Президент Тоқаев квазимемлекеттік сектордағы аса ірі сыбайлас жемқорлық деректеріне байланысты Қауіпсіздік кеңесінің шұғыл отырысын өткізуге тапсырма берді, деп хабарлайды Ertenmedia.kz. Мемлекет басшысы «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қоры мен «Қазақстан темір жолы» компаниясының бірінші басшыларының қатар ұсталуына қатысты өзінің қатаң саяси ұстанымын білдірмек.
Ақорданың қатаң реакциясы: Шұғыл жиынның мәні неде?
Ұлттық қауіпсіздік комитеті елдегі басты активтерді ұстап отырған топ-менеджерлерді құрықтағаннан кейін, мәселе бірден мемлекеттік деңгейге көтерілді. Қауіпсіздік кеңесі — елдің ішкі-сыртқы саясаты мен ұлттық қауіпсіздігіне тікелей қатысы бар түйткілдер қаралатын ең жоғары конституциялық орган.
«Самұрық-Қазына» мен ҚТЖ қатардағы шаруашылық субъектілері емес. Бұл қос алпауыт ұлттық экономиканың қозғаушы күші, стратегиялық энергетика мен көлік дәліздерін уысында ұстап отырған монополистер. Олардың төріндегі жүйелі жымқыру мен заңсыздық елдің экономикалық қауіпсіздігіне тікелей нұқсан келтіретін қатер ретінде бағаланды.
Сондықтан Мемлекет басшысының шұғыл отырыс шақыруы құқық қорғау құрылымдары мен Үкіметке жаңа бағыт сілтейтін шешуші қадам болмақ.
Чемодан толы ақша мен қоғамдағы дүмпу
Бұған дейін арнайы қызмет «Самұрық-Қазына» қорының басқарма төрағасы Нұрлан Жақыпов пен «Қазақстан темір жолы» басшысы Елжас Отыншиевтің бір күнде ұсталғанын растаған еді.
Елордадағы элиталық тұрғын үйлердің бірінен арнайы жасақтың кіруі кезінде терезеден доллар толы чемодандардың шашылуы ел арасында үлкен резонанс тудырды. Мемлекеттің ең жауапты, миллиардтаған қаржыны бөлуге құқығы бар тұлғаларының осындай сорақы әрекетпен қолға түсуі қоғамдық наразылықты күшейтіп жіберді.
Жүйелік тазарту ма, әлде кланаралық текетірес пе?
Орын алған оқиға қоғам мен саяси элита арасында қосұдай пікір қалыптастырып отыр:
Жүйелік тазарту: Президент жариялаған «Заң мен тәртіп» қағидаты аясындағы нақты шаралардың бірі ретінде қарастырылады. Мемлекет басшысы ешкімге артықшылық бермей, квазимемлекеттік секторды шынайы бақылауға алғанын паш етуде. Үкімет басшысы Олжас Бектеновтің қордың жұмысын ашық сынауы мен кейіннен жасалған бұл операция — саланы жемқорлықтан арылтудың логикалық жалғасы;
Кланаралық ықпал таласы: Сарапшылардың бір бөлігі ұлттық компаниялар төңірегіндегі күресті саяси-қаржылық топтардың ресурстар үшін текетіресі деп бағалайды. Квазимемлекеттік сектор — елдегі ең майлы жілік, тендерлер мен мемлекеттік сатып алудың басты ошағы. Сондықтан ірі қаржылық ағындарды бақылауға ұмтылған күштердің арасындағы тартыс осындай ірі фигуралардың құлауына түрткі болды деген болжам да жоқ емес.
Қауіпсіздік кеңесінің алдағы отырысы осы күмәндарға нақты жауап беріп, мемлекет саясатының бағытын айқындап бермек.
Енді не өзгереді?
Қауіпсіздік кеңесінде тек нақты лауазым иелерінің тағдыры ғана емес, квазимемлекеттік секторды басқарудың жаңа ережелері қабылдануы мүмкін.
Күтілетін басты шешімдердің бірі — «Самұрық-Қазына» қорын қайта құрылымдау, сатып алу жүйесінің құпиялылығын толық жою және монополиялық құрылымдарға тәуелсіз аудит жүргізу.
Қазақстанның басты активтері жекелеген топтардың байлығын арттыратын жабық кассаға емес, халыққа нақты пайда әкелетін ашық құрылымға айналмаса, мұндай шулы ұстаулар тоқтамақ емес. Президенттің кезектен тыс отырысы — барлық шенеуніктер мен топ-менеджерлер үшін заңның мызғымастығын көрсететін басты сынақ.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
