Қорғаныс министрлігі бала күтіміне байланысты демалысқа шыққан офицерлерге қатысты жаңа норманы енгізуді ұсынып отыр. Әңгіме азаматтық жоғары оқу орнындағы әскери кафедраны бітіріп, кейін екі жылға әскери қызметке шақырылған ер адамдар туралы болып тұр, деп жазады Ertenmedia.kz.
Қорғаныс министрінің орынбасары Асқар Мұстабековтің айтуынша, соңғы жылдары қызметке шақырылғаннан кейін көп ұзамай бала күтімі демалысына шығатын офицерлер көбейген. Қолданыстағы тәртіп бойынша олар 24 айлық мерзім аяқталған соң қызметін өтеген болып есептеледі.
Мысалы, офицер екі жылға шақырылады. Ол екі ай қызмет етеді. Кейін рапорт жазып, бала күтіміне байланысты демалысқа шығады. 24 ай өткен соң әскери міндетін толық орындаған адам ретінде есепке алынуы мүмкін.
Министрлік осы тетікті қайта қарамақ. Жаңа түзету қабылданса, бала күтімі демалысына кеткен уақыт 24 айлық әскери қызмет мерзіміне кірмейді. Офицер демалыстан оралған соң қалған мерзімді өтеуге міндеттеледі.
Асқар Мұстабеков мысал ретінде алты ай қызмет етіп, кейін демалысқа шыққан офицерді атады. Мұндай жағдайда ол кейін қалған 18 айды толық өтеуі керек.
Декрет демалысы қызметке саналмайды
Қорғаныс министрлігі бұл өзгерісті «саңылауды жабу» деп түсіндіріп отыр. Өйткені қазіргі жүйеде адам әскери бөлімде бірнеше ай ғана болып, қалған уақытын демалыста өткізіп, қызмет мерзімін толық өтеген болып шыға алады.
Ведомство мәліметінше, 2023 жылы мұндай мүмкіндікпен 16 адам пайдаланған. 2024 жылы олардың саны 67-ге жеткен. 2025 жылы 95 офицер бала күтімі демалысына шыққан. 2026 жылдың алғашқы бес айында осы санаттағы 42 офицер демалыста отыр.
Мәселенің сезімтал тұсы бар. Бала күтімі демалысы заңмен берілген әлеуметтік құқық. Сондықтан жаңа тәртіп бұл құқықты алып тастамайды. Офицер бала күтімі демалысына шыға алады. Бірақ демалыста болған уақыт әскери қызметті өтеу мерзімін алмастырмайды.
Яғни норма отбасылық құқыққа емес, әскери міндеттің нақты орындалуына қатысты. Министрлік үшін басты мәселе, шақырылған офицердің белгіленген 24 айды іс жүзінде әскери бөлімде өтеуі.
2026 жылы Қазақстанда 850-ден астам запастағы офицерді әскери қызметке шақыру жоспарланған. Олардың 700-і Қарулы күштерге, 80-і Шекара қызметіне, 64-і Ұлттық ұланға, 15-і Төтенше жағдайлар министрлігіне жіберіледі.
Шақыру авиациялық, инженерлік, артиллериялық, радиотехникалық, әскери-көлік, медициналық, тылдық, ақпараттық және барлау бағыттары бойынша жүргізіледі. Жалпы әскери есеп мамандықтары бойынша 29 жасқа дейінгі, ал медициналық мамандықтар бойынша 32 жасқа дейінгі офицерлер шақырылады.
Министрлік мұндай шақыру армияның жауынгерлік әзірлігін арттыруға және әскери дайындықтан өткен резерв қалыптастыруға бағытталғанын айтады.
Жаңа тәртіп кері күшке ие болмайды. Яғни ол заң күшіне енгеннен кейінгі жағдайларға ғана қолданылады.
Сарапшылар үшін бұл бастама екі мәселенің түйіскен жерін көрсетеді. Бір жағында әлеуметтік құқық бар. Екінші жағында әскери міндет пен армиядағы кадр тәртібі тұр.
Егер офицер екі жылға шақырылса, мемлекет оның нақты әскери қызмет атқарғанын күтеді. Ал демалыс сол міндетті автоматты түрде жаппауы керек деген ұстаным күшейіп келеді.
Осылайша, Қорғаныс министрлігі запастағы офицерлерге қатысты бұрынғы жұмсақ тәртіпті нақтыламақ. Бала күтімі демалысы сақталады. Бірақ оны қызмет мерзімін «өтеп тастау» тәсілі ретінде пайдалану мүмкіндігі шектеледі.
📌 Ertenmedia-ның Telegram арнасына жазылыңыз: қысқа әрі нұсқа, ең өзекті ақпарат осында!
