болады. Мұндай жағдайға тіпті жеке атау да берілген созылмалы травматикалық энцефалопатия, яғни «боксшылар деменциясы». Жаңа зерттеу нәтижесі бұл мәселенің басты себебі мидағы гематоэнцефалиялық бөгеттің (ГЭБ) бұзылуымен байланысты екенін көрсетті. Бұл бөгет – миды қан арқылы келетін зиянды заттардан қорғайтын табиғи қорғаныс қабаты. Зерттеуді жүргізген ғалымдар арнайы МРТ әдісін пайдаланып, бірнеше…

Күнделікті өмірде қолданылатын кейбір тұрмыстық бұйымдардың құрамындағы химиялық заттар балалардың иммунитетіне кері әсер етуі мүмкін. Америкалық педиатрлар жүргізген зерттеу осындай қауіп бар екенін көрсетті, деп жазады Ertenmedia.kz. Зерттеу нәтижесіне сәйкес, микротолқынды пешке арналған қаптамалар, жабыспайтын жабындысы бар ыдыстар және тұрмыстық текстиль құрамында кездесетін перфторланған қосылыстар (PFAS) балалардың ағзасында антиденелердің түзілуін әлсіретуі мүмкін. Ғалымдардың пікірінше, бұл заттар қанға түскен жағдайда вакцинадан кейін қалыптасатын иммунитетті төмендетеді. Әсіресе дифтерия мен сіреспеге қарсы қорғаныс әлсіреуі ықтимал. Зерттеуді Гарвард қоғамдық денсаулық сақтау мектебінің мамандары жүргізген. Олар Атлант мұхитының солтүстігіндегі Фарер аралдарында тұратын 587 баланы бақылауға алған. Бұл өңірде теңіз өнімдері көп тұтынылады, ал дәл осы…

Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Ораза айт мерекесіне орай ел халқына құттықтау жолдады, деп жазады Ertenmedia.kz. Қадірлі отандастар! Ораза айт мерекесі құтты болсын! Бұл – бүкіл мұсылман қауымы үшін мән-маңызы ерекше, қасиетті мереке. Осы мейрамда рухани тазару мен парасаттылық, сабырлық пен қанағатшылдық, өзара сыйластық пен тілектестік, жанашырлық пен жақсылық құндылықтары дәріптеледі. Отыз күн ораза тұтқан жұрт иманын байытып, кемелдікке ұмтылады. Төзімін шыңдап, төңірегіне қамқорлық танытады. Игі істерге ұйытқы болып, мұқтаж жандарға қол ұшын созады. Ата дәстүріміз бен асыл дініміз елдің бірлігін нығайтып, қоғамның берекесін арттыратын игі амалдар жасауға үндейді. Биыл Ораза айт мейрамы Наурыз мерекесімен қатар келіп, ел дамуындағы жаңа тарихи…